J. de Bruin

Oproepkaart/administratiekaart van de Marktinspectie.

Dit document is een officiële administratieve kaart die werd gebruikt voor het handhaven van de marktregels in Amsterdam. De kern van de zaak is een verzuim: de heer J. de Bruin, woonachtig aan het Prinseneiland, bezette zijn vaste standplaats op de Ten Katemarkt (onder nummer V.K.K. 317) niet op regelmatige basis. Hiervoor werd hij opgeroepen om te verschijnen op 13 oktober 1939 om 9:00 uur. Uit de aantekeningen van de inspecteur blijkt dat De Bruin niet is komen opdagen ("geen gevolg gegeven"). Als sanctie wordt de instructie "intrekken" genoteerd, wat duidt op het intrekken van de marktvergunning of de specifieke standplaats.

Intern memo of geleidebriefje voor een dossier.

* **Inhoud:** Het document betreft de afhandeling van een klacht van een zekere J. de Bruin over een "vertrekker" (waarschijnlijk een straatverkoper of marktkoopman) op het Damrak na 12:00 uur. * **Procedure:** Aanvankelijk wordt voorgesteld de klager slechts te berichten dat de klacht genoteerd is. Een collega (geparafeerd met 'R') vraagt echter of dit niet in het officiële controlerapport moet worden opgenomen. Het antwoord is bevestigend, waarna genoteerd wordt dat de klacht is opgenomen op "formulier No. 409". * **Schrift:** Er zijn verschillende handen herkenbaar, wat duidt op een interne circulatie tussen ambtenaren. De data laten een verloop zien van ongeveer tien dagen voor de afhandeling van dit dossierstukje.

Getypte brief (doorslag of kantoorkopie) met handgeschreven kanttekeningen.

* **Afzender:** De brief is afkomstig van een niet nader genoemde "Directeur". Gezien de codes (VP/HG) en de vermelding van "Wijk 20" bij het adres, betreft het waarschijnlijk een gemeentelijke instelling van Amsterdam, mogelijk de Gemeentetram of een andere nutsinstelling. * **Ontvanger:** De heer J. de Bruin, woonachtig aan de Derde Oosterparkstraat 91-I in Amsterdam. * **Inhoud:** De brief is een formele bevestiging van ontvangst van een klacht. De directeur meldt dat er "nota is genomen" van de klacht die op 16 mei 1939 werd ingediend. Het is een zeer korte, ambtelijke mededeling zonder inhoudelijke reactie op de aard van de klacht. * **Handgeschreven toevoegingen:** * De naam "U. de Boer" bovenin is waarschijnlijk de behandelaar of degene die de brief heeft geparafeerd. * De aantekening "Verzonden 2/6" geeft aan dat de brief feitelijk een dag na de datering is verstuurd.

Getypte brief (doorslag).

Deze korte, zakelijke brief dient als een officiële ontvangstbevestiging van een klacht. De brief is opgesteld op 1 juni 1939, in reactie op een schrijven van de heer De Bruin van 16 mei van datzelfde jaar. De inhoud is louter administratief: de afzender ("De Directeur") laat weten dat er "nota is genomen" van de klacht, wat een formele manier is om te zeggen dat de klacht is ontvangen en geregistreerd, zonder direct een inhoudelijke oplossing of uitspraak te doen. De handgeschreven toevoeging "extra" bovenaan suggereert dat dit een extra kopie voor het archief betreft.

Document

Dit document is een officiële loonlijst van de afdeling Arbeidszaken van een gemeentelijke instelling (vermoedelijk Amsterdam, gezien de verwijzing naar "Marktwezen" en "Centrale Markt"). Het betreft een opgave van zeven tijdelijke arbeiders (contractanten) die in 1939 werkzaamheden hebben verricht. De lijst is nauwkeurig onderverdeeld in hulpkrachten voor de Vischhal en arbeiders die betrokken waren bij werkzaamheden voor de luchtbehandeling (mogelijk ventilatie of koeling) op de Centrale Markt. Per persoon wordt het aantal gewerkte dagen, het nettoloon en de afgedragen premie voor de Ziektewet (Z.W.) vermeld. De bedragen zijn klein, wat past bij de economische realiteit van die tijd en de korte duur van de contracten (variërend van 2 tot 12,5 dag).

Saldi-staat debiteuren (overzicht van openstaande posten)

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande schulden van klanten (debiteuren) bij de N.V. Nederlandsche Veiling van Land-, & Tuinbouwproducten in Amsterdam. Het betreft specifiek de exploitatie van het koelhuis op de Centrale Markt. De lijst bevat een grote diversiteit aan namen, van individuele handelaren tot grotere firma’s (N.V., Gebr.). Opvallend is de vermelding "CR." bij sommige bedragen, wat staat voor 'Credit'; dit betekent dat deze personen of bedrijven geen schuld hadden, maar juist nog een klein bedrag tegoed hadden van de veiling. De bedragen variëren van enkele centen tot honderden guldens. De handgeschreven correctie bij "N.V. Walg" (373.89) is een significante post in het totaaloverzicht.

