14 en 15 oktober 1940 Nº 31/48 / M 1940 16/10

Krachtens nieuwe bepaling in de
A.P.V. is het verboden op den openbare
weg rijwielen te stallen zonder vergunning
van B en W.

Op Uilenburg geven onze ambtenaren
des zondags plaatsen uit voor bedoelde
stalling. Mr. Kater van Bureau Hygiëne
wijst er terecht op, dat dit niet
mag, tenzij de plaatshouders
vergunning krijgen van B en W.

Zolang die vergunning niet is
verleend mogen wij de bedoelde
plaatsen niet meer uitgeven. De
organisatie der kooplieden zijn door
de Politie gewaarschuwd, dat eventueel
een vergunning kan worden aangevraagd.

Wilt U hieraan terstond de
hand doen houden a.u.b.

14/10-40
[Paraaf] Z.O.Z. 15-X-'40 mp. * Juridische grondslag: De tekst verwijst naar een "nieuwe bepaling in de A.P.V." (Algemene Plaatselijke Verordening). Dit duidt op een aanscherping van de regels rondom het gebruik van de openbare ruimte.
* Locatie-specifiek: Het probleem speelt zich specifiek af op Uilenburg, een eiland in het centrum van Amsterdam dat in die tijd bekend stond om zijn drukke markten, met name in de Joodse buurt.
* Ambtelijke interventie: Het Bureau Hygiëne (onder leiding van een zekere Mr. Kater) heeft geconstateerd dat de huidige praktijk van de gemeenteambtenaren — het uitgeven van plekken voor fietsenstallingen op zondag — in strijd is met de nieuwe regelgeving.
* Handhaving: De instructie is dwingend: de uitgifte moet onmiddellijk stoppen. De politie is reeds ingeschakeld om de "organisatie der kooplieden" te waarschuwen, wat wijst op een gecoördineerde actie tussen verschillende gemeentediensten en de politie. Het document dateert van oktober 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de tekst over een ogenschijnlijk triviale administratieve kwestie gaat (fietsenstallingen op de markt), moet dit gezien worden in het licht van de bezettingscontext. De bezetter en het collaborende stadsbestuur streefden naar een totale controle over de openbare ruimte, waarbij markten in Joodse wijken zoals Uilenburg extra onder het vergrootglas lagen. Administratieve regels en de A.P.V. werden vaak aangewend om de bewegingsvrijheid en de economische activiteit in deze wijken aan banden te leggen of strenger te reguleren. De vermelding van "Bureau Hygiëne" is typerend voor die tijd; hygiënevoorschriften werden dikwijls gebruikt als voorwendsel voor marktbeperkingen.