Afschrift van een officiële circulaire (dienstbrief) van de Gemeente Amsterdam. 6 oktober 1942. De Burgemeester van Amsterdam (E.J. Voûte). Hoofden van Administratiën, Diensten en Bedrijven van de gemeente Amsterdam. No18a/58/3 M.1942 A f s c h r i f t
~ 7/10. ========================

G E M E E N T E A M S T E R D A M .

No.1498 a Arb.1942.
Onderwerp:
Titulatuur van Nd.ambtenaren Amsterdam, 6 October 1942.
in Duitsland.

De Secretaris-Generaal van het Departement van Binnenlandsche Za-

ken berichtte mij d.d.7 September 1942, onder No.68017, afd.Ambtena-
renzaken, het volgende:

"1. Van den Commissaris-Generaal voor Bestuur en Justitie ontving ik
een schrijven, waarvan de Nederlandsche vertaling hieronder volgt:
" Ik acht het noodig er op te wijzen, dat het niet geoorloofd is,
dat Nederlandsche ambtenaren in Duitsland het door hen in Nederland
bekleede ambt met een Dultschen titel aanduiden. De Nederlandsche amb-
tenaren dienen nl.ook in Duitsland hun ambtelijken titel in het
Nederlandschete vermelden; zij kunnen dezen Nederlandschen titel des-
gevraagd verduidelijken door het verstrekken van nadere inlichtingen
nopens hunne ambtelijke werkzaamheden.
Ik verzoek U zorg te dragen, dat alle ambtenaren met het voren-
staande op de juiste wijze in kennis worden gesteld."

1. In voldoening aan dit verzoek noodig ik U uit, het onder U ressor-
   teerend overheidspersoneel hiermede in kennis te stellen."
   Ik verzoek U wel het vorenstaande op de gebruikelijke wijze ter
   kennis te brengen van het bij Uw diensttak werkzaam zijnde personeel.

                              De Burgemeester van Amsterdam,
   
                                     w.g.Voûte.
   
                                de Gemeentesecretaris,
   
                                   w.g.J.F.Franken.
   

Aan Heeren Hoofden van Admini-
stratiën, Diensten en Bedrijven. * Inhoud: Het document betreft een verbod voor Nederlandse ambtenaren die in Duitsland werkzaam zijn om hun functie met een Duitse titel aan te duiden. Zij zijn verplicht hun originele Nederlandse ambtstitel te gebruiken en mogen deze slechts toelichten als daar naar gevraagd wordt.
* Taal en Stijl: De tekst is gesteld in een zakelijke, ambtelijke stijl, kenmerkend voor de vroege jaren '40 (bijv. de spelling met 'ch' in "Binnenlandsche"). Opvallend zijn twee typefouten in de originele tekst: "Dultschen" in plaats van "Duitschen" en "Nederlandschete" (aan elkaar geschreven).
* Hiërarchie: De brief toont de keten van bevelvoering tijdens de bezetting: de bevelen komen van de Duitse Commissaris-Generaal voor Bestuur en Justitie (Friedrich Wimmer), gaan via de Nederlandse Secretaris-Generaal naar de burgemeester, die het vervolgens verspreidt onder de gemeentelijke diensten.
* Ondertekening: De afkorting "w.g." staat voor "was getekend", wat aangeeft dat dit een getypt afschrift is van het originele, door Voûte en Franken ondertekende document. * Historische periode: Dit document dateert van oktober 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. Nederland was bezet door nazi-Duitsland.
* Edward Voûte: De burgemeester van Amsterdam op dat moment was de door de Duitsers benoemde Edward Voûte. Hoewel geen NSB-lid, gold hij als een gezagsgetrouwe bestuurder die collaboreerde met de bezetter.
* Arbeid in Duitsland: Tijdens de bezetting werden veel Nederlanders, waaronder ambtenaren, in Duitsland te werk gesteld (deels vrijwillig in administratieve functies, later vaker gedwongen via de Arbeitseinsatz). De instructie in dit document was bedoeld om een duidelijke scheiding te houden tussen de Nederlandse en de Duitse ambtelijke hiërarchie en te voorkomen dat Nederlandse functionarissen zich een Duitse status zouden aanmeten die niet strookte met hun positie. E.J. Vo Gemeente Amsterdam NSB