Ambtelijk bijblad/notitie van de Gemeente Amsterdam (Afdeling Algemene Zaken, Model No. 14). November – december 1940. [Stempel linksboven:]
BIJBLAD VAN:
M. No. 90/87/1 1940
DOORGEZONDEN: 16/11

[Rechtsboven:]
999

[Hoofdtekst:]
A. Velleman
pl. 105 Mosplein

90/66/2 ddo 12/9 "2 weken uitstel toegestaan"
8/11 '40 gewaarschuwd wegens
niet geregeld innemen v.e. plaats

Aan A. Velleman kan m.i. [ondertekend:] Th v. Berg
worden toegestaan om gedurende [rechts:] Advies
twee weken zijn plaats op de markt 20-11-40
Mosplein niet in te nemen. [ondertekend:] de Hoer

26-11-'40
[ondertekend:] de Hoer

[Onderaan in rood potlood en inkt:]
2/12/40 118 90/87/2 M 6

[Voetnoot:]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Dit document is een administratieve notitie van de Amsterdamse marktdienst. Het betreft de marktkoopman A. Velleman, die standplaats nummer 105 op het Mosplein (Amsterdam-Noord) bezat. Uit de aantekeningen blijkt een dossierhistorie:
1. 12 september 1940: Er werd eerder twee weken uitstel verleend voor het innemen van de plaats.
2. 8 november 1940: Velleman ontving een officiële waarschuwing omdat hij zijn standplaats niet regelmatig bezette. Op Amsterdamse markten gold (en geldt) een presentieplicht; wie niet opdaagt, riskeert zijn vergunning te verliezen.
3. 20 november 1940: Een ambtenaar (Th. van den Berg) adviseert om Velleman opnieuw toe te staan de plaats twee weken niet in te nemen. Dit advies wordt geparafeerd door de heer De Hoer (een bekende functionaris bij de Amsterdamse marktdienst in die tijd).
4. 26 november 1940: De beslissing wordt definitief vastgelegd. Het document dateert uit de eerste maanden van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode begon de registratie en uitsluiting van Joodse burgers. De achternaam Velleman is een veelvoorkomende Joodse naam in Amsterdam. Hoewel dit document op het eerste gezicht een routineuze marktadministratieve handeling lijkt (verlof wegens afwezigheid), kregen veel Joodse marktkooplieden in deze periode te maken met toenemende restricties.

Kort na de datum van dit document, in 1941, werden Joodse kooplieden door de bezetter van de reguliere markten verbannen en mochten zij alleen nog op speciaal aangewezen "Joodse markten" staan. Het feit dat Velleman in november 1940 "niet geregeld" zijn plaats innam, kan wijzen op persoonlijke omstandigheden, ziekte, of de beginnende ontwrichting van het dagelijks leven door de anti-Joodse maatregelen. De handtekening van "De Hoer" komt veelvuldig voor in de archieven van het Marktwezen uit deze periode; hij was een centrale figuur in de handhaving van de marktverordeningen. A. Velleman M. No Gemeente Amsterdam Marktwezen