Willem Vierra

Getypte brief (doorslag of officieel afschrift).

* **Kernboodschap:** De brief is een formele aanmaning en een kennisgeving van een strafmaatregel. De geadresseerde, de heer Vierra, heeft vis gekocht zonder te betalen en deze zonder de juiste papieren (uitvoerbewijs) van het terrein verwijderd. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar 'artikel 14 lid 1 van het Reglement op den Afslag in de Gemeente Vischhal'. * **Sancties:** 1. **Betalingsverplichting:** Het bedrag van 14,10 gulden moet binnen drie dagen voldaan zijn. 2. **Toegangsverbod:** De koper wordt voor twee weken (9 t/m 22 september) de toegang tot de vismarkt ontzegd. 3. **Toekomstige beperking:** Voor toekomstige handel is het storten van een waarborgsom bij de klerk-kassier verplicht gesteld. * **Taal en Stijl:** De toon is autoritair en zakelijk. Het gebruik van de 'y' (bijv. 'Gemeentelyken', 'onverwyld', 'waarborgsom') was destijds gangbaar in ambtelijke correspondentie en op specifieke schrijfmachines.

Officiële brief (aanmaning en strafoplegging).

* **Inhoud:** De brief is een formele berisping en sanctie voor de heer W. Vierra. Hij wordt aangesproken op twee overtredingen: het niet betalen van een partij snoekbaars (ƒ 14,10) en het meenemen van deze vis zonder het verplichte uitvoerbewijs. * **Sancties:** De directeur legt een toegangsverbod op voor de vismarkt van twee weken (9 t/m 22 september). Daarnaast mag Vierra in de toekomst alleen nog inkopen doen als hij vooraf een borgsom betaalt. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gebruikelijke spelling met de letter 'y' (bijv. "my", "uiterlyk", "bewys") en een formele, ambtelijke toon. * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven getallen in de kantlijn (17/1, 26/1, 8/2) lijken te wijzen op latere (deel)betalingen van de schuld in het daaropvolgende jaar (1940). Het grote rode "afgedaan" onderaan bevestigt dat de zaak uiteindelijk is afgehandeld.

Doorslag van een ambtelijke brief (typschrift).

Deze brief is een formeel antwoord van een gemeentelijke instantie aan de heer W. Vierra. Vierra had een verzoek ingediend (op 29 augustus 1940) om een zekere heer Waterman bij te staan op zijn marktplaats. De directeur verleent hiervoor toestemming, maar stelt een strikte voorwaarde: Vierra mag Waterman alleen *helpen* en niet *vervangen*. Dit houdt in dat de vergunninghouder (Waterman) te allen tijde zelf bij zijn kraam aanwezig moet zijn. Dergelijke administratieve besluiten waren typerend voor de strenge regulering van marktplaatsen in Amsterdam, waarbij standplaatsvergunningen strikt persoonsgebonden waren.

Getypte brief (doorslag op doorschrijf- of carbonpapier).

De brief is een formeel antwoord op een verzoek van de heer W. Vierra. De directeur verleent toestemming voor het verzoek (waarschijnlijk om assistentie te verlenen op de markt), maar stelt hierbij een zeer specifieke en dwingende voorwaarde. Vierra mag de persoon genaamd "Waterman" uitsluitend *helpen* op de marktplaats, maar hem expliciet *niet vervangen*. Dit betekent dat Waterman fysiek aanwezig moet zijn wil Vierra daar werkzaamheden mogen verrichten. De toon is ambtelijk en de instructie is strikt geformuleerd.

Ambtsbericht/Rapport betreffende een vergunningsaanvraag.

* **Aanvraag:** De heer W. Vierra vraagt om een officiële erkenning als handelaar in groenten en fruit. Hij is een ervaren marktkoopman die eerder op de Albert Cuypmarkt stond en ten tijde van de aanvraag een viskraam op de Ten Katemarkt exploiteerde. * **Motivatie:** De directe aanleiding voor de carrièreswitch is de oorlogssituatie. De controleur noteert dat de aanvoer van vis in juli 1940 "erg gering" is, waardoor Vierra noodgedwongen wil terugkeren naar de handel in groenten en fruit. * **Betrouwbaarheid:** De controleur bevestigt de historische gegevens (standplaatsen en ventvergunningen) en stelt vast dat Vierra zijn aanvraagformulier naar waarheid heeft ingevuld. * **Besluitvorming:** Op 19 juli 1940, slechts twee dagen na het opstellen van het rapport, wordt er door een leidinggevende "geen bezwaar" aangetekend. Er wordt een tijdelijke erkenning verleend voor de duur van 4 maanden. Op 22 juli wordt het dossier administratief verder afgehandeld ("doorgezonden").

