Situatietekening / Kadastrale kaart.
Origineel
Situatietekening / Kadastrale kaart. Bovenzijde:
No 355 L. [stempel]
11/5 [handgeschreven]
Straatnamen en locaties (van boven naar beneden, links naar rechts):
LANGE HOUTSTR.
WATERLOOPLEIN.
SPEELTUIN.
NIEUWE AMSTELSTRAAT.
WATERLOOPLEIN.
LEPROZENSTEEG.
HOUTMARKT.
RAPENBURGERSTRAAT.
Aanduidingen gebouwencomplex (centraal):
PAKHUIZEN V/H ARSENAAL.
OUDE ZYDS-HUISZITTENHUIS.
KANTOOR MARKTMEESTER.
LABORATORIUM V. PHYSIOL. CHEMIE.
2. [bij een gearceerd vlak]
x [markering]
Linksonder:
SITUATIE SCHAAL 1 à 1000 -
Rechtsonder:
J.V. AFD. GRONDBEDRYF. APRIL 43- Het document is een technische situatietekening die een specifiek huizenblok in de Amsterdamse Jodenbuurt in kaart brengt. De focus ligt op het complex tussen het Waterlooplein, de Nieuwe Amstelstraat en de Rapenburgerstraat.
Opvallende elementen zijn:
* Functionele diversiteit: Het kaartje toont een mengeling van sociale instellingen (Huiszittenhuis), wetenschap (Laboratorium voor Physiologische Chemie), handel (Pakhuizen van het Arsenaal en Kantoor Marktmeester) en recreatie (Speeltuin).
* Grafische weergave: Verschillende arceringen worden gebruikt om de verschillende bouwdelen of functies te onderscheiden. Het Laboratorium en het Huiszittenhuis vormen het hart van het getekende blok.
* Topografie: De "Houtmarkt" is tegenwoordig onderdeel van het Jonas Daniël Meijerplein. De "Leprozensteeg" herinnert aan de historische aanwezigheid van het Leprozenhuis in deze omgeving. De datering van dit document, april 1943, is historisch zeer significant. Dit is midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode vonden de grootschalige deportaties van de Joodse bevolking uit Amsterdam plaats. De wijk waarin deze gebouwen stonden (de Jodenbuurt), werd in deze jaren stelselmatig leeggehaald.
De Afdeling Grondbedrijf hield zich in die tijd intensief bezig met het beheer van vastgoed in de stad, waaronder ook het "beheer" van panden die door de bezetter waren geconfisqueerd of die leeg kwamen te staan na deportaties. Het feit dat dit specifieke blok (met het Oude-Zijds Huiszittenhuis en de pakhuizen van het Arsenaal) in detail is uitgetekend, kan wijzen op herbestemmingsplannen, onteigening of administratieve vastlegging door de gemeente onder toezicht van de bezetter.
Het Laboratorium voor Physiologische Chemie was destijds onderdeel van de Universiteit van Amsterdam. Het Huiszittenhuis was van oorsprong een instelling voor armenzorg. De nabijheid van de markt (Waterlooplein) verklaart de aanwezigheid van het kantoor van de marktmeester. Gemeente Amsterdam Puls