Snoek
Bekijk Verhaal ➔Archiefdocumenten
Handgeschreven brief (verzoekschrift).
* **Inhoud:** Mevrouw Snoek-Velleman verzoekt om een tijdelijke vervanging voor haar marktkraam op de Lindengracht en in de Westerstraat. De reden is haar aanstaande bevalling rond 15 april. Zij stelt haar schoonzuster, Mevrouw T. Snoek-Kram, voor als vervangster. * **Argumentatie:** De schrijfster voert een economische reden aan: ze kan het zich niet veroorloven de handel stil te leggen omdat er vaste lasten betaald moeten worden ("daar er van betaald moet worden"). * **Toon:** De brief is formeel en beleefd, wat gebruikelijk was voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd. * **Taalgebruik:** Het woord "renteloos" wordt hier waarschijnlijk gebruikt in de zin van "zonder opbrengst" of "zonder dat het iets oplevert", wat aangeeft dat de kraam wel kosten met zich meebrengt (staangeld) maar zonder bezetting geen inkomsten genereert.
Administratieve memo/bijblad op een voorgedrukt formulier (Alg. Zaken Model No. 14).
Het document is een ambtelijke afhandeling van een verzoek van een marktkraamhoudster op de Albert Cuypmarkt. Vanwege de mobilisatie van haar echtgenoot (die onder de wapenen is geroepen in de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog), kan zij de kraam op maandagen niet zelf bemannen. Ze vraagt toestemming om haar zwager, H. Snoek, als vervanger in te zetten. De ambtenaar oordeelt positief ("m.i. geen bezwaar"), mits dit dient voor het behoud van haar marktplaats. Er wordt opgemerkt dat deze zwager (geboren in 1909) al eerder toestemming had om als assistent op te treden. Het document bevat een duidelijke schrijfstoring ("te mogen te mogen"), wat vaker voorkomt in handgeschreven ambtelijke concepten. De verschillende data en parafen tonen de route van het document door de gemeentelijke hiërarchie.
Verslag/Resumé van een onderzoek naar illegale handel.
Dit document is een ambtelijk verslag (resumé) over een overtreding van de distributievoorschriften tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is de illegale verkoop van 240 kg garnalen door L. Rooseman (de knecht van een grossier) aan de handelaren Goedhart en Bonnier. **Belangrijke punten uit het verslag:** * **Smoes:** Rooseman claimde dat de garnalen waren afgekeurd voor de normale consumptie/verdeelsysteem, wat hij als excuus gebruikte om ze buiten de officiële kanalen om ("buiten verdeeling") te verkopen. * **Tegenspraak:** Keurmeester Snoek ontkent dat hij toestemming heeft gegeven voor deze onderhandse handel. Hij had enkel geadviseerd de partij snel te verwerken (vanwege de beperkte houdbaarheid van vis). * **Sancties:** Er worden zware straffen voorgesteld: een maand ontzegging van de vismarkt voor de verkoper en een maand uitsluiting van het toewijzingssysteem voor de kopers. Dit was in oorlogstijd een zware straf, omdat men hiermee effectief brodeloos werd gesteld. * **Beroep:** Uit de laatste alinea blijkt dat de betrokkenen in beroep gingen door gesprekken aan te gaan met hogere functionarissen en de Verdeelcommissie. ---
Getypt rapport (ambtelijke verklaring).
* **Kern van de zaak:** Een partij van 240 kg garnalen arriveert in slechte staat in Amsterdam. Er wordt geprobeerd de garnalen te "redden" door ze te wassen. * **Prijsvorming:** De officiële vastgestelde prijs was 55 cent per kg. Vanwege de slechte staat werden ze onderhands verkocht voor 35 tot 40 cent, waarbij het risico expliciet werd overgedragen aan de koper (Goedhart). Dit duidt op handel in goederen van inferieure kwaliteit buiten de normale prijsregels om. * **Tegenspraak:** Er is een duidelijke discrepantie tussen de administratie/observatie van de controleurs en de getuigenis van Cornelis Bonnier. Bonnier ontkent de partij van 120 kg te hebben gekocht of daarover eerder een verklaring te hebben afgelegd. * **Taalgebruik:** Typisch ambtelijk Nederlands uit de jaren '40 ("alhier", "v.m." voor voormiddag, "ondeugdelijke staat"). Opvallend is de spelfout "Directuer" in de eerste regel en de vakterm "de pit" voor het vlees van de garnaal.