Typoscript (doorslag van een brief).

Dit document is een formele, bureaucratische afwijzing van een niet nader gespecificeerd verzoek. De brief is gericht aan de heer W. Vierra en is verzonden namens de directeur van de Visscherijcentrale. Het verzoek is blijkbaar beoordeeld door een speciaal hiervoor ingestelde commissie, die tot een negatief besluit is gekomen. De brief is een doorslag (carbon copy), herkenbaar aan het type papier en de vage inkt, bedoeld voor de eigen administratie van de instantie. De handgeschreven notitie "Verzonden" diende als administratieve controle dat de originele brief daadwerkelijk was gepost.

Document

- **Structuur**: De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Het bevat persoonlijke basisgegevens en een categorisering middels cijfers ("1") in specifieke kolommen. - **Gegevensvelden**: - **Naam**: Achternaam en initialen. "Wed." staat voor weduwe. - **Geb. datum**: Dag-maand-jaar. - **Adres**: Straatnaam met huisnummer en verdieping (I, II, III, hs = huis). "inw." staat voor inwonend. - **Markt (G, J, W, M)**: Deze kolommen representeren waarschijnlijk vergunningscategorieën voor marktkooplieden. In de context van de bezettingsjaren duidde 'J' vaak op de speciale "Joodse markten" die vanaf 1941 werden ingesteld. De overige letters staan waarschijnlijk voor productcategorieën (G = Groenten, W = Waren/Manufacturen, M = Melk/Vlees).

Handgeschreven memo of ambtelijke notitie op papier met gekartelde rand.

* **Inhoud:** De notitie stelt vast dat de heer W. Vierra, vanwege zijn status als "Joodsche kleinhandelaar", onder het bezettingsregime geen recht had op de handel in of toewijzing van vis. De schrijver voegt hieraan toe dat zijn vrouw nooit eerder in de visbranche werkzaam is geweest. * **Status van Vierra:** De tekst vermeldt dat Vierra "ingesloten" is. In de context van juni 1943 betekent dit vrijwel zeker dat hij was opgepakt, opgesloten in een strafgevangenis of reeds was weggevoerd naar een verzamelkamp (zoals Westerbork of Vught) voor deportatie. * **Besluitvorming:** De ambtenaar 'de Boer' concludeert dat er "mijns inziens" (m. i.) geen reden is om de echtgenote van Vierra nu wel vis toe te wijzen. Dit illustreert de bureaucratische uitsluiting en de systematische ontneming van bestaansmiddelen voor Joodse burgers en hun familieleden.

Getypte lijst met namen, adressen en marktgegevens.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. De kolommen bevatten achtereenvolgens: Naam, Geboortedatum, Woonadres, Marktlocatie (standplaats), Datum van vergunning of controle, en de verhandelde goederen. * **Locaties:** Er worden bekende Amsterdamse markten genoemd: Lindengracht, Waterlooplein, Dapperstraat, Nieuwmarkt, Joubertstraat en Gaaspstraat. * **Waren:** Het assortiment is zeer divers, variërend van eerste levensbehoeften (vis, brood, groente) tot textiel (kousen, corsetten) en luxeartikelen (bijouterieën, ansichtkaarten). * **Opvallende details:** Meerdere personen hebben dezelfde marktlocatie "Gaaspstr." toegewezen gekregen rond april/mei 1943. De term "verdeelvisch" komt meerdere malen voor, wat duidt op distributie onder rantsoenering.

