een marktambtenaar en een niet-genoemde koopman.
Bekijk Verhaal ➔Archiefdocumenten
Document
Dit document is een officiële aanvraag voor een kostwinnersvergoeding ten behoeve van het gezin van een dienstplichtige. De aanvrager is een gemeenteambtenaar (hoofdklerk), werkzaam bij de afdeling Marktwezen van de Gemeente Amsterdam. De financiële situatie van het gezin wordt nauwgezet in kaart gebracht om de hoogte van de eventuele vergoeding te bepalen. De man verdient **f. 37,21** per week, een bedrag dat hij volledig afstaat aan zijn gezin. Zijn eigen kosten voor levensonderhoud worden geschat op **f. 6,30** per week. De aanvraag wordt gedaan ten behoeve van zijn 29-jarige echtgenote (huisvrouw) en hun 4-jarige zoon. De invulling is zakelijk en toont aan dat het gezin volledig afhankelijk is van het inkomen van de man; er zijn geen neveninkomsten (vermeld als "nihil"). De aanvraag lijkt standaard te zijn verlopen, aangezien de velden voor bijzondere bezwaren (vak 7 t/m 11) oningevuld zijn gelaten.
Document
* **Sociaaleconomische status:** De dienstplichtige is een ambtenaar bij de gemeente Amsterdam met een weekloon van 34 gulden. Hij is de enige kostwinner voor zijn gezin, bestaande uit een niet-werkende echtgenote en een jong kind. Het volledige loon wordt aan het gezin afgestaan, wat duidt op een budget dat volledig benodigd is voor de dagelijkse behoeften. * **Bureaucratie:** Het formulier getuigt van een gedetailleerde administratieve controle. De kosten voor eigen levensonderhoud (ƒ 6,30) worden specifiek in mindering gebracht op het afgestane bedrag om de feitelijke financiële behoefte van het achterblijvende gezin te bepalen. * **Veld 5:** De gegevens van de gezinsleden zijn met een typemachine ingevuld in een daarvoor bestemd kader, wat suggereert dat dit formulier door een loketambtenaar of administratieve dienst is voorbereid of verwerkt.
Document
Het document is een gedetailleerd formulier uit de periode van de Nederlandse dienstplicht (vermoedelijk eerste helft of midden 20e eeuw). Het doel is om de sociaaleconomische situatie van een dienstplichtige en zijn gezin in kaart te brengen. Centraal staat de vraag of de militaire dienst de financiële stabiliteit van het gezin in gevaar brengt, wat grond zou kunnen zijn voor een tegemoetkoming of vrijstelling. Er wordt specifiek gevraagd naar inkomsten uit beroep, eigen bedrijf (met extra aandacht voor landbouw), inkomsten in natura en de bijdrage van de dienstplichtige aan de gezinsleden (vak 5). De term 'herhalingsoefeningen' in punt 10 wijst erop dat dit formulier ook gebruikt werd voor mannen die hun eerste diensttijd al hadden voltooid.
Officieel aanvraagformulier voor militairen (dienstplichtigen) betreffende kostwinnersvergoeding, uitstel of vrijstelling van opkomst.
Dit formulier diende als bewijsstuk in een procedure waarbij een dienstplichtige probeerde aan te tonen dat zijn militaire dienst een onevenredig zware financiële last voor zijn gezin zou vormen. * **Sociaal-economisch aspect:** De nadruk ligt op de exacte wekelijkse verdiensten en de verdeling van dat geld binnen het gezin. Het gebruik van de term "kostwinnersvergoeding" geeft aan dat de staat een compensatieregeling had voor gezinnen die hun voornaamste inkomstenbron verloren. * **Handgeschreven notities:** De aantekeningen in vak 5 lijken instructies voor de invuller of een korte samenvatting door een ambtenaar. Er wordt specifiek gevraagd naar de rest van de familie (vader, moeder, broers, zussen) en hun inkomsten, om te bepalen of de dienstplichtige werkelijk de enige steunpilaar is. De opmerking `[Steunt de vrouw]` suggereert dat de aanvrager getrouwd is. * **Status van het formulier:** Het formulier is grotendeels oningevuld, wat erop kan wijzen dat dit een kladversie is, een controlelijst voor een gesprek, of dat de procedure in een vroeg stadium is gestaakt.
Briefkaart (voorzijde).
* **Administratieve markering:** Het prominente paarse stempel ("№ 77/42/2 M. 1039") duidt erop dat deze kaart deel heeft uitgemaakt van een formeel archiefsysteem, waarschijnlijk van een overheidsinstelling of een grote organisatie. De 'M' zou kunnen staan voor 'Minuut' of een specifieke afdeling. * **Geadresseerde:** De kaart is gericht aan "Den Heer Berentijn". De toevoeging "Ambt. Cent. Mark." is een afkorting voor "Ambtenaar Centrale Markt". De Centrale Markthallen in Amsterdam waren in die tijd een cruciaal punt voor de voedseldistributie. * **Afzender:** De afzender wordt vermeld als "Chr. Groebe". * **Postale details:** De postzegel van 1½ cent was het geldende tarief voor een briefkaart in het binnenlands verkeer in 1933. De tijdsaanduiding "18-19" op het poststempel geeft aan dat de kaart tussen 18:00 en 19:00 uur is verwerkt in Rotterdam.