Getypt verslag van vergaderingen (notulen).
* **Taalgebruik:** Formeel, ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "visch", "zooals", "verdeelingscommissie"). * **Inhoud:** Het document legt een belangenconflict bloot tussen de viscommerçanten uit Amsterdam en die uit Volendam. De centrale vraag is of de Volendamse "venters" (straatverkopers) recht hebben op een dubbele rantsoentoewijzing ten opzichte van hun Amsterdamse collega's. * **Besluitvorming:** Er wordt gestemd over een compromisvoorstel van de voorzitter om de situatie te behouden zoals ze is. Met 5 stemmen voor, 3 tegen en 1 blanco wordt dit aangenomen. * **Sociale controle:** Het verzoek van Mej. Licht v.d. Poel wordt afgewezen op basis van het argument dat zij voor de oorlog "geheel onbekend" was in de branche. Dit wijst op een streng toelatingsbeleid om alleen gevestigde handelaren in de schaarse distributieketen te houden. * **Identificatie:** Opvallend is het gebruik van bijnamen tussen haakjes bij de Volendamse namen (bijv. "Karnemelk", "Stuut", "Petje"). Dit was (en is) noodzakelijk in Volendam vanwege de vele gelijkluidende achternamen.
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE 46 $^D$/1/6 Bureau van Statistiek Bruto opbrengst der aan de Gemeentelijke Vischmarkt aangevoerde visch gedurende de maand Juli 1943 | Vischsoort | Bedrag | K. f. | | :--- | :--- | :--- | | Aal | 1259 79 | 1242.- | | Garnalen | 1559 70 | 2181.- | | Schol | 19775 08 | 25342.- | | Schar | 2503 90 | 7209.- | | Tarbot | 2544 92 | 525.- | | Griet | 2104 16 | 644.- | | Tong | 2762 01 ...
# TRANSCRIPTIE Bureau van Statistiek No.46d/1/6 M. Bruto-opbrengst der aan de Gemeentelijke Vischmarkt aangevoerde visch gedurende de maand Juli 1943 | Vischsoort | Bedrag | K.G. | | :--- | :--- | :--- | | Aal | 1.259,79 | 1242.- ✓ | | Garnalen | 1.559,70 | 2181.- ✓ | | Schol | 19.775,08 | 25342.- ✓ | | Schar | 2.503,90 | 7209.- ✓ | | Tarbot | 2.544,92 | 525. ✓ | | Griet | 2.104,16 | 644. ✓ | ...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Afschrift van een vergunning (standplaatsvergunning). * **Instantie:** Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. * **Datum:** 13 december 1939 (stempel: "Uitgeg. 13/12-39"). * **Kenmerk:** No. 5/776 L.M. 1939. * **Betrokkene:** Mozes Snoek (geboren 10 april 1879), wonende Valkenburgerstraat 214. * **Locatie standplaats:** Muntplein, Amsterdam.
# TRANSCRIPTIE **№ 39/330/2 M. 1939 15/12** [stempel/inkt] **Mr. Müller** [handschrift] **No. 5/776 L.M. 1939. Uitgeg. 13/12 - 39.** [stempel/inkt] **Afschrift.** Burgemeester en Wethouders van Amsterdam, Gezien een adres van Mozes Snoek, geboren 10 April 1879, wonende Valkenburgerstraat 214, waarbij vergunning wordt verzocht tot het innemen eener standplaats met een mand ten verkoop van bloemen...
# TRANSCRIPTIE **[Bovenaan gestempeld en geschreven:]** Nº 2 B/16/1 M. 1940 18/3 **[Titel, onderstreept:]** R A P P O R T **[In de linkermarge, handgeschreven:]** ?welk rapport? **[Hoofdtekst:]** Namens het Bestuur van de Ned:Groenten en Fruitcentrale,verzoekt D.Snoek,wonende Zeilstraat 57 alhier,die blijkbaar een aanvrage om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit heeft ingediend...