Officieel proces-verbaal / Rapport van de gemeentelijke marktpolitie. (Handgeschreven notitie linksboven, doorgehaald: "Th Broerse")
Omtrent verdere verloop van deze zaak
ons bij politie op de hoogte houden
27-2-42
(Rode paraaf)

(Stempel/Typemachine rechtsboven:)
№ 37/13/1 M. 1942 2/3

R a p p o r t .
---------

Op Woensdag 25 Februari 1942 te ongeveer 8 uur n.m. deelde de uienwachters, van de Combinatie van grossiers in grove groenten, genaamd K.Th.Pastor, oud 21 jaar, wonende Kempenaerstraat 70 III en R.G.Pastor oud 25 jaar, wonende Nieuwe Leliestraat 23 hs. mij het volgende mede:

Toen wij op bovengenoemd tijdstip op contrôle waren aan de aardappelzijde bij pier M, zagen wij twee jongens met een slee over het ijs naar een partij uien gaan, waar wij de bewaking over hadden.

Bij de partij uien gekomen, kropen zij onder het dekzeil en toen wij dicht bij hun kwamen namen zij de vlucht. Wij hebben hun toen staande gehouden en de jongens meegenomen naar het toegangshek bij ondergeteekende.

Bij onderzoek bleek mij dat de jongens genaamd waren Roelof Thymis oud 15 jaar, beroep fabrieksarbeider en wonende Bestevaerstraat 100 hs en Jan Willem Steehouwer, oud 13 jaar, wonende Bestevaerstraat 97 hs en verklaarden als volgt.

Wij waren van plan om uien te stelen en Thymis had een ledige zak onder zijn arm. Tevens bekenden zij dat beiden op Maandag 23 Februari 1942, op dezelfde plaats twee kisten uien hadden gestolen.

Dit hadden zij aan de uienwachters ook verklaard en het bleek op waarheid te berusten want er waren hen twee kisten uien ontstolen.

Daar de Politie van de Adm. de Ruyterweg ter assistentie op het terrein aanwezig was, heb ik beide verdachten aan hen overgegeven, daar er bij beide jongens huiszoeking gedaan moest worden in verband dat de twee kisten uien bij Thymis nog thuis stonden volgens zijn verklaring.

Amsterdam, 26 Februari 1942.
De Contrôleur b/h Marktwezen,

(Ondertekening:) P.C. Postema.

(Handgeschreven notitie linksonder:)
Aan den Heer Bedryfschef
b/h Marktwezen.
(Grote paraaf: vJ)

(Rode handtekening in het midden: "Joh..." met datum/paraaf) Dit document is een formeel rapport van een inspecteur van het Amsterdamse Marktwezen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het beschrijft de aanhouding van twee minderjarige jongens (13 en 15 jaar oud) die betrapt werden bij een poging tot diefstal van uien op het terrein van de Centrale Markthallen.

Opvallende punten:
* Recidive: De jongens bekenden direct dat ze twee dagen eerder al succesvol twee kisten uien hadden gestolen.
* Handhaving: De "uienwachters" waren in dienst van een private combinatie van groothandelaren, wat aangeeft dat de bewaking van voedselvoorraden geprivatiseerd was vanwege de schaarste.
* Escalatie: De zaak werd overgedragen aan de reguliere politie (Bureau Admiraal de Ruyterweg) voor huiszoeking, wat de ernst van voedseldiefstal in oorlogstijd onderstreept.
* Winterse omstandigheden: De tekst vermeldt dat de jongens "met een slee over het ijs" kwamen, wat past bij de zeer strenge winter van 1941-1942. Het rapport dateert uit februari 1942, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland ruim anderhalf jaar duurde. Voedselschaarste was een groeiend probleem en het distributiesysteem was strikt gereguleerd. Diefstal van primaire levensmiddelen zoals uien en aardappelen werd zwaar bestraft.

De locatie, de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat, was het kloppend hart van de voedselvoorziening in Amsterdam. De daders woonden in de nabijgelegen Bestevaerstraat (Stadsdeel West), een arbeidersbuurt waar de armoede door de oorlogsomstandigheden voelbaar was. De inzet van politie voor een diefstal door kinderen toont aan hoe cruciaal elk onderdeel van de voedselvoorraad was voor de bezetter en de burgerbevolking. P.C. Postema R.G. Pastor Marktwezen Politie