Handgeschreven ambtelijke notitie of verslag van een verklaring.
De tekst is een verslag van een incident op een zaterdagmarkt. De kern van de kwestie is een geschil over een toegewezen staanplaats. De melder, A. Agartz, klaagt dat zijn plek werd ingenomen door een andere koopman op het moment dat hij zijn handelswaar ging ophalen. De grief richt zich met name op de marktambtenaar, die in plaats van de indringer te verwijderen, Agartz zelf een andere plek toewees. Het handschrift is een vlot lopend cursief uit de eerste helft van de 20e eeuw (gezien het gebruik van de verbogen naamval "den koopman"). De diverse doorhalingen suggereren dat dit een kladversie of een direct genoteerde verklaring is waarbij de schrijver tijdens het formuleren correcties aanbracht om de feiten nauwkeuriger weer te geven.
Handgeschreven brief (klacht/melding).
In deze brief meldt J. de Groot een onregelmatigheid op de zaterdagmarkt in de Dapperstraat. De strekking van de klacht is dat de heer A. de Groot zijn toegewezen standplaats illegaal overdraagt aan een zekere mevrouw Emrik. De briefschrijver voert aan dat dit problemen veroorzaakt in de opstelling van de kramen: mevrouw Park mag blijkbaar niet naast mevrouw Matteman staan (die een vaste standplaatshoudster is). De schrijver verzoekt de instantie om in te grijpen en wijst erop dat A. de Groot een vergelijkbare overtreding al eerder heeft begaan op de markt in de Westerstraat. Opvallend is dat de melder (J. de Groot) en de beklaagde (A. de Groot) dezelfde achternaam dragen, wat kan wijzen op een familie-vete of een zakelijk conflict binnen de Amsterdamse markthandel. De taal is formeel ("alsdat", "teekent"), maar bevat ook grammaticale eigenaardigheden en een dwingende ondertoon.
Typschrift (waarschijnlijk een doorslag/kopie) van een officiële brief.
Dit document is een kort administratief bericht waarin de ontvangst van een brief van Mevrouw Langezaal wordt bevestigd. De kern van de boodschap is een doorverwijzing: haar verzoek is doorgestuurd naar het specifieke "Verdeelkantoor voor groenten en fruit" dat gevestigd was op de Centrale Markt (waarschijnlijk de Centrale Markthallen in Amsterdam, gezien de referentie "alhier" en de nabijheid van Diemen). De heer J. de Geus wordt genoemd als de verantwoordelijke leider van dat kantoor. Het document getuigt van de bureaucratische afhandeling van verzoeken van burgers tijdens de oorlogsjaren.
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats X 38
Uilenburg — standplaats X 24
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven ambtelijke notitie op een voorbedrukt formulier ("Bijblad van"). * **Kenmerken:** Bevat diverse stempels, referentienummers (27/132/1 en 27/132/2 II) en archiefnummers (761). * **Datering:** Diverse data in november en december 1939 (o.a. 22/11-39, 24-11-39, 7-12-39 en 9/12/39). * **Locaties:** Ten Katestraat en Westerstraat (Amsterdamse...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypt verslag (mogelijk notulen van een vergadering of een officieel rapport). * **Pagina:** 9. * **Taal:** Nederlands (met verouderde spelling, bijv. 'y' voor 'ij'). * **Onderwerp:** Regulering van assistenten en compagnons op Amsterdamse markten (o.a. Waterlooplein en Westerstraat). * **Genoemde personen:** De heer Hofman, de heer Neeter. * **Ge...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypt verslag / Notulen van een commissievergadering. * **Onderwerp:** Reglementering van markthandel, specifiek betreffende assistenten, compagnonschappen en standwerkers op Amsterdamse markten (o.a. het Waterlooplein). * **Betrokken personen:** De heer Seegers, De heer De Boer, De heer Hofman. * **Datum:** Ongedateerd, maar de tekst verwijst naar "1...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Proces-verbaal of officieel verslag van een incident. * **Datering:** Vermoedelijk begin 20e eeuw (gebaseerd op spelling en handschrift). * **Betrokken personen:** Een marktambtenaar/buitengewoon veldwachter (de rapporteur), de heer Schalkwijk (marktkoopman), controleur Engelen en controleur Rak. * **Locatie:** Een marktplein, specifiek nabij de "vissc...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verslag of brief (aangeduid als 'Blad 2'). * **Datum:** Onbekend (niet vermeld op deze pagina). * **Auteur:** Een marktambtenaar (naam niet vermeld op deze pagina). * **Taal:** Nederlands (verouderde spelling). * **Locatie:** Amsterdam, Albert Cuypmarkt. * **Fysieke kenmerken:** Geliniëerd papier, zwarte inkt, duidelijk handschrift m...