Getypte brief (doorslag of kopie).
Origineel
Getypte brief (doorslag of kopie). 7 september 1939 (genoteerd als '7 September 9.'). De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst of adviserend orgaan). 2 7 September 9.
55/3/8 den Heer Wethouder voor de
Amsterdam. Levensmiddelen,
Bij de vorenvermelde argumenten, die door de directie der meergenoemde N.V. tot staving van haar standpunt werden aange-voerd, verzuimde zij nog één te noemen, waarop haar dezerzijds niet is gewezen, doch dat ik van genoegzaam belang acht, om het U mede te deelen. Bij de redeneering, waarbij wordt uitgegaan van de cijfers van 1938, die, bij een pachtsom van ƒ 20.000,- een winst van ƒ 2.500,- zouden aangeven, is verzuimd rekening te houden met het feit, dat de door "Marcanti" gestorte waarborgsom van ƒ 6.875,- aan de Gemeente vervalt. Het verliescijfer over de afgeloopen vijf jaren der exploitatie moet derhalve met vorenstaand bedrag worden vergroot, respectievelijk moet dit bedrag in de komende vijf jaren worden afgeschreven, hetgeen neerkomt op een last van rond ƒ 1.400,- per jaar. Dit is mijns inziens een krachtig argument te meer, waarom aanvaarding van een pachtsom van ƒ 25.000,- in de laatste 3 jaren der te sluiten overeenkomst, op grond van de thans bekend zijnde cijfers, voor "Marcanti" niet wel mogelijk lijkt.
De directie dezer N.V. verkeert echter in de noodzake-lijkheid, dat zij in elk geval tot een nieuw contract met de Ge-meente moet komen, omdat alleen dan de achterstallige pacht over de afgeloopen contractsperiode wordt kwijtgescholden.
Teneinde zoover mogelijk aan de wenschen der Gemeente tegemoet te komen, heeft "Marcanti" mij thans bericht, dat zij, hoewel ongaarne, heeft besloten, haar aanbod te verhoogen en dat zij bereid is om voor de vijf jaren der te sluiten overeenkomst, in plaats van ƒ 22.500,-, een pachtsom van ƒ 23.000,- 's jaars te betalen.
Ik ben ervan overtuigd, dat dit inderdaad het maximum is, dat in redelijkheid van "Marcanti" kan worden verlangd, terwijl het vaststaat, dat geen enkele andere serieuse gegadigde een derge-lijk bedrag zou kunnen bieden. Ik heb mitsdien de eer U te advi-seeren, dit voorstel te aanvaarden.
Een verbetering van den economischen toestand, die een belangrijken invloed ten goede op de zaken van "Marcanti" zou hebben, welke verbetering aan het slot van het in den aanhef be-doelde accountants-rapport nog mogelijk wordt geacht, is, bij de na het schrijven van dat rapport ingetreden oorlogsomstandigheden, ongetwijfeld in jaren niet te verwachten.
De Directeur, Deze brief vormt een cruciaal adviesstuk in de onderhandelingen tussen de Gemeente Amsterdam en de N.V. Marcanti over een nieuwe pachtovereenkomst. De kernpunten zijn:
- Financiële Argumentatie: De directeur wijst op een verborgen kostenpost: het vervallen van een waarborgsom van ƒ 6.875,- aan de gemeente. Hierdoor is de schijnbare winst van Marcanti over 1938 in feite een verliespost wanneer men de afschrijvingen meerekent.
- Dwangpositie: Marcanti bevindt zich in een lastig parket. Ze moeten een nieuw contract tekenen om kwijtschelding van oude pachtschulden te verkrijgen, maar de door de gemeente geëiste pachtsom van ƒ 25.000,- is voor hen onbetaalbaar.
- Compromis: Er wordt een tegenbod gedaan van ƒ 23.000,- per jaar. De directeur adviseert de wethouder dringend dit te accepteren, aangezien er geen andere gegadigden zijn die meer zouden bieden.
- Tijdsgeest: De brief is opgesteld in een zakelijke, ambtelijke stijl die typerend is voor de vooroorlogse bureaucratie in Nederland. De datum van de brief, 7 september 1939, is historisch zeer significant. Slechts zes dagen eerder, op 1 september 1939, was Duitsland Polen binnengevallen, wat het begin van de Tweede Wereldoorlog markeerde. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was, was de dreiging en de economische onzekerheid direct voelbaar.
In de laatste alinea wordt hier expliciet naar verwezen: de "ingetreden oorlogsomstandigheden" maken dat een economisch herstel "ongetwijfeld in jaren niet te verwachten" is. Dit argument wordt door de directeur gebruikt om de wethouder te overtuigen akkoord te gaan met een lagere pachtsom; de marktpositie van uitgaansgelegenheden zoals Marcanti was door de oorlogsdreiging immers direct verslechterd.
Marcanti zelf was (en is) een bekende locatie in Amsterdam-West, oorspronkelijk gebouwd als kantine voor de Centrale Markthallen (vandaar de naam: Markt-Kantine). In de loop der jaren groeide het uit tot een belangrijk centrum voor dans, theater en evenementen. Deze brief toont de precaire financiële situatie van het etablissement aan de vooravond van de bezetting.