Dienstbrief / Officiële waarschuwing (sommatie) 2 februari 1939 De Directeur van het Marktwezen [Logo: Wapen van Amsterdam met drie kruisen]

MARKTWEZEN AMSTERDAM HG.

Verzonden 2/2 [handgeschreven in potlood]

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 90/3/4 M.
BIJLAGE _______________
ONDERWERP: ______________

AMSTERDAM (W.) 2 Februari 1939.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer L. Spreekmeester,
Archimedeslaan 23 hs,
Amsterdam-Oost.
Wijk 23.

Aangezien U gedurende langer dan drie weken in gebreke is gebleven, om het marktgeld, verschuldigd voor Uw plaats op de markt Mosplein te betalen, waarschuw ik U hierby, dat U alsnog vóór xxxx op 4 Februari a.s. aan Uw verplichting moet voldoen.

Ik wys U er met nadruk op, dat, indien U langer in gebreke blyft, de U verleende vaste plaats, ingevolge artikel 11 van het Reglement op de Markten, met ingang van 11 Februari a.s. onherroepelyk wordt ingetrokken.

Indien een geldige reden U verhindert, om aan Uw verplichtingen te voldoen (byvoorbeeld omdat U steun geniet; in een ziekenhuis wordt verpleegd, enz.) dient U onmiddellyk myn dienst hiervan in kennis te stellen, omdat dan kan worden voorkomen, dat de intrekking plaatsvindt.

De Directeur,

[Ongetekend exemplaar]

A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633. Dit document is een formeel schrijven van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam aan een marktkoopman, de heer L. Spreekmeester. De kern van de brief is een betalingsherinnering met een strikt ultimatum.

Inhoudelijke punten:
* Verzuim: De ontvanger heeft meer dan drie weken het verschuldigde marktgeld voor zijn standplaats op de markt aan het Mosplein (Amsterdam-Noord) niet betaald.
* Sanctie: De brief dreigt met het definitief intrekken van de vaste standplaats per 11 februari 1939, gebaseerd op artikel 11 van het Marktreglement.
* Uitzonderingsclausule: Er wordt expliciet ruimte geboden voor verzachtende omstandigheden, zoals ziekte of het ontvangen van "steun" (werkloosheidsuitkering), mits dit onmiddellijk gemeld wordt. Dit getuigt van de bureaucratische maar ook sociale zorgplicht van de gemeente in die tijd.
* Taalgebruik: Het document hanteert de toen gangbare spelling (zoals "hierby", "wys", "blyft" met een 'y' in plaats van 'ij'). De brief dateert van februari 1939, een periode van grote economische en politieke spanning in Europa, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.

Locatie en Instelling:
De Dienst van het Marktwezen was gevestigd aan de Jan van Galenstraat, de plek waar in 1934 de Centrale Markthallen waren geopend. Het Mosplein in Amsterdam-Noord was (en is) een belangrijke locatie voor de dagmarkt.

Sociaal-historische betekenis:
In de jaren '30 was de werkloosheid in Nederland nog steeds hoog als gevolg van de economische crisis. Veel mensen probeerden als kleine zelfstandige op de markt een inkomen te verwerven. De verwijzing naar "steun genieten" in de brief wijst op de armoede die onder een deel van de marktkooplieden heerste.

De naam van de geadresseerde, L. Spreekmeester, is een veelvoorkomende Joodse achternaam in het vooroorlogse Amsterdam. Gegeven de datum (1939) en de locatie (Oost), bevindt deze persoon zich in een gemeenschap die kort na dit schrijven zwaar getroffen zou worden door de bezettingsmaatregelen. Dergelijke documenten in archieven vormen vaak de laatste administratieve sporen van individuen voor de ingrijpende gebeurtenissen van de oorlogsjaren.