Administratief controleformulier (sjabloon). STATISTIEK CONTROLE.

Heden te uur werd door mij contrôle gehouden op den aanvoer
van:
Tuinder )
Schipper )
Grossier )
Expediteur )
Inz.veiling )

Opgegeven op bijgaande statistiekbon
(aantal colli, stuks, kg. enz.)
Ook op soort en plaats van her-
komst letten! Aangevoerd.

              Na gehouden contrôle bleek, dat de betrokkene
              juist      )
              te weinig  ) op zijn bon had genoteerd.
              te veel    )

                                    Amsterdam,               19
                                          De contrôleur,

Gezien
Chef

Den Heer Bedrijfschef
der Centrale Markt. Dit document is een voorgedrukt formulier dat werd gebruikt voor het uitvoeren van steekproefsgewijze controles op de goederenstroom bij de Centrale Markt in Amsterdam. De kernpunten zijn:

• Doel: Het verifiëren of de door leveranciers (tuinders, schippers, grossiers, etc.) opgegeven hoeveelheden op hun "statistiekbon" overeenkomen met de werkelijk aangevoerde goederen.
• Parameters: Er werd gecontroleerd op aantal colli (verpakkingen), stuks, gewicht (kg) en ook op de soort en herkomst van de producten.
• Resultaat: Het formulier bood drie opties voor de uitkomst van de controle: de opgave was "juist", "te weinig" (onderopgave) of "te veel" (overopgave).
• Hiërarchie: De controle werd uitgevoerd door een 'contrôleur', moest worden ingezien door een 'Chef', en was uiteindelijk gericht aan de 'Bedrijfschef der Centrale Markt'. De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat) fungeerde decennialang als het centrale distributiepunt voor groenten, fruit en andere levensmiddelen voor de stad. Nauwkeurige statistieken over de aanvoer waren cruciaal voor zowel economische planning als voor het innen van marktgelden en belastingen.

Dergelijke formulieren maken deel uit van de bureaucratische structuur die nodig was om de enorme logistieke operatie van een stedelijke markt te reguleren en fraude of administratieve fouten te minimaliseren. Het gebruik van de spelling "contrôle" (met circumflex) en de formulering "den aanvoer" duidt op een opmaak van vóór de spellinghervormingen van halverwege de 20e eeuw, hoewel dergelijke formulieren vaak lang in omloop bleven.