Dienstbrief (officiële correspondentie). 8 juli 1940. Luchtbeschermingsdienst der Gemeente Amsterdam. De Heer Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-W. LUCHTBESCHERMINGSDIENST
DER GEMEENTE AMSTERDAM

No. 649.
Gr. C.
Bijlage(n): -

AMSTERDAM, 8 Juli 1940.
Keizersgracht 611, Tel. 40122-41122

[Stempel in blauwe inkt: Nº 96/9/M. 1940 8/7]

Aan den Heer Directeur van het
Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14,
A M S T E R D A M - W.

L

[Handgeschreven aantekening in de marge: ni. [Paraaf]]

Het heeft mijn aandacht getrokken, dat de wijze van op-
stelling der kramen op de verschillende markten te dezer ste-
de zoodanig is, dat bij een eventueel luchtalarm het aldaar
aanwezige publiek zich niet snel van die markten kan verwij-
deren om zich naar een schuilplaats te begeven.
Het gevaar is zelfs in het geheel niet denkbeeldig, dat
bij eenigszins druk bezoek een paniek ontstaat, met als ge-
volg, dat het publiek zich met geweld een uitweg zal trachten
te banen tusschen de opgestelde rijen kramen.
Het komt nu, ter voorkoming van de hier geschetste moei-
lijkheden, in het belang van het publiek, zoowel als van de
op de markten standplaats innemende kooplieden gewenscht voor,
dat tusschen de kramen, op regelmatige afstanden onderbrekin-
gen worden gevormd, teneinde aldus het publiek in de gelegen-
heid te stellen daardoor een veilig heenkomen te zoeken.
Ik zal het op prijs stellen, indien U ten aanzien van
het vorenstaande Uw medewerking zoudt willen verleenen, waar-
omtrent ik eenig bericht gaarne tegemoet zal zien.

Bo/V.

HET HOOFD VAN DEN GEMEENTELIJKEN
LUCHTBESCHERMINGSDIENST,

[Handtekening] In deze brief uit de vroege bezettingsperiode uit het Hoofd van de Luchtbeschermingsdienst (LBD) zijn zorgen over de veiligheid op de Amsterdamse markten. De kern van het probleem is dat de marktkramen te dicht op elkaar staan opgesteld. Hierdoor kan het publiek bij een luchtalarm niet snel genoeg wegkomen naar schuilplaatsen. De schrijver vreest voor paniek en gedrang ("geweld") tussen de rijen kramen als er een alarm afgaat op een druk moment.

Als oplossing wordt voorgesteld om op regelmatige afstanden onderbrekingen (vluchtwegen) tussen de kramen te creëren. De brief is een formeel verzoek aan de Directeur van het Marktwezen om medewerking te verlenen aan deze herinrichting van de marktplaatsen. De brief is gedateerd op 8 juli 1940, minder dan twee maanden na de Nederlandse capitulatie. Hoewel de grootschalige geallieerde bombardementen op Duitse steden (waarbij vaak over Nederland werd gevlogen) nog moesten toenemen, was de dreiging van luchtaanvallen zeer reëel en vers in het geheugen na het bombardement op Rotterdam.

De Luchtbeschermingsdienst (LBD) was een gemeentelijke instantie die verantwoordelijk was voor passieve luchtverdediging: het voorlichten van burgers, het inrichten van schuilplaatsen, de verduistering en het organiseren van hulpverlening na een inslag. Dit document illustreert hoe de oorlogsdreiging direct invloed kreeg op de inrichting van de publieke ruimte en het dagelijks leven, zoals de indeling van de markt. De genoemde locatie van het Marktwezen aan de Jan van Galenstraat verwijst naar de Centrale Markthallen, die destijds het logistieke hart van de Amsterdamse voedselvoorziening vormden. C. Gemeente Amsterdam Marktwezen