P. van Rijn

Handgeschreven verzoekbrief.

* **Doel van het schrijven:** Mevrouw Van Rijn-Herkhammer verzoekt de Directie Marktwezen om toestemming zodat haar dochter haar op zaterdagen mag assisteren bij haar marktkraam ("de stal"). * **Locatie en Positie:** De schrijfster is officieel geregistreerd als "plaatshoudster" op standplaats nummer 54 op de Ten Katemarkt (Ten Katestraat) in Amsterdam. * **Schrijfstijl:** De brief is geschreven in de formele en eerbiedige stijl die destijds gebruikelijk was voor correspondentie met overheidsinstanties (bijv. "verzoekt U beleefd", "met de meeste hoogachting"). * **Administratieve sporen:** De stempels en handgeschreven nummers bovenin duiden op de verwerking in het archief van de gemeente Amsterdam. De data 18/12 en 27/12 wijzen waarschijnlijk op de datum van binnenkomst en de datum van registratie of afhandeling.

Ambtelijke notitie / Bijblad.

Het document is een interne ambtelijke correspondentie over een marktvergunning. Mevrouw W.F.P. van Rijn - Herrhammer, een marktkoopvrouw op de Ten Katemarkt, verzoekt om assistentie van haar dochter, S. van Rijn. De tekst is door verschillende ambtenaren bewerkt: * Op **18 december** wordt het dossier gestart. * Op **20 december** vraagt een inspecteur om nadere gegevens (naam en geboortedatum). * Op **23 december** geeft een functionaris akkoord met de motivatie dat er "geen bezwaar" is, waarbij expliciet wordt aangetekend dat het om *assisteren* gaat en niet om een volledige *vervanging*. * Op **28 december** wordt de beslissing middels een standaardbrief (modelbriefje) aan de aanvrager verzonden.

Openbare kennisgeving (officiële bekendmaking)

* **Doel:** Het officieel informeren van burgers en marktkooplieden over de vervroegde sluitingstijd van de Amsterdamse markten. * **Kernboodschap:** Markten moeten uiterlijk 30 minuten voor zonsondergang leeg zijn. Voor de specifieke datum van zaterdag 28 september 1940 wordt dit vastgesteld op 18:50 uur. * **Administratieve details:** Rechtsboven staan handgeschreven notities die wijzen op de interne verwerking door de afdeling Administratieve Zaken op 27 september, één dag na de dagtekening. * **Ondertekening:** Het document is namens het college ondertekend door de gemeentesecretaris. De bovenste handtekening is waarschijnlijk die van mr. A.J. d'Ailly (destijds waarnemend secretaris, later burgemeester), en de onderste van mr. P.J. van Rijn.

Getypte officiële brief / Oproeping (waarschijnlijk een doorslag of archiefkopie).

* **Inhoud:** Het document is een formele oproep aan de heer Van Rijn om langs te komen voor een gesprek met de bedrijfschef, de heer J. Broerse. Dit is een reactie op een schrijven van Van Rijn van enkele dagen daarvoor (30 december 1940). * **Vorm:** De tekst is zakelijk en ambtelijk ("zich te willen vervoegen"). De onderstreping van de stad in het adresblok was destijds een standaard administratieve praktijk. * **Annotaties:** De handgeschreven tekst "Verzonden 2/1" bovenaan geeft aan dat dit de archiefkopie is van een brief die op de dag van datering daadwerkelijk is verstuurd. De initialen "HG." rechtsboven verwijzen waarschijnlijk naar de behandelend ambtenaar of typist(e).

Officiële oproeping (brief).

Het document is een zakelijke correspondentie waarin de heer P. van Rijn wordt verzocht voor een gesprek te verschijnen. De aanleiding is een brief die Van Rijn op 30 december (1940) heeft gestuurd. Hij moet zich melden bij de bedrijfschef, de heer J. Broerse. De locatie "Centrale Hal, No. H.69" duidt zeer waarschijnlijk op de **Centrale Markthallen** aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam. De afkorting "HG." in de rechterbovenhoek zou kunnen staan voor "Handelsgeheim" of een specifieke administratieve code van de gemeentelijke dienst. Het taalgebruik is formeel ("zich te willen vervoegen", "des voormiddags") en past bij de ambtelijke standaard van die tijd.

Document

De brief is een formeel schrijven van een handelaar aan een autoriteit (mogelijk een marktopzichter of een gemeentelijke afdeling). De afzender, W.J.P. van Rijn, legt uit waarom hij zijn werkzaamheden tijdelijk niet kan uitvoeren. De kern van het probleem is dat hij door de "tijdomstandigheden" geen voorraad worst en vleeswaren meer heeft om te verkopen. De tekst weerspiegelt de beleefdheidsvormen van die tijd ("WelEd Heer", "Hoopende", "Verzoek ik u beleefd"). Opvallend is de spelling die destijds gangbaar was, zoals "Vleeschwaren" en "oogenblik". De toevoeging "Meerhammer" onderaan rechts lijkt de naam van de geadresseerde of een behandelend ambtenaar te zijn.

