Brief (Afschrift/kopie) 11 februari 1943 Afschrift

No. 133 L.M. -1943-

Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale
's-Gravenhage "Handelsafdeeling" Tel. 182665

T/HW.No. 79 's-Gravenhage, 11 Februari 1943
Surinamestraat 18

Aan den geadresseerden Burgemeester

Betreffende afgifte stapelgroenten.

Met referte aan onze circulaire no 173 dd. 21 Januari 1943, betreffende bovengenoemd onderwerp, brengen wij hierdoor nogmaals de noodzakelijkheid onder het oog, om de nog aanwezige voorraden stapelgroenten thans zoo spoedig mogelijk te liquideeren.

Het voortdurende zachte weer heeft eenerzijds een snel bederf der producten tot gevolg en anderzijds is het daardoor tot nu toe mogelijk voor regelmatigen aanvoer zorg te dragen.

Daar getracht moet worden in dezen tijd van voedselschaarschte zoo weinig mogelijk groenten verloren te laten gaan, is onmiddellijke afzet der nog beschikbare kwanta opslaggroenten beslist noodzakelijk.

Wij verzoeken U daarom dringend, de daarvoor noodige maatregelen te treffen en deze met kracht door te voeren.

Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale
"Handelsafdeeling"
(get.) onleesbaar.

[Handgeschreven rechtsboven:] Marktwezen

[Paars stempel linksonder:]
De Wethouder [...]
in handen van den Heer Directeur van het Marktwezen ter verdere behandeling.
ling.
A'dam, 16 Februari 1943. [Handgeschreven:] vM

[Stempel rechtsonder:]
No 37/16/3 M. 1942 7/2 Het document is een dringende oproep van de centrale distributieorganisatie voor groenten en fruit aan de lokale overheid (de burgemeester). De kern van de boodschap is de noodzaak om "stapelgroenten" (bewaargroenten zoals kool, wortelen en uien) direct op de markt te brengen en de voorraden te "liquideeren" (op te maken).

De argumentatie is tweeledig:
1. Bederf: Door ongebruikelijk zacht weer dreigen de opgeslagen voorraden te rotten.
2. Voedselvoorziening: In een tijd van schaarste mag er geen voedsel verloren gaan.

De toon is dwingend en ambtelijk ("met kracht door te voeren", "beslist noodzakelijk"), wat typerend is voor de strak gereguleerde distributie-economie tijdens de oorlogsjaren. De handgeschreven notitie onderaan laat zien dat de brief op 16 februari in Amsterdam is verwerkt en is doorgeleid naar de Directeur van het Marktwezen voor uitvoering. Dit document stamt uit februari 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De voedselvoorziening stond onder zware druk en werd centraal aangestuurd door instellingen zoals de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF).

De term "stapelgroenten" verwijst naar producten die bedoeld waren om de winter door te komen. Omdat de winter van 1942-1943 relatief zacht was, vormde de opslag in ongekoelde schuren en kuilen een risico. De angst voor grootschalig bederf van de schaarse voedselvoorraden leidde tot dit soort bevelen om de distributie te versnellen. De bureaucratische afhandeling (stempels van wethouders en directeurs van het Marktwezen) illustreert hoe de lokale overheid fungeerde als uitvoeringsorgaan van de centrale distributiepolitiek. Marktwezen