Document

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Per persoon worden de geboortedatum, het woonadres (vaak met verdieping aangeduid als 'hs' voor huis, 'I', 'II', 'III'), de marktlocatie met een specifieke controledatum in 1943, en het type koopwaar vermeld. * **Locaties:** Veel genoemde marktlocaties zijn de Lindengracht, Dapperstraat, Gaaspstraat en het Waterlooplein in Amsterdam. * **Producten:** De handel varieert van primaire levensbehoeften (vis, groente, fruit, brood) tot textiel (kousen, corsetten) en 'surrogaten' (vervangingsmiddelen die typisch waren voor de schaarste in oorlogstijd). * **Administratieve stijl:** Het document is opgesteld met een typemachine. Het gebruik van "idem" wijst op een efficiënte ambtelijke vastlegging waarbij informatie uit de bovenliggende regel wordt herhaald.

Een handgeschreven register of lijst van mutaties betreffende marktkooplieden.

Het document is een administratief overzicht van kooplieden die in het voorjaar van 1943 zijn "afgevoerd" van de Amsterdamse markten. De lijst bevat kolommen voor persoonsgegevens (naam, geboortedatum), woonadres, de specifieke markt waar zij een standplaats hadden, de datum van de mutatie en het soort handelswaar. Opvallend is de vermelding van de **Gaaspstraat** als marktlocatie. De markt in de Gaaspstraat werd in november 1941 door de bezetter aangewezen als een van de drie "Joodse markten" in Amsterdam (naast de Transvaalstraat en het Waterlooplein). Joodse kooplieden mochten vanaf dat moment alleen nog daar of op andere aangewezen plekken hun waren verkopen, en enkel aan een Joods publiek. De term "afgevoerd" in deze administratie duidt op het intrekken van de marktvergunning of het schrappen uit de registers.

Administratieve lijst van personen (waarschijnlijk Joodse Amsterdammers) die zijn "afgevoerd" of verplaatst.

Dit document is een administratieve lijst die de verplaatsing en deportatie van Joodse inwoners van Amsterdam vastlegt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Enkele kernpunten: * **L. Gombault:** De titel verwijst naar "Hr. Gombault". Louis Gombault was een functionaris die betrokken was bij de administratie van geconfisqueerde Joodse bezittingen (mogelijk gelieerd aan de LIRO-bank of de Joodsche Raad). * **Bestemmingen:** Veel personen worden overgebracht naar locaties zoals de **Gaaspstraat** (waar een schoolgebouw werd gebruikt als verzamelplaats), **Waterlooplein** of **Joubertstraat**. Dit waren adressen in de aangewezen Joodse wijken of verzamelpunten voor transport. * **Afkortingen en termen:** * **"n. Dsl."**: Staat voor "naar Duitschland". In de context van 1943 was dit het eufemisme voor deportatie naar de vernietigingskampen via Westerbork of Vught. * **"wanbetaling"**: Dit duidt op het niet betalen van huur of belastingen, wat door de bezetter vaak als juridisch voorwendsel werd gebruikt om mensen uit hun huizen te zetten en te deporteren. * **"insluiting"**: Arrestatie of opsluiting. * **"overlijden"**: Eén persoon (S. Schnitzler) is geregistreerd als overleden op de aangegeven datum. * **De blauwe lijn:** De verticale kronkellijn over de data suggereert dat deze mutaties zijn verwerkt in een centraal register of dat de genoemde personen definitief "afgehandeld" (gedeporteerd) waren.

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Doel:** Dit document lijkt een administratieve lijst voor de toewijzing of registratie van vis (aal/paling), vermoedelijk bij een visafslag of binnen een handelsvereniging. * **Terminologie:** De kolom "Aantal Aal" duidt op stuks, terwijl "kg. Zw." waarschijnlijk duidt op kilogram 'Zware' aal, een specifieke sortering. * **Correcties:** De vele doorhalingen en handmatige wijzigingen wijzen op een dynamisch document dat over een langere periode werd bijgewerkt. Opvallend is dat veel '15' waarden naar '20' zijn verhoogd. * **Sociaal-Economisch:** De namenlijst is representatief voor de Noord-Hollandse vishandel in de vroege 20e eeuw. De aanwezigheid van veel joodse namen (Polak, Wurms, Wijnschenk, Zak) is historisch consistent met de Amsterdamse vishandel van die tijd. * **Datering:** De data tussen haakjes bij J. Vos (1883) en Sal. Wijnschenk Sr. (1881) zijn waarschijnlijk geboortedata, wat suggereert dat de lijst dateert van ergens tussen 1910 en 1940.

Administratieve werkaantekening of memo op een strook papier.