Boekhoudkundig overzicht (debiteurenlijst)

* **Administratieve context:** Het betreft een lijst van openstaande posten (debiteuren) van een koelhuis in Amsterdam, gedateerd september 1941. De bedragen variëren van enkele centen tot honderden guldens. * **Structuur:** De namen staan grotendeels op alfabetische volgorde (per kolom). Enkele namen zijn gegroepeerd met toevoegingen zoals "Walg" of "Keizer", wat kan duiden op filialen of overkoepelende rekeningen. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn diverse rode en zwarte vinkjes geplaatst bij grotere bedragen, wat wijst op een controleproces. Bij de naam "Dijkstra" is handgeschreven "6.51" toegevoegd. * **Bedrijfsvoering:** Het document is officieel ondertekend door de directeur van de exploitatiemaatschappij van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam.

Administratieve balans/debiteurenlijst.

Het document is een overzicht van openstaande schulden van diverse handelaren en particulieren aan een koelhuis, gedateerd oktober 1941. De lijst bevat honderden namen met de bijbehorende bedragen in guldens. Opvallend zijn de handgeschreven correcties: 1. **Rode strepen:** Meerdere grote posten (zoals N.V. Beugel, N.V. v.d. Brink, J. de Geus) zijn met een dikke rode potloodstreep doorgehaald. Dit duidt er vaak op dat de schuld is voldaan, afgeboekt, of dat het dossier is overgedragen. 2. **CR (Credit):** Sommige posten, zoals L. de Hond en B. Walg, zijn gemarkeerd als credit (het koelhuis is hen geld verschuldigd). 3. **Totalen:** Onderaan is een handgeschreven eindtotaal van *f* 13745,41 vermeld, dat later is doorgehaald.

Document

Dit document is een administratieve inventarisatie van marktvergunningen in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De lijst bevat namen van kooplieden, hun woonadressen en de markten waarvoor zij een vergunning hebben (zoals de Nieuwmarkt, Waterlooplein en Uilenburg). Meest opvallend zijn de visuele markeringen: * **De rode 'I':** Aan de linkerzijde zijn bij verschillende personen grote rode letters 'I' geplaatst. Gezien de context van 1941 en namen als Cohen, Swaab en Van Collem, staat deze 'I' vrijwel zeker voor 'Israëliet' (Joods). Dit was een administratieve methode om Joodse ondernemers te identificeren. * **Doorhalingen en 'Intrekken':** Veel vergunningen worden gemarkeerd voor intrekking. Bij sommigen staat "2x opgeroepen niet geweest", wat duidt op een gedwongen administratief proces waarbij afwezigheid direct leidde tot verlies van het middel van bestaan. * **Handhaving:** Sommige (niet-Joodse) kooplieden geven aan hun vergunning te willen behouden, zelfs als ze momenteel niet op de markt staan. ---

Handgeschreven administratieve lijst.

Dit document is een typisch voorbeeld van de bureaucratische vervolging tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Het betreft een lijst van personen die hun "ventvergunning" (toestemming om goederen op straat te verkopen) nog niet hadden ingeleverd. Opvallend is dat een zeer groot deel van de namen op deze lijst Joods is (bijv. Espinosa, Fles, Glasbeek, Kat, Papegaai, Peereboom, Roodveld, Wijnschenk). Ook de adressen wijzen sterk in de richting van de toenmalige Joodse buurten in Amsterdam (Jodenbreestraat, Rapenburg, de Transvaalbuurt met de Retiefstraat en Dan. Theronstraat). De doorgehaalde namen duiden waarschijnlijk op personen die in de tussenliggende dagen hun vergunning alsnog hadden ingeleverd of die administratief waren verwerkt.

Registerblad / Administratieve lijst (waarschijnlijk afkomstig uit een inventarisatie van de Joodse Raad of een roofinstantie zoals de Lippmann, Rosenthal & Co. bank).

* **Namen:** De lijst bevat uitsluitend Joodse namen (zoals Porcelijn, Beugeltas, Brilleslijper, Bolle). * **Geografie:** De adressen concentreren zich in de toenmalige Joodse wijken van Amsterdam, zoals de Jodenbuurt (Waterlooplein, Rapenburg, Zwanenburgwal) en de Transvaalbuurt (Tugelaweg, Retiefstraat, President Brandstraat). * **Annotaties:** De kolom "Datum Inlevering" bevat cruciale informatie. Veel data liggen rond 26 en 27 januari 1942. De opmerkingen "Sicherheitspol" (Sicherheitspolizei), "gevangenis scheveningen" (het Oranjehotel) en "V.V. bij M.S." (vermoedelijk Vrijwillige Vertrek bij Maatschappelijk Steun, een eufemisme voor deportatie of ontruiming) duiden op actieve vervolging. * **Administratieve tekens:** Er staan kruisjes (x) voor sommige regels, wat kan duiden op een controle of een afwijkende status van die specifieke personen. De Romeinse cijfers achter de huisnummers geven de verdieping aan (hs = huis/begane grond).

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE VP/HG. *extra* 72/41/2 M. 1 Juni 1939. den Heer J.de Bruin, 3e Oosterparkstraat 91 I, <u>Amsterdam-Oost.</u> Wijk 20. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 16 Mei jl. bericht ik U, dat van de daarin vervatte klacht nota is genomen. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer

# TRANSCRIPTIE den heer J.J.de Kort-Halli, Lindengracht 336 _A_L_H_I_E_R_(C).

# TRANSCRIPTIE J. Briënne Lupinestr. 31 Hilversum _