Dienstbrief van de Gemeente Amsterdam. 4 juni 1941. De Wethouder voor de Arbeidszaken, Amsterdam. De Heer Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. GEMEENTE AMSTERDAM

K.
AMSTERDAM, 4 Juni 1941.

AFD. Arb. 1941
No. 875 1.
BIJLAGEN 9

[Stempel in paars: Nº SA/54/3 M. 1941 6/6]

MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD
NAUWKEURIG HET NUMMER EN DE AFDEELING
VAN DIT SCHRIJVEN TE VERMELDEN.

[Handgeschreven aantekening rechtsboven:]
VB: uitreiken met spoed [gevolgd door paraaf]
uitgereikt 6/6 41 [gevolgd door paraaf]

Bijgaand doe ik U de brieven toekomen van den Regeeringscommissaris aan hen, die zich hebben opgegeven voor den Juni-cursus te Berlijn van het Deutsche Auslandswissenschaftliche Institut, doch die niet konden worden ingedeeld.

Ik moge U verzoeken deze brieven met spoed aan belanghebbenden uit te reiken.

De Wethouder voor de Arbeidszaken,

[Handtekening]

Aan den Heer Directeur van het Marktwezen
Jan van Galenstraat 14
A M S T E R D A M.
====================

[Linksonder in kleine druk:]
Model G.A. 6
25.000-1-'39 * Onderwerp: De distributie van afwijzingsbrieven (of informatiebrieven) voor een cursus in Berlijn. Het betreft ambtenaren of personeelsleden van het Marktwezen die zich hadden aangemeld voor een scholing in Duitsland, maar niet zijn geplaatst ("niet konden worden ingedeeld").
* Betrokken Instanties:
* De Wethouder voor de Arbeidszaken: In juni 1941 was dit onderdeel van het door de bezetter gecontroleerde gemeentebestuur.
* Regeeringscommissaris: Dit verwijst waarschijnlijk naar de nationaalsocialistische functionaris die toezicht hield op bepaalde overheidsdiensten of specifiek op de uitzending van personeel.
* Deutsche Auslandswissenschaftliche Institut (DAWI): Een instituut verbonden aan de universiteit van Berlijn dat tijdens de nazi-periode werd gebruikt voor culturele diplomatie en de ideologische vorming van buitenlanders.
* Urgentie: Er wordt tweemaal nadruk gelegd op spoed ("met spoed" getypt en handgeschreven). De handgeschreven kanttekening bevestigt dat de opdracht op 6 juni 1941 is uitgevoerd. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De brief illustreert hoe de nazi-ideologie en de Duitse invloed doorsijpelden in het dagelijks bestuur van de stad Amsterdam.

Het aanbieden van cursussen in Berlijn aan Nederlands overheidspersoneel was een bewuste strategie van de bezetter om het ambtelijk apparaat te 'nazificeren' of althans gunstig te stemmen jegens het Groot-Duitse gedachtegoed. Het feit dat de afdeling Arbeidszaken en de directeur van het Marktwezen (verantwoordelijk voor de voedselvoorziening en de centrale markthallen) hierbij betrokken zijn, toont aan hoe diep deze pogingen tot beïnvloeding in de gemeentelijke hiërarchie reikten. De brief is een voorbeeld van de bureaucratische medewerking van het Nederlandse overheidsapparaat aan de initiatieven van de bezetter.