Het document bevat handgeschreven beslissingen van een instantie of commissie over aanvragen voor handelsquota ("toewijzingen"). 1. **Doornbroek J. H.**: Een verzoek om een verdubbeling van de toewijzing is afgewezen omdat hij als "kleine handelaar" wordt aangemerkt. Men staat wel een grotere hoeveelheid voor de handel in aal toe. 2. **W. Vierra**: De commissie ("Com.") gaat akkoord met een specifieke toewijzing van 40 kilogram. 3. **H. Faile**: Zijn toewijzing wordt strikt beperkt tot garnalen. De rest van de aanvraag is afgewezen met een zakelijke motivering: de handelaar heeft geen historisch trackrecord in die andere producten ("nooit in gehandeld"). Het handschrift is vlot en ambtelijk, uitgevoerd in blauwe inkt. Er is gebruikgemaakt van afkortingen zoals "toewijz" en "Com".

Handgeschreven administratieve lijst/notities betreffende visdistributie of toewijzingen.

Het document is een register van besluiten over de toewijzing van verschillende soorten vis (aal, garnalen, mosselen en kookvis) aan specifieke personen of handelaren. De tekst toont een strikte hiërarchie en controle: * Er wordt onderscheid gemaakt tussen een 'enkele' en een 'dubbele' toewijzing. * Sommige personen (zoals de familie Poot) zijn doorgestreept, wat duidt op een ingetrokken verzoek of afgehandelde zaak. * Besluiten worden kort en krachtig genoteerd: "Accoord" voor goedkeuring, of "afwijzen" met redenen zoals "geen recht op". * De afkorting "kookw. visch" staat waarschijnlijk voor kookwaardige vis. * De vermelding "Isr. Rocher" duidt mogelijk op de voornaam Isaäc of Israël.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven:] *extra* VP/HG. den Heer W. Vierra, Jac.v.Lennepstraat 122 III, Amsterdam-West. Wijk 12. 27/70/2 M. 13 September 1940. Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 29 Augustus jl. bericht ik U, dat dezerzijds tegen inwilliging van het daarin vervatte verzoek geen bezwaar bestaat, mits U er rekening mede houdt, dat U Waterman niet op diens marktplaats moogt vervang...

# TRANSCRIPTIE **[Linksboven in kader]** BIJBLAD VAN: M. No. 27/70 / 1 1940 DOORGEZONDEN: 29/8 - '40. **[Rechtsboven]** 600 W. Vierra pl 14 Ten Katestraat H. Waterman pl. 6 Ten Katestraat **[Rechtermarge]** Ter visie [?] advies 4-9-'40 deHauw **[Hoofdtekst]** De bedoeling v. W. Vierra is om gedurende den tijd dat de aanvoer van versche visch onvoldoende is om met Waterman samen een plaats op d...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven handgeschreven in blauw:] A. Müller [?] K 617. [Rechtsboven getypt:] G. 46A/43/1 M 8 September 1939 den Heer W. Vierra, Kinkerstraat 238 II, Amsterdam-West. Wyk 12. [In de rechterkantlijn handgeschreven met rood/bruin potlood:] 17/1 2 10 26/1 1 -- 8/2 0 60 My is gerapporteerd, dat U op Woensdag 6 September jl. in den Gemeentelyken Vischafslag alhier hebt gekocht s...

# TRANSCRIPTIE *Linksboven (onderstreept):* onderwerps: vischtoewijzing W. Vierra *Rechtsboven:* W. l. m. 466/226/2 [onleesbaar monogram] *Body:* Onder vermelding van het merk Uw kaartbrief d.d. 20 Juli j.l. no. 4636.17.1540 om advies ontvangen zijnde, heb ik de eer U te berichten, dat adressante de echtgenoote is van W. Vierra, die als Joodsche kleinhande- laar geen recht had op visch. Adressa...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, rechtsboven:] 2 ex. Gr. de Kaer. [Gestempeld/getypt, midden boven:] KN. [handgeschreven:] extra. 25/137/2 M. 25 October 1939. Mevr. de Wed. L. Vieyra-Polak, 1e v/d Helststraat 40 II, <u>Amsterdam-Zuid.</u> Wijk 14. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 11 October jl. verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt(en) Albert Cuypstra...