Archiefdocument
Origineel
CENTRAAL BUREAU VOOR DE STATISTIEK.
Onderzoek naar aanwezigheid en bezetting van koel- en vriesruimten.
| Vragen: | Antwoorden: |
|---|---|
| 1. a) Naam van de onderneming: | Koelhuis Centrale Markt. |
| b) Adres van het kantoor der onderneming: | Eigenaresse: Gemeente Amsterdam. |
| Gemeente: | Amsterdam(W) |
| Straat en Nummer: | Jan van Galenstraat 14 |
| Telephoon: | 85151 |
| c) Naam van het hoofd der onderneming: | Dr. A. v. d. Laan |
| Functie: | Directeur van het Marktwezen |
| d) Waar is het koelhuis gelegen, waarop deze vragenlijst betrekking heeft? | Amsterdam, Centrale Markt, Jan van Galenstraat 14 |
| Gemeente: | |
| Straat en Nummer: | |
| N.B. U gelieve voor iedere afzonderlijke vestiging een aparte vragenlijst in te vullen. | Het koelhuis is op 1 April 1935 in bedrijf gesteld. |
| 2. a) Hoe groot was op 1 Mei 1936 de totale koelhuisruimte? | 12416 m³ / |
| (inwendige lengte x breedte x hoogte) | |
| b) In hoeveel afzonderlijke ruimten is de totale sub a opgegeven ruimte onderverdeeld en wat was de inhoud dier ruimten (in te vullen in kolom 2 hiernaast) | Ruimte No. |
| 1 | |
| 11 | |
| c) Welk percentage van de sub b genoemde ruimten is geschikt voor opslag van goederen (in te vullen in kolom 3 hiernaast) | 12 |
| 13 | |
| 14 | |
| 3. De sub 2a gegeven ruimte kan onderscheiden worden in: | |
| a) Vriesruimte voor opslag bij lage temperatuur (hieronder wordt verstaan een ruimte, waar de temperatuur op - 10° C. gehouden kan worden) | Totaal 380 m³, bestaande uit de ruimten No. 7, 12, ............, ................. |
| b) Vriesruimte voor bijzondere doeleinden (hieronder wordt verstaan een ruimte, waar de temperatuur op - 6° C. doch niet op - 10° C. gehouden kan worden. | Totaal ........m³, bestaande uit de ruimten No. ............, ................., .................. |
| c) Koelruimte | Totaal 12036 m³, bestaande uit de ruimten No. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 11, 13, 14, ........... |
| d) Welke van de sub a en b genoemde ruimten kunnen als koelruimte gebezigd worden? | Totaal 380 m³, bestaande uit de ruimten No. 7, 12, ................, ................... |
/ in uitvoering is nog een uitbreiding (inrichting als koelruimte van een vierde verdieping) van rond 3500 M3.
--- Dit document is een ingevulde enquête van het CBS betreffende de koel- en vriescapaciteit van het gemeentelijk koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam. De gegevens reflecteren de situatie op 1 mei 1936.
- Capaciteit: De totale ruimte bedroeg 12.416 m³, verdeeld over koelruimten (12.036 m³) en vriesruimten (380 m³). De vriesruimten (nummers 7 en 12) konden ook als koelruimte worden gebruikt.
- Efficiëntie: Een opvallend detail is kolom 3, waaruit blijkt dat slechts 47% tot 58% van de bruto-inhoud van de genoemde ruimten daadwerkelijk geschikt was voor opslag, wat waarschijnlijk te maken heeft met benodigde circulatieruimte, stellingbouw en toegankelijkheid.
- Beheer: Het koelhuis viel onder het 'Marktwezen' van de Gemeente Amsterdam, met Dr. A. v.d. Laan als directeur.
- Ontwikkeling: Een handgeschreven voetnoot vermeldt een lopende uitbreiding op de vierde verdieping van circa 3.500 m³, wat duidt op een groeiende behoefte aan geconditioneerde opslag in de jaren '30.
--- In de jaren 30 van de 20e eeuw onderging de voedselvoorziening in Amsterdam een grote modernisering. De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat werd in 1934 geopend om de versnipperde markten in de stad te centraliseren en de hygiëne en efficiëntie te verbeteren. Het koelhuis was een essentieel onderdeel van dit complex.
Het gebruik van kunstmatige koeling stond in deze periode nog in de kinderschoenen vergeleken met de huidige standaarden, maar was cruciaal voor de stabilisering van voedselprijzen en de export van bederfelijke waren. De statistische verzameling door het CBS, zoals te zien in dit document, was noodzakelijk voor de overheid om inzicht te krijgen in de nationale infrastructuur voor voedselvoorziening en economische planning tijdens de crisisjaren. A. v. d. Laan A. v.d. Laan Gemeente Amsterdam Marktwezen