Archief 745
Inventaris 745-323
Pagina 235
Dossier 109
Jaar 1940
Stadsarchief

Handgeschreven brief / kennisgeving.

18 juli 1940. Van: A. Boeken (mogelijk Abraham Boeken).

Origineel

Handgeschreven brief / kennisgeving. 18 juli 1940. A. Boeken (mogelijk Abraham Boeken). Amsterdam 18 Juli 1940

Mijnheer Marktmeester met
deze bericht ik U dat ik
op heden niet de Markt
van Uilenburg niet kan
bezoeken om reden dat ik
steun heeft Steunnummer
36.627. Hoogachtend A. Boeken.

(Noot: Boven het woord "met" in de tweede regel staat een klein, later toegevoegd krabbeltje dat lijkt op "ni mag" of een archiefcode). Het document is een formele, maar grammaticaal gebrekkige afmelding. De schrijver hanteert een eerbiedige toon ("Mijnheer", "U", "Hoogachtend"), maar maakt taalfouten zoals een dubbele ontkenning ("niet... niet kan") en een onjuiste werkwoordsvervoeging ("ik ... heeft").

De kern van de boodschap is dat de afzender niet op de markt van Uilenburg kan verschijnen omdat hij "in de steun" zit. In die tijd betekende dit dat men een werkloosheidsuitkering ontving. Het vermelden van het specifieke steunnummer (36.627) was essentieel voor de administratieve verwerking door de marktmeester, waarschijnlijk om aan te tonen dat de afwezigheid legitiem was of dat de marktplaats tijdelijk niet bezet kon worden zonder de uitkering in gevaar te brengen. De datum, 18 juli 1940, plaatst dit document in de vroege maanden van de Duitse bezetting van Nederland. De locatie, Uilenburg, was een van de oudste en destijds armste buurten van de Joodse wijk in Amsterdam. De markt op Uilenburg was een vitale plek voor de lokale economie.

Mensen die destijds een steunuitkering ontvingen, waren onderworpen aan zeer strenge controles (het beruchte "stempelen"). Het was vaak verboden om tijdens het ontvangen van steun economische activiteiten te ontplooien, zoals het drijven van handel op de markt. Gezien de achternaam "Boeken" – een veelvoorkomende naam binnen de Joodse gemeenschap in Amsterdam – en de locatie, is dit document een stille getuige van de sociaal-economische realiteit van een Amsterdammer aan de vooravond van de ingrijpende anti-Joodse maatregelen die de bezetter kort hierna zou intensiveren.

Samenvatting

Het document is een formele, maar grammaticaal gebrekkige afmelding. De schrijver hanteert een eerbiedige toon ("Mijnheer", "U", "Hoogachtend"), maar maakt taalfouten zoals een dubbele ontkenning ("niet... niet kan") en een onjuiste werkwoordsvervoeging ("ik ... heeft").

De kern van de boodschap is dat de afzender niet op de markt van Uilenburg kan verschijnen omdat hij "in de steun" zit. In die tijd betekende dit dat men een werkloosheidsuitkering ontving. Het vermelden van het specifieke steunnummer (36.627) was essentieel voor de administratieve verwerking door de marktmeester, waarschijnlijk om aan te tonen dat de afwezigheid legitiem was of dat de marktplaats tijdelijk niet bezet kon worden zonder de uitkering in gevaar te brengen.

Historische Context

De datum, 18 juli 1940, plaatst dit document in de vroege maanden van de Duitse bezetting van Nederland. De locatie, Uilenburg, was een van de oudste en destijds armste buurten van de Joodse wijk in Amsterdam. De markt op Uilenburg was een vitale plek voor de lokale economie.

Mensen die destijds een steunuitkering ontvingen, waren onderworpen aan zeer strenge controles (het beruchte "stempelen"). Het was vaak verboden om tijdens het ontvangen van steun economische activiteiten te ontplooien, zoals het drijven van handel op de markt. Gezien de achternaam "Boeken" – een veelvoorkomende naam binnen de Joodse gemeenschap in Amsterdam – en de locatie, is dit document een stille getuige van de sociaal-economische realiteit van een Amsterdammer aan de vooravond van de ingrijpende anti-Joodse maatregelen die de bezetter kort hierna zou intensiveren.

Locaties

Amsterdam.

Kooplieden in dit dossier 35

A. Klein Uilenburg
A. Koper Uilenburg
A. Lister Uilenburg (34)
A. Lopes Dias Uilenburg (35)
V. Kolm Uilenburg
B. Kloots Uilenburg
B.L. de Leeuw Uilenburg
C. de Leeuw Uilenburg
E. de Leeuw Uilenburg
F. Kramer Uilenburg
V. Leeuwen Uilenburg
G. Krijt Uilenburg
H. Kloot Uilenburg
H. Knoop Uilenburg
H. Last Uilenburg
H. Lerner Uilenburg
H. Letgever Uilenburg (1)
J. de Leeuw Uilenburg
G. Kolm Uilenburg
J. de Leeuwe Uilenburg
J. Krak Uilenburg
J. Lam Uilenburg
J. Leutken Uilenburg (32)
C. van Kleef Uilenburg 8
L. Knoop Uilenburg
B. Schuffeleers. Uilenburg (32)
M. Koster Uilenburg
G. de Klijn Uilenburg
O. Lang Uilenburg
Alle 35 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 3