Tuchtbeschikking (economisch strafvonnis/administratieve sanctie). Gerechtelijk schrijven No. 12155. Dossier 27490. H/S

TUCHTBESCHIKKING

in de zaak van: JACOBUS STAR
geboren te Rijnsburg, 30 April 1891,
van beroep grossier in groenten,
wonende te Oegstgeest, Rijnsburgerweg 132.

De Inspecteur voor de Prijsbeheersching te Amsterdam,

Gelet op het Prijsbeheerschingsbesluit en de Prijzenbeschikking 1941 Groenten, Fruit en Vroege Aardappelen;

Gezien het de processenverbaal van verhoor van verdachte d.d. 26 October 1942 en van den getuige F. J. Wendel, wonende te Amsterdam, d.d. 3 November 1942,

bevattende de door den verdachte tegenover den opsporingsambtenaar Inspecteur voor de Prijsbeheersching afgelegde verantwoording;

~~Gezien de schriftelijke verantwoording van den verdachte;~~

Gehoord de mondelinge verantwoording van den verdachte, ~~die daarbij werd vertegenwoordigd door~~ d.d. 26 October 1942;
~~bijgestaan door~~

Overwegende:

dat verdachte als grossier in groente gedurende de maand October 1942 meerdere malen aan onderscheidene kleinhandelaren in groente te Amsterdam verschillende soorten groenten geleverd heeft tegen prijzen, die aanzienlijk hooger waren dan de maximaal toelaatbare;

dat verdachte zijn overtredingen der prijsvoorschriften soms gecamoufleerd heeft, door op de aan zijn afnemers verstrekte nota's een leverantie te vermelden, zonder dat deze leverantie plaats vond;

dat op of omstreeks 19 October 1942 door verdachte aan verschillende kleinhandelaren bloemkool I a verkocht is voor f. 0.25 per stuk, bloemkool I b voor f. 0.20 per stuk, kwaliteit II voor f. 0.12 en kwaliteit III voor f. 0.10 per stuk, hoewel hij hiervoor ten hoogste had mogen berekenen respectievelijk f. 0.185, f. 0.155, f. 0.115 en f. 0.08 per stuk;

dat verdachte heeft erkend, dat hij voor de bloemkool hoogere prijzen dan geoorloofd in rekening heeft gebracht;

[Stempel links onderaan:]
BIJLAGE № 346
BLIKMAN & SART AMST.

[Voetnoot:]
K 1307 3138-12-41 Dit document is een formele tuchtbeschikking tegen Jacobus Star, een groentegrossier uit Oegstgeest. De kern van de zaak is prijsopdrijving van bloemkool in oktober 1942.

Uit de tekst blijkt dat de verdachte twee specifieke methoden gebruikte om de wet te ontduiken:
1. Directe prijsverhoging: Hij rekende prijzen die enkele centen boven het wettelijke maximum lagen (bijv. 25 cent voor klasse Ia bloemkool, waar 18,5 cent was toegestaan).
2. Factuurfraude (Camouflage): Hij vermeldde fictieve leveringen op nota's om de te hoge totaalprijs te rechtvaardigen zonder dat de werkelijke stukprijs op papier te hoog leek.

De verdachte heeft de feiten bekend. Het document is een standaardformulier (gedrukt door Blikman & Sart) waarbij de specifieke casus-informatie met een typemachine is toegevoegd. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Om de schaarste te beheersen en inflatie (en de zwarte markt) tegen te gaan, stelde de bezetter via de "Prijsbeheersching" strikte maximumvoorwaarden vast voor primaire levensbehoeften zoals groenten.

De controle op deze prijzen was streng. Overtredingen werden niet altijd via de gewone strafrechter, maar vaak via tuchtrechtelijke weg (zoals hier) afgehandeld. Rijnsburg, de geboorteplaats van de verdachte, was en is een belangrijk centrum voor de groente- en bloemenhandel, wat verklaart waarom hij als grossier in deze regio en Amsterdam actief was. Dergelijke documenten geven een uniek inkijkje in de economische repressie en de dagelijkse overlevingsstrategieën (legaal en illegaal) van handelaren tijdens de oorlogsjaren.