Dienstbrief van de Gemeente Amsterdam. 5 maart 1941. De Wethouder voor de Arbeidszaken (ondertekend door Koopman). L.

G E M E E N T E A M S T E R D A M

No. 1302 u Arb. 1940.

AMSTERDAM, 5 Maart 1941.

No OA/39/1 M. 1941 2/3 [stempel]

[Handgeschreven rechtsboven: "gezien / Mr. Jonkman"]

Hierby doe ik U in afschrift toekomen een
schryven van de vertegenwoordigers der Werkliedenorga-
nisaties, in zake regeling van den werktyd in verband
met de verduisteringsvoorschriften.

Onder mededeeling, dat tegen inwilliging van
het daarin vervatte verzoek mynerzyds geen bezwaar be-
staat, verzoek ik U het verzoek in overweging te willen
nemen en, voor zooveel noodig, U hieromtrent met den
Hoofdinspecteur van den Arbeid in verbinding te willen
stellen, ten einde te trachten een daartoe strekkende
vergunning te verkrygen.

De Wethouder voor de Arbeidszaken,

[Handtekening: Koopman]

Aan Heeren Hoofden van Diensten,
Bedryven en Administratiën. * Inhoud: De wethouder stuurt een brief van de vakbonden (werkliedenorganisaties) door naar de hoofden van de diverse gemeentelijke diensten. Het verzoek van de bonden betreft het aanpassen van de werktijden vanwege de geldende verduisteringsvoorschriften. De wethouder geeft aan zelf geen bezwaar te hebben en spoort de diensthoofden aan om, in overleg met de arbeidsinspectie, de nodige vergunningen voor deze tijdsaanpassingen te regelen.
* Taalgebruik: Het document hanteert de toenmalige officiële spelling (bijv. 'schryven', 'werktyd', 'mynerzyds') en een formele, ambtelijke toon.
* Toestand: De brief is goed leesbaar. Er zijn handgeschreven parafen en namen toegevoegd voor de interne archivering en distributie. * Historische context: Het document dateert van maart 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De verduisteringsvoorschriften waren streng om te voorkomen dat geallieerde bommenwerpers steden als baken konden gebruiken. Dit maakte woon-werkverkeer in het donker lastig en gevaarlijk, waardoor er vanuit werknemers een sterke behoefte was om werktijden aan te passen aan het daglicht.
* Bestuur: Amsterdam stond op dit moment onder toezicht van de bezetter, maar het civiele apparaat functioneerde grotendeels nog via de bestaande structuren. Opvallend is dat de brief gestuurd is vlak na de Februaristaking (25-26 februari 1941), een periode van grote spanning in de stad.
* Sociale verhoudingen: De vermelding van "vertegenwoordigers der Werkliedenorganisaties" duidt op de vakbonden. In de loop van 1941 zouden deze door de bezetter worden gelijkgeschakeld of opgeheven (ter vervanging door het Nederlands Arbeidsfront), maar op dit moment fungeerden zij blijkbaar nog als gesprekspartner voor arbeidsvoorwaarden. Gemeente Amsterdam