Administratieve notitie / ambtelijk advies op een voorgedrukt formulier-fragment. [Linksboven in kader]
BIJBLAD VAN:
M. No. 90/70/1/2 193. 9
DOORGEZONDEN: 2/12-'39

[Rechtsboven]
Mosplein 700
verzoek om ass. t.n.v.
R. Berkenbosch. 20/4 '12

[Hoofdtekst]
Tegen inwilliging van Hr. v. Burg
het verzoek van D. Italiaander - advies
der om zich tot wederopzegging 6-12-'39
op zijn plaats op de markt de Haan
Mosplein, te mogen laten assistere-
niet vervangen - door W. Berkenbosch,
bestaat m. i. geen bezwaar.

[Onderaan]
90/70/2 M [in rood]
14-12-'39
de Haan [onderstreept]
Modelbriefje
18-12-39 mp.
WS [initialen] Dit document is een ambtelijke notitie betreffende een vergunningskwestie voor de markt op het Mosplein in Amsterdam. De kern van de tekst is een advies over een verzoek van een marktkoopman, D. Italiaander.

• Het verzoek: Italiaander vraagt toestemming om zich op zijn marktplaats op het Mosplein te laten bijstaan door een assistent, W. Berkenbosch.
• De voorwaarde: Er wordt expliciet bij vermeld "niet vervangen". Dit is een cruciaal onderscheid in de marktverordeningen van die tijd: een koopman mocht zich laten helpen (assisteren), maar de persoonlijke aanwezigheid van de vergunninghouder bleef vaak vereist. Het mocht geen verkapte overdracht of volledige vervanging zijn.
• Het advies: De ambtenaar (De Haan) concludeert dat er "mijns inziens (m.i.) geen bezwaar" bestaat tegen dit verzoek.
• Procesgang: Het document toont een administratief traject van ongeveer twee weken. Op 2 december wordt het binnengekomen stuk doorgezonden; op 6 december volgt een eerste advies; op 14 december wordt het definitieve advies ondertekend; en op 18 december wordt er een "modelbriefje" (een standaard antwoordbrief) opgesteld voor de verzoeker. * Geografie: Het Mosplein ligt in Amsterdam-Noord. De markt daar was (en is) een belangrijk lokaal handelsknooppunt.
• Tijdsbeeld: December 1939. Nederland is nog neutraal, maar de Tweede Wereldoorlog is in de omringende landen al begonnen. De bureaucratie rondom markten was streng gereguleerd door de gemeente Amsterdam.
• Sociaal-historisch: De achternaam Italiaander is een veelvoorkomende Joodse familienaam in Amsterdam. Veel Joodse Amsterdammers waren in deze periode werkzaam in de markthandel. Slechts enkele maanden na dit document, na de Duitse inval in mei 1940, zouden dergelijke administratieve handelingen voor Joodse marktkooplieden steeds moeizamer worden en uiteindelijk leiden tot een volledig verbod op hun handelsactiviteiten.
• R. Berkenbosch: De vermelding rechtsboven met de datum "20/4 '12" verwijst vermoedelijk naar de geboortedatum van de persoon die als assistent gaat fungeren (mogelijk is W. Berkenbosch een familielid van de hier genoemde R. Berkenbosch, of is er een administratieve verwarring tussen de voorletters). Het controleren van de personalia van assistenten was een standaard onderdeel van de screening door de marktpolitie of de betreffende gemeentelijke afdeling. D. Italiaander M. No R. Berkenbosch W. Berkenbosch Gemeente Amsterdam