Officieel formulier van de gemeente Amsterdam (Bericht intrekking plaats). 4 december 1940. [Stempel linksboven:]
MARKTWEZEN
AMSTERDAM.

[Handgeschreven tekst bovenaan, midden:]
in hechtenis

[Handgeschreven datum en initialen rechts van het midden:]
4/12/40 AB [onduidelijk]

[Gedrukte tekst rechtsboven:]
No. 1343
[Handgeschreven paraaf/naam, lijkt op:] hoff

[Gedrukte titel:]
BERICHT INTREKKING PLAATS.

[Gedrukte tekst met handgeschreven aanvullingen:]
Het recht tot bezetten van een vaste plaats door P. Polak
Plaats No. 175 op de markt Waterlooplein
wordt met ingang van 9 December 1940 ingetrokken wegens :

[Lijst met opties, a t/m c zijn doorgehaald:]
~~a. niet geregeld bezoeken van de markt ;~~
~~b. langer dan drie achtereenvolgende maanden niet bezetten der plaats wegens ziekte ;~~
~~c. langer dan zes achtereenvolgende maanden niet bezetten der plaats op grond van ondersteuning ;~~
[Kruisje voor d.] d. wanbetaling, tenzij betaling alsnog plaats vindt vóór 7 Decr 40

AMSTERDAM, 4 Decr 19 40

[Rechtsonder:]
Voor den Inspecteur van het Marktwezen,
[Handgeschreven handtekening, onleesbaar, lijkt op Smid]

[Linksonder:]
Aan den Marktambtenaar.
[Handgeschreven adres:] Majubastraat 63 I

[Onderaan de pagina:]
M.W. 46 2000-2-'38-1376 Dit document is een formele kennisgeving van de intrekking van een marktvergunning. De houder, de heer P. Polak, verliest zijn vaste standplaats (nummer 175) op de markt aan het Waterlooplein per 9 december 1940.

De officiële reden die wordt aangevinkt (optie d) is "wanbetaling", tenzij er vóór 7 december alsnog betaald wordt. Echter, de meest cruciale informatie staat handgeschreven bovenaan het document: "in hechtenis". Dit geeft aan dat de heer Polak niet in staat is om aan zijn financiële verplichtingen te voldoen of zijn marktplaats te bezetten omdat hij gevangen zit.

De administratieve afhandeling door het Marktwezen is strikt bureaucratisch; hoewel de ambtenaar noteert dat de man vastzit, wordt de procedure voor intrekking wegens wanbetaling gewoon voortgezet. Het document dateert van december 1940, zeven maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De locatie, het Waterlooplein, was het hart van de Joodse buurt in Amsterdam en de markt daar was overwegend een Joodse markt. De achternaam "Polak" is een veelvoorkomende Joodse naam, en het vermelde adres (Majubastraat 63-I) ligt in de Transvaalbuurt, een wijk die destijds een zeer grote Joodse populatie kende.

Hoewel de grootschalige wegvoeringen van Joden pas later zouden beginnen, waren de pesterijen en arrestaties door de bezetter en de collaborerende politie in deze periode al in volle gang. Dit document illustreert hoe de gemeentelijke bureaucratie in bezettingstijd bleef functioneren: burgers die door de bezetter werden uitgeschakeld (door "hechtenis"), verloren via reguliere weg ook hun middelen van bestaan (hun marktplaats), wat bijdroeg aan de systematische ontwrichting van het leven van de Joodse bevolking in Amsterdam. P. Polak Gemeente Amsterdam Marktwezen Politie