Administratieve tabel / Transportlijst.

* **Doel van het document:** Het document dient als een logboek voor de distributie en het transport van aardappelen in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het legt de prestaties en vergoedingen vast van verschillende transporteurs. * **Maateenheden:** * **H.L.:** Hectoliter (100 liter), de standaardmaat voor bulkgoederen zoals aardappelen. * **Bedrag:** Waarschijnlijk in Nederlandse guldens. De ratio H.L./Bedrag lijkt constant (ongeveer 0,21 gulden per H.L.), wat wijst op een vastgesteld tarief. * **Voertuigen:** De diversiteit aan voertuigen is kenmerkend voor de periode. Naast "paard en wagen" en "handkar" valt het gebruik van de **"gasauto"** op. Dit wijst op voertuigen die reden op houtgasgeneratoren, een noodoplossing vanwege de extreme brandstoftekorten (benzine) tijdens de bezetting. * **Administratieve tekens:** De "x" achter bepaalde namen en de handgeschreven strepen en correcties duiden op een actief gebruikt controledocument. Sommige bedragen zijn gecorrigeerd of doorgehaald.

Administratieve lijst / Register.

Dit document is een overzichtslijst van particuliere transporteurs of expediteurs die gespecialiseerd waren in het vervoer van aardappelen vanaf de Centrale Markt in Amsterdam. De lijst bevat vier kolommen: de naam van de transporteur, het woon- of bedrijfsadres, het aantal wagens waarover zij beschikten en de totale capaciteit (waarschijnlijk uitgedrukt in hectoliters, afgekort als 'Hl.'). Opvallende details zijn: * **Vervoermiddel:** Het gaat specifiek om transport met paard en wagen. Sommige vermeldingen hebben de toevoeging "dubb. bespanning", wat betekent dat er twee paarden voor de wagen stonden voor een grotere trekkracht. * **Geografie:** De adressen zijn verspreid over heel Amsterdam, van de Spaarndammerbuurt en de Jordaan tot aan Sloterdijk en Buikslotermeer (Ringweg). * **Capaciteit:** De capaciteit per wagen varieert meestal tussen de 20 en 60 Hl, met uitschieters zoals J. Troost die met 2 wagens een capaciteit van 140 Hl heeft.

Officiële circulaire/brief.

* **Doel van het document:** Het informeren van de groente- en fruitveilingen over een tijdelijk handelsverbod opgelegd aan een specifieke kleinhandelaar. * **Inhoudelijke kern:** Kleinhandelaar Wildenberg uit Wassenaar mag gedurende één maand (7 feb t/m 7 maart 1943) geen handel drijven. De veilingen krijgen de opdracht om dit verbod aan de bron (de inkoop op de veiling) te handhaven. * **Juridische grondslag:** De beslissing is genomen door de "Inspectie voor de Prijsbeheersching". Dit wijst erop dat de handelaar waarschijnlijk de prijsvoorschriften heeft overtreden (bijvoorbeeld door te verkopen boven de vastgestelde maximumprijzen). * **Administratieve kenmerken:** Het document is een standaardformulier (zie het druknummer linksonder) waarin specifieke gegevens met een schrijfmachine zijn ingevuld. Dit duidt op een gestroomlijnd proces van sanctionering tijdens de bezettingsjaren.

# TRANSCRIPTIE VP/HG. 28/2/2 M. 16 Januari 1940. den Heer J.C.v.d.Vinden, Rijnstraat 74, <u>Amsterdam-Zuid.</u> Wijk 22A.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, rechtsboven:] Zen. Th. de Raas. [Handgeschreven, midden boven:] extra DV. 27/150/2 M. 28 December 1939. Mevr. W.J.P. van Rijn, Nicolaas Beetsstraat 89 hs., Amsterdam-West. Wijk 12. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 15 dezer verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt(en) Ten Katestraat te laten bystaan - niet vervangen - door ...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] *M. de Waer* [Handgeschreven middenboven:] *Verzonden 7/8* 27/74/2 M. VP/G. 7 Augustus 1939. den Heer S.Rine, Oude Schans 44, Amsterdam-Centrum. Wyk 1. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 25 Juli ...

de Secretaris, Van Lier. Afschrift Dir. P.W. en afd. L.M. (beide met afschrift brief v.d. Hoek, d.d. 23/11/-'39. Kennisgenomen: De Directeur van het Marktwezen, w.g. Dr. A.v.d. Laan Aan den Heer M.J. v.d. Hoek, Nieuwe Looiersstraat 88 II <u>Alhier (C.).</u> [Handgeschreven tekst diagonaal:] *Retour Raadhuis 13/12-39 [paraaf]*

# DOCUMENT INFO * **Datum:** 7 augustus 1939 * **Afzender:** Onbekende instantie (ondertekend namens de directeur door de secretaris; mogelijk een gemeentelijke dienst) * **Ontvanger:** Den Heer S. Rine, Oude Schans 44, Amsterdam-Centrum * **Kenmerken:** Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen. * **Referentienummers:** 27/74/2 M. en VP/G.