Archief 745
Inventaris 745-379
Pagina 170
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypt afschrift van een officieel gemeentelijk besluit.

Dossier: 223

Origineel

Getypt afschrift van een officieel gemeentelijk besluit. No 39/65/150 M. 1942 0/k
Afschrift
No. 223 L. M. 1942 [handgeschreven correctie over de '3']

[Afbeelding: Wapen van Amsterdam]

De BURGEMEESTER ~~EN WETHOUDERS~~ VAN AMSTERDAM,

Heeft goedgevonden de aan Hartog Hagenaer, geboren 3 Februari 1910, wonende Zandstraat 28 I, bij beschikking dd. 8 October 1940, no. 5/390 L.M. verleende vergunning tot het ~~innemen~~ van een vaste standplaats ten verkoop van versche visch, op den openbaren weg, de Nieuwe Prinsengracht tegenover perceel no. 38, bij deze, gerekend te zijn ingegaan 13 Januari 1942, in te trekken.

GM

Amsterdam, 5 Juni 1942.
De Burgemeester voornoemd,
get. Voûte

De Gemeentesecretaris,
get. J.F. Franken * Bestuurlijke wijziging: De doorhaling van de woorden "EN WETHOUDERS" is historisch significant. Sinds de invoering van het 'leidersbeginsel' door de Duitse bezetter in 1941, was de democratische controle door wethouders en de gemeenteraad afgeschaft en lag de volledige macht bij de (door de bezetter benoemde) burgemeester.
* Bureaucratische uitsluiting: Het document is een voorbeeld van hoe de Jodenvervolging in Nederland via officiële, bureaucratische weg werd uitgevoerd. Door het intrekken van vergunningen werden Joodse burgers systematisch van hun middelen van bestaan beroofd.
* Terugwerkende kracht: Opvallend is dat het besluit op 5 juni 1942 wordt getekend, maar met terugwerkende kracht ingaat per 13 januari 1942. Dit suggereert dat de handel feitelijk al veel eerder onmogelijk was gemaakt. Dit document betreft de Joodse visverkoper Hartog Hagenaer. De intrekking van zijn vergunning paste binnen de anti-Joodse maatregelen (de zogeheten 'Arianisering') van de economie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vanaf begin 1942 werd het Joden verboden om op markten te staan of een standplaats in te nemen.

De persoonlijke tragedie achter dit ambtelijke stuk is groot: Hartog Hagenaer woonde in de Zandstraat, midden in de Amsterdamse Jodenbuurt. Slechts enkele maanden na het opstellen van dit document begon de grootschalige deportatie van Joden uit Amsterdam. Volgens de gegevens van het Joods Monument is Hartog Hagenaer op 30 september 1942 vermoord in Auschwitz, op 32-jarige leeftijd. Dit document markeert de juridische beroving die aan zijn fysieke vernietiging voorafging. H. Muller J.F. Franken Gemeente Amsterdam

Samenvatting

  • Bestuurlijke wijziging: De doorhaling van de woorden "EN WETHOUDERS" is historisch significant. Sinds de invoering van het 'leidersbeginsel' door de Duitse bezetter in 1941, was de democratische controle door wethouders en de gemeenteraad afgeschaft en lag de volledige macht bij de (door de bezetter benoemde) burgemeester.
  • Bureaucratische uitsluiting: Het document is een voorbeeld van hoe de Jodenvervolging in Nederland via officiële, bureaucratische weg werd uitgevoerd. Door het intrekken van vergunningen werden Joodse burgers systematisch van hun middelen van bestaan beroofd.
  • Terugwerkende kracht: Opvallend is dat het besluit op 5 juni 1942 wordt getekend, maar met terugwerkende kracht ingaat per 13 januari 1942. Dit suggereert dat de handel feitelijk al veel eerder onmogelijk was gemaakt.

Historische Context

Dit document betreft de Joodse visverkoper Hartog Hagenaer. De intrekking van zijn vergunning paste binnen de anti-Joodse maatregelen (de zogeheten 'Arianisering') van de economie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vanaf begin 1942 werd het Joden verboden om op markten te staan of een standplaats in te nemen.

De persoonlijke tragedie achter dit ambtelijke stuk is groot: Hartog Hagenaer woonde in de Zandstraat, midden in de Amsterdamse Jodenbuurt. Slechts enkele maanden na het opstellen van dit document begon de grootschalige deportatie van Joden uit Amsterdam. Volgens de gegevens van het Joods Monument is Hartog Hagenaer op 30 september 1942 vermoord in Auschwitz, op 32-jarige leeftijd. Dit document markeert de juridische beroving die aan zijn fysieke vernietiging voorafging.

Genoemde Personen 2

Locaties

Amsterdam.

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Zand A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vis & Zee: Visch Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Gemeente Amsterdam

Kooplieden in dit dossier 23

A.S. Kroon Uilenburg 5/71 '41
A.S. Kroon Uilenburg 5/71 '41
C.L.J. Berkhout Uilenburg 764 '39
C.L.J. Berkhout Uilenburg 764 '39
D. Espinoza Uilenburg 764 '39
D. Espinoza Uilenburg 764 '39
D. Poortvliet Uilenburg 764 '39
D. Poortvliet Uilenburg 764 '39
G. J. Roseboom Uilenburg 764 '39
K. Rozeboom Uilenburg 764 '39
G. Zwaaf-Pront. Uilenburg 764 '39
H. Dijkstra Uilenburg 764 '39
H. Dijkstra Uilenburg 764 '39
R. Hooft Uilenburg van de vier grootouders van zijn echtgenoote zijn meer dan twee van Joodschen bloede.
H. Wiersma Uilenburg 764 '39
H. Wiersma Uilenburg 764 '39
J. Zwaaf-Front Uilenburg 764 '39
L. Brandse Uilenburg 764 '39
L. Brandse Uilenburg 764 '39
Mozes Aronson Uilenburg 607 '40
Mozes Aronson Uilenburg 607 '40
A. Koedyk Uilenburg 5/172 '41
A. Koedyk Uilenburg 5/172 '41

Gerelateerde Documenten 6