Ambtelijk advies / Minuut van een brief (getypt op doorslagpapier). 17 oktober 1942 (Handgeschreven bovenaan:) extra
(Rechtsbovenaan:) VB/HB.

37/118/1 M.
17 October 1942.

Toelating als grossier
tot de Centrale Markt.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

In aansluiting op onzen brief van 15 October j.l. No.37/ /101/5 M., inzake het verzoek om toelating als grossier tot de Centrale Markt hebben ondergeteekenden de eer U hierbij van nog eenige dergelijke verzoeken op de hoogte te stellen,

(Kantlijn links:)
/ door den eerst-ondergeteekende

onder mededeeling, dat op geen dezer verzoeken/een gunstige beslissing is genomen.

Fa.Bakker & Brouwer, Schoonrewoerd.

Deze firma is in het bezit van een erkenning als groothandelaar van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale. Zij heeft 27 ha. boomgaard in eigen gebruik; de opbrengst daarvan moet zij op de veiling afleveren; verder heeft zij een aantal punten op de veilingen Geldermalsen en Culemborg. Zij treedt voorts op als loonspuiter bij de vruchtboom-besproeiing en exploiteert ook een expeditiebedrijf.

De firma was sedert jaren gewend om haar fruit in commissie te zenden aan den op de Centrale Markt gevestigden Joodschen grossier Miller; na de ariseering der Centrale Markt is deze relatie beëindigd en Bakker en Brouwer waren niet langer bereid om hun fruit in commissie te zenden, vandaar dat zij hebben verzocht op de Centrale Markt zelf hun handel te mogen drijven. Het is aan te nemen, dat deze handel thans buiten de Centrale Markt en wellicht zelfs buiten Amsterdam wordt gedreven, zoodat bij toelating tot de Centrale Markt meer fruit zal worden aangevoerd.

Evenals ten aanzien van het verzoek van Esveld zijn hier zakelijk geen motieven aan te voeren om Bakker en Brouwer den toegang tot de Centrale Markt te weigeren, terwijl, voor zoover ons bekend, ook ten aanzien van de personen niets ten hunnen nadeele kan worden aangevoerd.

Aangezien deze firma echter verschillende functies vervult, waaronder die van teler-grossier, op welk gebied eveneens binnenkort door de bedrijfsorganisatie regelend zal worden opgetreden, meent de eerste ondergeteekende, onder verwijzing naar de conclusies ten aanzien van het verzoek Esveld, dat in afwachting hiervan niet tot toelating dezer firma moet worden overgegaan. Het document betreft een negatief advies over de aanvraag van een fruitbedrijf uit Schoonrewoerd om zelfstandig te mogen handelen op de Amsterdamse Centrale Markt.

Kernpunten uit de tekst:
1. Impact van de Jodenvervolging: De aanvraag van de firma Bakker & Brouwer is direct gerelateerd aan de "ariseering" (arisering). De firma leverde voorheen aan de Joodse grossier Miller. Omdat Miller door de anti-Joodse maatregelen van de bezetter van de markt is verwijderd, zoekt de firma een nieuwe manier om haar producten af te zetten.
2. Bureaucratische afweging: De beoordelaar constateert dat er op de firma en de personen niets aan te merken valt. Er is zelfs een economisch voordeel: toelating zou leiden tot een grotere aanvoer van fruit in Amsterdam.
3. De weigeringsgrond: Ondanks de positieve punten wordt het verzoek afgewezen. De reden is een hang naar strikte marktordening: de firma is zowel teler als grossier. Men wil wachten op nieuwe, centrale regelgeving voor deze specifieke categorie ondernemers ("teler-grossiers") om geen precedent te scheppen.
4. Spelling: Het document hanteert de toenmalige spelling (zoals 'ondergeteekenden', 'ariseering', 'zoodat'). Dit document is een treffend voorbeeld van de Nederlandse bureaucratie tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog (oktober 1942). Het illustreert hoe ambtelijke processen enerzijds gewoon doorgingen, maar anderzijds volledig verstrengeld raakten met de nationaalsocialistische ideologie en maatregelen.

De term "ariseering" in de tekst verwijst naar het proces waarbij Joden uit het economische leven werden verstoten en hun bezittingen en bedrijven werden onteigend of geliquideerd. De genoemde grossier Miller is hier een direct slachtoffer van.

Daarnaast toont het document de sterke drang naar economische regulering en functiescheiding die kenmerkend was voor die tijd. De overheid probeerde de voedseldistributie volledig te beheersen, mede om de zwarte handel in oorlogstijd in te dammen. De Centrale Markt in Amsterdam fungeerde hierbij als een streng gecontroleerd distributiepunt.