Administratieve brief/missive. 8 september 1939. (Handgeschreven rechtsboven: ten. G. Muller / ten. P. v. Beeren.)

VP/G.

8A/86/4 M
1
8 September 1939
(Handgeschreven: Verzonden 8/9-39)

Vervanging van gemobiliseerd personeel.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.

Naar aanleiding van Uw missive d.d. 1 dezer heb ik de eer U in bylage dezes een lyst te doen toekomen van de ambtenaren van het Marktwezen, die zyn gemobiliseerd. De daarop voorkomende marktopzichter en de beide contrôleurs behoeven voorloopig niet te worden vervangen: zy deden dienst op de Centrale Markt (de marktopzichter was tevens in algemeenen dienst werkzaam) en hun taak kan voorloopig door andere ambtenaren worden waargenomen; zou over eenigen tyd blyken, dat dit tot moeilykheden leidt dan zal ik U terzake nader rapporteeren.

De hoofdklerk Van Duinhoven en de bureel-ambtenaar De Vries zyn beiden werkzaam by de administratie op het hoofdkantoor. Hun werk wordt zooveel mogelyk waargenomen door andere administratieve ambtenaren, waarby met name een schryver, die tot nu toe als eerste typist optrad, thans met werk voor de boekhouding is belast. Deze werkwyze kan voorloopig worden toegepast, doch ook dienaangaande behoud ik my voor, U nadere voorstellen te doen, als zou blyken, dat de personeelsbezetting ten eenenmale ontoereikend wordt.

Alleen is het noodig, dat thans een typist wordt aangesteld, ter vervanging van den vorenbedoelden schryver, die by de boekhouding werkzaam is. Ik verzoek U mitsdien beleefd goed te vinden, dat ik, door bemiddeling van de Gemeente Arbeidsbeurs, een jeugdigen typist op arbeidscontract * Kernboodschap: De brief informeert de Wethouder over de personele gevolgen van de mobilisatie binnen de dienst Marktwezen. De schrijver probeert de gaten in de bezetting op te vangen door intern te schuiven met personeel, om zo extra kosten of nieuwe aanstellingen te beperken.
* Personele mutaties:
* Een marktopzichter en twee contrôleurs zijn gemobiliseerd; hun werk wordt intern overgenomen.
* Hoofdklerk Van Duinhoven en bureel-ambtenaar De Vries zijn eveneens gemobiliseerd.
* Een 'schrijver' (oorspronkelijk typist) is doorgeschoven naar de boekhouding.
* Verzoek: De enige concrete aanvraag voor nieuw personeel is een "jeugdigen typist" via de Gemeente Arbeidsbeurs om het gat op te vullen dat de doorgeschoven schrijver achterlaat.
* Taalgebruik: Formeel ambtelijk Nederlands uit het interbellum, gekenmerkt door de spelling met de 'y' (in plaats van 'ij') en woorden als "missive", "mitsdien" en "ten eenenmale". Dit document is geschreven op 8 september 1939, slechts één week na de Duitse inval in Polen (1 september 1939) en de daaropvolgende oorlogsverklaringen van het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk aan Duitsland. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was, was de Algemene Mobilisatie reeds op 28 augustus 1939 afgekondigd.

De brief illustreert de directe impact van deze mobilisatie op het dagelijks bestuur van een stad. Ambtenaren moesten hun post verlaten om hun dienstplicht te vervullen, wat leidde tot onderbezetting bij cruciale diensten zoals het 'Marktwezen' en de 'Levensmiddelen' (belangrijk voor de naderende rantsoenering). De brief toont de pragmatische aanpak van de overheid in die eerste spannende weken: proberen de continuïteit te waarborgen met minimale middelen.