Archiefdocument
Origineel
1 maart 1941. Nº 8A / 36 / 2 M. 1941 3/3
GEMEENTE AMSTERDAM
AFD. AMSTERDAM, 1 Maart 1941.
No. 98 Bur.G.
BIJLAGEN MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD
NAUWKEURIG HET NUMMER VAN DIT SCHRIJVEN
EN DE AFDEELING TE VERMELDEN.
Hierbij breng ik het volgende onder
Uw aandacht.
Het verbod om tusschen 20.30 uur en 4.-
uur op den openbaren weg te vertoeven,
geldt niet voor ambtenaren en werklieden,
die in uniform gekleed, zich van en naar
hun werk begeven, mits voorzien van een
legitimatie, geteekend door het hoofd van
den Dienst.
Uitdrukkelijk wijzen wij er op, dat
deze personen niet mogen deelnemen aan
samenscholingen en ook voor particuliere
doeleinden zich gedurende dat tijdvak niet
op straat mogen bevinden.
TG.
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam,
[Handtekening]
de Secretaris,
M. J. Franken.
l.s.
Aan
Hoofden van
Administratiën,
Diensten en
Bedrijven.
Model G. A. 5
5000-12-'40 * Inhoud: Dit document is een officiële circulaire waarin de regels rondom de avondklok (spertijd) worden verduidelijkt voor gemeentepersoneel. Het stelt dat personeel in uniform tussen 20:30 uur en 04:00 uur op straat mag zijn, mits dit voor werkverkeer is en zij beschikken over een getekend legitimatiebewijs.
* Toon: De toon is strikt administratief en gebiedend. Er wordt expliciet gewaarschuwd dat de uitzondering niet geldt voor privédoeleinden of "samenscholingen".
* Vorm: Het betreft een getypte brief op officieel briefpapier van de Gemeente Amsterdam, voorzien van administratieve stempels en een handgeschreven handtekening van de gemeentesecretaris. * Tweede Wereldoorlog: Het document dateert van 1 maart 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland.
* Februaristaking: De datum is zeer significant: het is slechts enkele dagen na de Februaristaking (25-26 februari 1941), het eerste grootschalige openlijke verzet tegen de Jodenvervolging. Als wraak en om de orde te herstellen, scherpten de Duitse autoriteiten de controle op de bevolking aan.
* Bestuurlijke transitie: In maart 1941 grepen de Duitsers hard in bij het Amsterdamse stadsbestuur. De zittende burgemeester De Vlugt werd ontslagen en vervangen door de regeringscommissaris (later burgemeester) Edward Voûte, die meer bereid was te collaboreren.
* Controle: De nadruk op het verbod op "samenscholingen" in de tekst is een directe reactie op de onrusten van de voorgaande dagen. De avondklok was een effectief middel voor de bezetter om verzet en illegale bijeenkomsten in de kiem te smoren. Dit document laat zien hoe het civiele apparaat werd ingezet om deze bezettingsmaatregelen te faciliteren en te kanaliseren.