Getypte brief / officiële waarschuwing (doorslag of concept).
Origineel
Getypte brief / officiële waarschuwing (doorslag of concept). 11 oktober 1939. Vermoedelijk de administratie van de Gemeentelijke Markten Amsterdam (gezien de term 'kramengeld' en de locatie). [Handgeschreven rechtsboven:]
sec. Hr. Müller
[Getypt linksboven:]
HG.
[Handgeschreven middenboven:]
extra.
[Getypt links:]
85/98/1 M.
1
Lett.R.
[Getypt rechts:]
11 October 1939.
[Adresblok:]
den Heer N.v.Gelder,
Waterlooplein 53,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 1.
[Onderwerp/Inhoud:]
waarschuwing betaling
kramengeld.
[Onderaan:]
13 October a.s. [tab] Vrijdag Dit document is een formele, zeer beknopte waarschuwing gericht aan een marktkoopman, de heer N. van Gelder. De kern van de boodschap is de herinnering aan of sommatie tot betaling van het zogenaamde "kramengeld" (het staangeld voor een marktkraam).
Opvallende elementen:
* Locatie: Waterlooplein 53 bevond zich in het hart van de toenmalige Joodse buurt in Amsterdam. Het Waterlooplein was (en is) een bekende marktplaats.
* Termijn: De brief is gedateerd op 11 oktober en stelt een deadline voor vrijdag 13 oktober a.s. Dit duidt op een zeer korte termijn, wat suggereert dat het om een laatste herinnering gaat voordat er sancties (zoals het intrekken van de marktvergunning) volgen.
* Administratie: De codes linksboven ("85/98/1 M.") verwijzen waarschijnlijk naar het dossiernummer van de koopman in de registers van de marktmeester. De datum van het document, 11 oktober 1939, is historisch saillant. Nederland was op dat moment nog neutraal, maar de Tweede Wereldoorlog was net een maand eerder uitgebroken na de Duitse inval in Polen. Voor de bewoners van het Waterlooplein was dit een periode van grote onzekerheid.
Het innen van kramengeld was een strikt gereguleerde zaak door de gemeente Amsterdam. Voor veel marktkooplieden in de Joodse buurt was de handel op het Waterlooplein de primaire bron van inkomsten. Het niet kunnen betalen van kramengeld was vaak een teken van armoede. In de jaren direct na deze brief (vanaf 1940-1941) zouden administratieve documenten zoals deze door de bezetter worden gebruikt om de economische activiteiten van Joodse Amsterdammers eerst te registreren en daarna te ontnemen. Op basis van de naam (Van Gelder) en de locatie (Waterlooplein) is het zeer aannemelijk dat de geadresseerde een Joodse marktkoopman was. N. van Gelder Gemeente Amsterdam
Samenvatting
Dit document is een formele, zeer beknopte waarschuwing gericht aan een marktkoopman, de heer N. van Gelder. De kern van de boodschap is de herinnering aan of sommatie tot betaling van het zogenaamde "kramengeld" (het staangeld voor een marktkraam).
Opvallende elementen:
* Locatie: Waterlooplein 53 bevond zich in het hart van de toenmalige Joodse buurt in Amsterdam. Het Waterlooplein was (en is) een bekende marktplaats.
* Termijn: De brief is gedateerd op 11 oktober en stelt een deadline voor vrijdag 13 oktober a.s. Dit duidt op een zeer korte termijn, wat suggereert dat het om een laatste herinnering gaat voordat er sancties (zoals het intrekken van de marktvergunning) volgen.
* Administratie: De codes linksboven ("85/98/1 M.") verwijzen waarschijnlijk naar het dossiernummer van de koopman in de registers van de marktmeester.
Historische Context
De datum van het document, 11 oktober 1939, is historisch saillant. Nederland was op dat moment nog neutraal, maar de Tweede Wereldoorlog was net een maand eerder uitgebroken na de Duitse inval in Polen. Voor de bewoners van het Waterlooplein was dit een periode van grote onzekerheid.
Het innen van kramengeld was een strikt gereguleerde zaak door de gemeente Amsterdam. Voor veel marktkooplieden in de Joodse buurt was de handel op het Waterlooplein de primaire bron van inkomsten. Het niet kunnen betalen van kramengeld was vaak een teken van armoede. In de jaren direct na deze brief (vanaf 1940-1941) zouden administratieve documenten zoals deze door de bezetter worden gebruikt om de economische activiteiten van Joodse Amsterdammers eerst te registreren en daarna te ontnemen. Op basis van de naam (Van Gelder) en de locatie (Waterlooplein) is het zeer aannemelijk dat de geadresseerde een Joodse marktkoopman was.