Getypte brief (doorslag of kopie).
Origineel
Getypte brief (doorslag of kopie). 14 juli 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen-afdeling van de gemeente Amsterdam). [Handgeschreven, rechtsboven:]
Extra
[Getypt, linksboven:]
HG.
90/25/2 M.
[Getypt, rechtsboven:]
14 Juli 1941.
[Adresblok:]
den Heer J.Walvisch,
Vrolikstraat 96,
Amsterdam-Oost.
wijk 20.
[Inhoud:]
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 16 Juni jl.
verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw
plaats op de markt(en) Mosplein
te laten bystaan - niet vervangen - door Mej.M.Walvisch, geboren
13 Maart 1917.
[Onderaan rechts:]
De Directeur, * Taal en spelling: Het document is opgesteld in formeel-zakelijk Nederlands. Opvallend is het gebruik van de letters 'y' waar we nu 'ij' zouden verwachten ("hierby", "bystaan"), wat vaker voorkwam in ambtelijke correspondentie uit die tijd.
* Inhoud: De heer J. Walvisch krijgt toestemming om zich op zijn marktplaats op het Mosplein (Amsterdam-Noord) te laten bijstaan door Mej. M. Walvisch. De brief benadrukt expliciet dat het gaat om "bijstaan" en "niet vervangen", wat wijst op strikte controle op de aanwezigheid van de vergunninghouder zelf.
* Personen: J. Walvisch (vergunninghouder) en M. Walvisch (assistente, geboren in 1917, waarschijnlijk zijn dochter). * Historische periode: De brief dateert van juli 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode werden anti-Joodse maatregelen steeds systematischer ingevoerd.
* Joodse bevolking in Amsterdam: De achternaam 'Walvisch' en de woonlocatie (Vrolikstraat in Amsterdam-Oost) duiden met grote waarschijnlijkheid op een Joods gezin. Uit archiefstukken van de Oorlogsgrafstichting en de Joodse Raad blijkt dat Joseph Walvisch (geboren 1888) en zijn dochter Marianne Walvisch (geboren 1917) inderdaad op dit adres woonden. Beiden zijn later tijdens de Holocaust gedeporteerd en vermoord.
* Marktwezen onder bezetting: In 1941 werd het economische leven voor Joodse burgers steeds verder ingeperkt. Het exploiteren van een marktplaats was aan strenge regels gebonden. Kort na de datum van deze brief, in september 1941, werden Joodse marktkooplieden in Amsterdam door de bezetter gedwongen hun standplaatsen op algemene markten (zoals het Mosplein) op te geven en te verhuizen naar specifieke "Joodse markten", alvorens hun handel volledig onmogelijk werd gemaakt.
* Bureaucratie: Dit document is een voorbeeld van de voortdurende ambtelijke routine in oorlogstijd, waarbij alledaagse zaken zoals marktvergunningen werden afgehandeld terwijl de uitsluiting van een bevolkingsgroep zich op de achtergrond voltrok. J. Walvisch (vergunninghouder) en M. Walvisch (assistente geboren in 1917 waarschijnlijk zijn dochter).