Ambtsbrief / Concept-communiqué
Origineel
Ambtsbrief / Concept-communiqué 25 november 1940 (verzonden op 26 november 1940) De Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen-afdeling) Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam [Rechtsboven, handgeschreven:]
C. de Boer
VP/HG.
[Midden boven, handgeschreven:]
Verzonden 26/11
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
20/31/15 M. 25 November 1940.
Ten vervolge op mijn brief d.d. 18 dezer (No.20/31/14 M.) heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat het navolgende communiqué van Burgemeester en Wethouders deze week in de pers wordt opgenomen:
"Burgemeester en Wethouders van Amsterdam brengen ter openbare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier ter stede, in verband met de verduisteringsmaatregelen uiterlijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten zijn ontruimd.
Derhalve moeten de markten in de week van 2 tot en met 7 December a.s. uiterlijk om 17 uur zijn ontruimd."
De Directeur,
[Linksonder, in rode cirkel handgeschreven:]
20/31/16
9 - 14 Dec a.s.
[Daaronder handgeschreven:]
2/12/40 HG Het document is een ambtelijke correspondentie uit de vroege periode van de Duitse bezetting van Nederland. De kern van het schrijven is een verzoek aan de Wethouder voor Levensmiddelen om een officieel bericht (communiqué) in de kranten te laten plaatsen.
De inhoud betreft het dwingend vervroegen van de sluitingstijden van de Amsterdamse markten. De reden hiervoor is strikt militair-civiel: de verduisteringsmaatregelen. Marktkooplieden worden verplicht hun kramen een half uur voor zonsondergang volledig ontruimd te hebben, zodat er tijdens de spertijd geen activiteit of lichtemissie meer is op de marktterreinen. Specifiek voor de eerste week van december 1940 wordt de deadline op 17:00 uur gesteld.
De administratieve nummers (20/31/14, 15 en 16) duiden op een lopend dossier over de regulering van markttijden tijdens de wintermaanden. In november 1940 was Nederland ruim een half jaar bezet. De verduistering (Luftschutz) was een van de meest ingrijpende dagelijkse maatregelen. Alle burgers en instanties moesten ervoor zorgen dat er 's nachts geen straaltje licht naar buiten ontsnapte, om geallieerde piloten hun oriëntatiepunten te ontnemen.
Voor de Amsterdamse markten (zoals de Albert Cuyp of de Dappermarkt) betekende dit een aanzienlijke verkorting van de handelsdag, zeker in de donkere decembermaand. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in deze tijd een cruciale figuur, aangezien de voedselvoorziening en distributie door de oorlogsomstandigheden steeds strakker gereguleerd werden. De directeur die de brief ondertekent, is zeer waarschijnlijk de Directeur van het Marktwezen van de Gemeente Amsterdam. C. de Boer Gemeente Amsterdam Marktwezen