Handgeschreven brief (verklikkerbrief/denunciatie). 15 juni 1942 (ontvangstdatum onderaan), 19 juni 1942 (stempel bovenaan). R. v. Lent. Nº 37/63/1 M. 1942 19/6

Aan Den Hooggeachte Heer
C. F. Siersma

Mijnheer

Daar er op de markthallen 2 Gebroeders werken genaamd Wim en Gerrit Kuste [of Kuster], zoo wil ik u eenige inlichting geven. Bij de familie schokker wonende Bestevaerstraat 211 huis brengen zij aardappelen en groenten geregeld, wat van de markt afkomstig is. Bij genoemde schokker ben ik geweest en heb het hun verweten dat ze van genoemde jongens Clandestien aardappelen gekregen en groenten en toen kreeg ik ten antwoord die betaal ik. Terwijl iedere vrouw in Amsterdam ’s morgens in de vroegte voor de groente zaken in de rij moeten wachten wordt het bij hun door genoemde jongens thuis gebracht. Een broer van hun heeft een zaak in de Rypstraat en als ze niets van de markt mee kunnen nemen dan maken ze ruzie tegen de jongen omdat hij voor de familie schokker niets heeft achter gehouden.

Hoogachtend. R. v. Lent

[In rood linksonder:]
Ontvangen 15 Juni ’42 af privé adres De brief is een klassiek voorbeeld van een 'verklikkerbrief' uit de bezettingstijd. De afzender, R. v. Lent, rapporteert twee broers (Wim en Gerrit Kuste/Kuster) die werkzaam zijn in de Centrale Markthallen en illegaal ("clandestien") producten leveren aan de familie Schokker in de Bestevaerstraat.

De toon van de brief is er een van verontwaardiging en afgunst. De schrijver benadrukt dat terwijl gewone Amsterdamse vrouwen 's ochtends vroeg in de rij moeten staan voor hun schaarse voedsel, deze familie hun waren aan huis geleverd krijgt. De brief is zeer specifiek wat betreft namen, adressen en de aard van de overtreding. De vermelding van een broer met een zaak in de "Rypstraat" (De Rijpstraat) dient om het netwerk van de beschuldigden verder in kaart te brengen voor de autoriteiten. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) werd de schaarste aan voedsel steeds nijpender en ging alles 'op de bon'. Het clandestien verhandelen van etenswaren was streng verboden en werd zwaar gestraft. De bezetter moedigde burgers aan om overtredingen te melden.

Dit document illustreert de sociale spanningen in de stad: de frustratie over de rantsoenering en de lange rijen leidde vaak tot verraad tussen buren of kennissen. Dergelijke brieven werden meestal gestuurd naar de Crisis Controle Dienst (CCD) of de politie. De rode aantekening "af privé adres" suggereert dat de informatie buiten de officiële loketten om bij de geadresseerde (mogelijk een inspecteur of ambtenaar) terecht is gekomen. F. Siersma Politie