Archiefdocument
Origineel
[Pagina 8]
Peen-Fijne Waschpeen. Gebroken fijne peen moet bij gelijke sortering minstens 20 stuks per K.G. bevatten, terwijl ook hier geen gebarsten, vertakte of houterige exemplaren mogen voorkomen. Deze peen zal schoon gewasschen moeten zijn.
Peen bestemd voor de fabriek mag ongewasschen worden geleverd, mits vrij van grond en vuil.
Peen—Gewasschen en Ongewasschen Breekpeen. Gebroken grovere peen mag geen gebarsten, vertakte of houteri-ge exemplaren bevatten. Deze peen is te verdeelen in twee groepen:
a. gewasschen breekpeen, schoon gewasschen;
b. ongewasschen breekpeen, zuiver van grond, zand en vuil en voldoende droog.
Bij gelijke sorteering mogen geen exemplaren voorkomen met een gewicht van meer dan ¼ K.G. per stuk.
Peterselie en Kervel. Het blad mag niet geel zijn, terwijl het geheel — ook de wortels — ontdaan moet zijn van vuil en grond. De doorsnede der bossen moet in den band minstens 3 c.M. bedragen.
Postelein. Deze moet gezond van kleur zijn en vrij van grond en vuil.
Prei. Prei moet ontdaan zijn van vuile, rotte en gekneusde bladeren en vrij zijn van grond. De bladeren moeten behoorlijk worden ingekort en de wortels tot op 5 c.M. afgesneden. Al of niet gewasschen prei moet behoorlijk droog worden aangevoerd. Het veilen moet per K.G. geschieden.
Raapstelen. Het blad mag niet geel zijn, terwijl het geheel — ook de wortels — moet ontdaan zijn van vuil en grond. De doorsnede der bossen in den band moet minstens 5 c.M. bedragen.
Rabarber. Deze moet vrij zijn van vuil en voor zoover geveild met blad, mag het blad niet geel of verwelkt zijn. Rabarber moet gesplitst worden in:
a. met blad;
b. zonder blad.
Met blad moet per bos worden geveild, terwijl deze
8
[Pagina 9]
bossen tot en met Mei minstens ½ K.G. en nadien 1 K.G. moeten wegen. Zonder blad moet uitsluitend per K.G. worden geveild, terwijl het blad tot dicht aan den bladsteel verwijderd moet worden.
Radijs. Het lof moet gezond en groen van kleur zijn, terwijl de knolletjes gelijk van kleur en vrij gelijk van dikte moeten zijn. Verder niet gebarsten en niet voos. Het aantal knolletjes zal minstens 25 stuks per bos bedragen. De bossen moeten behoorlijk gewasschen zijn.
Schorseneeren. Deze moeten droog zijn, vrij van blad, grond en vrij van vertakte exemplaren. Bij gelijke sorteering mag 1 K.G. ten hoogste 45 stuks bevatten.
Selderij. Dit product is te splitsen in 3 groepen:
a. knolselderij, b. bleekselderij; c. bosselderij.
Knolselderij voor zoover geveild met blad, moet ontdaan zijn van gele en gekneusde bladeren; de knollen vrij van wortels, grond of vuil, al of niet gewasschen. De sorteering moet geschieden in knollen met een doorsnede overdwars gemeten van:
A. minstens 10 c.M. en hooger.
B. minstens 6 c.M. tot 10 c.M.
Kleinere knollen en te veel door roest aangetaste, moeten onder de benaming „stek” worden geveild.
Bleekselderij moet ontdaan zijn van vuil, grond en gele of gekneusde bladeren, al of niet gewasschen. Het lof moet voldoende gebleekt zijn.
De sorteering moet geschieden in stuks met een gewicht van:
A. minstens 1 K.G. en hooger per stuk
B. minstens ½ K.G. tot 1 K.G. per stuk
Lichtere exemplaren, die overigens voldoen aan de voorwaarden moeten onder de benaming „stek” worden geveild.
Bosselderij, waaronder mede te verstaan is struikselderij moet gezond en groen van lof zijn en vrij van zand en grond, al of niet gewasschen en gebonden in bossen van minstens 3 c.M.
9 Deze twee pagina's vormen een technisch voorschrift voor de kwaliteitscontrole van diverse tuinbouwproducten. De tekst is gestructureerd per gewas, waarbij telkens specifieke kwaliteitseisen worden gesteld aan:
- Uiterlijk: Kleur (niet geel of verwelkt), gezondheid (vrij van roest, rot of voosheid) en vorm (niet vertakt of gebarsten).
- Reinheid: De mate waarin het product vrij moet zijn van grond, zand en vuil ("gewasschen" of "zuiver").
- Maatvoering en Gewicht: Exacte afmetingen in centimeters (doorsnede van bossen of knollen) en gewichten in kilogrammen (stuks per kilo of gewicht per bos).
- Sortering: De indeling in klassen (zoals A en B) of specifieke categorieën (zoals "stek" voor ondermaatse of licht aangetaste producten).
- Verkoopwijze: Instructies of er per bos of per kilogram geveild moet worden.
De taal is formeel en directief, typerend voor reglementen. Het gebruik van de spelling met '-ch' (zoals in "gewasschen") duidt op een publicatiedatum van vóór de spellinghervorming van Marchant (1934) of een periode waarin deze spelling nog gebruikelijk was in officiële stukken (tot ca. 1947). Dit document is hoogstwaarschijnlijk afkomstig van een Nederlandse groenteveiling of een overkoepelende landbouworganisatie (zoals het Centraal Bureau van de Tuinbouwveilingen) uit de eerste helft van de 20e eeuw.
Dergelijke voorschriften waren essentieel voor de professionalisering van de Nederlandse landbouw. Door strikte standaarden op te leggen voor sortering en kwaliteit, konden veilingen een betrouwbaar product aanbieden aan handelaren en exporteurs. Dit zorgde voor prijsstabiliteit en een goede reputatie van Nederlandse producten op de wereldmarkt. De term "stek" voor kwalitatief minderwaardige producten is een specifiek jargon dat in de tuinbouwsector werd gebruikt om onderscheid te maken tussen consumptiekwaliteit en verwerkingskwaliteit (bijv. voor veevoer of industrie). De gedetailleerde instructies over het inkorten van preiwortels of de dikte van peterseliebossen tonen aan hoe genormaliseerd het veilingwezen destijds al was. M.