Ambtelijk concept-memorandum / intern advies. Bovenaan de pagina:
in concept typen. W.L.M.

Hoofdtekst:
Ondergeteekenden verzoeken beleefd voor het volgende uw aandacht.
Als gevolg van het besluit der Prijsbeheersching, waarbij het aan een tiental grossiers gevestigd op de Centrale Markt voor een bepaalden tijd verboden is hun zaken in groenten & fruit te drijven, kunnen de hier bedoelde grossiers van de door hen gehuurde pakhuizen geen gebruik maken.
Zoo is door den heer Broerse, Gem. gevolm. in grossierszaken voor groenten & fruit zijn een viertal van deze pakhuizen gehuurd. ~~om zijn zaken daarin~~
Door eenige op de Centrale Markt gevestigde grossiers is aan de ~~directie gevraagd~~ om in de gelegenheid te worden gesteld eenige pakhuisruimte te huren, voor het opslaan van fruit, dat zij ~~niet eerder mogen verkoopen dan~~ vooralsnog in bewaring moeten houden tot het tijdstip waarop de groenten & fruit Centrale machtiging tot verkoop verleent.
De vraag is of eventueel ook de pakhuisruimte, ~~waarvan~~ welke tijdelijk buiten gebruik is als gevolg van de opgelegde straffen, ook in aanmerking kan komen tot verhuren.
Principieel is met het verhuren aan de heer Broerse feitelijk reeds in bevestigende zin beslist. Men zou daarbij kunnen laten gelden, dat het algemeen belang dit eischtte. Wij zouden hetzelfde argument willen laten gelden voor alle aanvragen tot het huren van deze pakhuisruimte, indien ~~dienovereenkomsten~~ gevraagd voor de groente & fruit voorziening van de stad en overigens geen enkele andere ruimte of gelegenheid op de Centrale Markt is beschikbaar. Dat de uitgesloten grossiers hierbij eventueel voordeel zullen hebben, moet als een niet bedoeld doch onvermijdelijk gevolg worden gezien. Het ~~een~~ eventueel verhuren laten om dit gevolg schijnt ons niet verantwoord met het oog op het doel waarvoor de verhuur wordt gevraagd.
Van eenige van deze pakhuizen ~~huur pakhuis~~

Tekst in de linker marge:
Wij meenen dat de directeur door het verhuren van deze pakhuizen aan derden die in de plaats treden van de door de Prijsbeheersching geschorste grossiers, een einde maakt aan den toestand dat deze pakhuisruimte onbenut blijft voor den groente- en fruithandel. Het document is een ambtelijk advies betreffende het beheer van pakhuisruimte op de Centrale Markt (waarschijnlijk Amsterdam). Tien grossiers zijn door de "Prijsbeheersing" gesanctioneerd en mogen tijdelijk niet handelen, waardoor hun pakhuizen leegstaan. Tegelijkertijd is er bij andere handelaren een tekort aan opslagruimte voor voorraden die wachten op verkoopvrijgave.

De kern van het advies is pragmatisch: de leegstaande ruimte moet verhuurd kunnen worden aan derden om de doorstroom van fruit en groenten naar de stad te waarborgen. Er wordt een ethische/juridische afweging gemaakt: hoewel de gestrafte grossiers mogelijk onbedoeld profijt hebben van deze regeling (bijvoorbeeld door ontlasting van hun huurverplichtingen), weegt het "algemeen belang" van de voedselvoorziening zwaarder dan het voorkomen van dit bijkomende voordeel. De term Prijsbeheersing verwijst naar de Rijksinspectie voor de Prijsbeheersing, een overheidsorgaan dat vooral tijdens de Tweede Wereldoorlog en de jaren van de wederopbouw (periode van schaarste) streng toezag op eerlijke prijzen en distributie. Handelaren die zich niet aan de regels hielden, kregen vaak een tijdelijk beroepsverbod.

De genoemde Heer Broerse was de Gemeentelijk Gevolmachtigde voor de grossierszaken, een belangrijke tussenpersoon tussen de overheid en de marktkooplieden. De Centrale Markt (de huidige Markthal in Amsterdam-West) was het cruciale knooppunt voor de voedselvoorziening van de hoofdstad. Dit document illustreert hoe ambtelijke instanties in tijden van strikte regulering probeerden om te gaan met de schaarste aan infrastructuur.