Handgeschreven brief (verzoekschrift). 11 maart 1942. Weduwe M. Zwalf-Morpurgo, wonende aan de Nieuwe Kerkstraat 90-I te Amsterdam. De Heer Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. Amsterdam 11 Maart 1942.

Aan den Heer Directeur
Marktwezen
Alhier

WelEd. Heer.

Ondergeteekende voorkeurskaarthoudster
Nº 349 markt Gaaspstraat, verzoekt Uw
beleefd mij toestemming te willen verleenen
voor bij staan aan mijn stal door mijn
schoonzoon genaamd S. Jas geb: 2 November 1907.

Reden waarom ik uw dit verzoek is dat
ik zwaar Rheumatiek heb.

Hopende een gunstig antwoord
terug te mogen ontvangen.

Teeken ik met de meeste
Hoogachting.
wed: M. Zwalf Morpurgo
Nw Kerkstraat 90 I
Amsterdam. In deze brief verzoekt een marktkoopvrouw, de weduwe M. Zwalf-Morpurgo, om officiële toestemming om geassisteerd te worden bij haar marktkraam op de markt in de Gaaspstraat. Zij voert haar slechte gezondheid aan als reden: zij lijdt aan zware reuma. Als helper draagt zij haar schoonzoon voor, S. Jas, inclusief diens geboortedatum. De brief is geschreven in een formele, enigszins archaïsche stijl ("bij staan aan mijn stal", "teeken ik met de meeste Hoogachting"). De ambtelijke stempel en de kanttekening van de inspectie wijzen erop dat dit verzoek via de officiële gemeentelijke weg van het Marktwezen werd behandeld. De historische context van dit document is zeer beladen. De datum, maart 1942, valt midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De namen 'Zwalf', 'Morpurgo' en 'Jas' zijn kenmerkend voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam; de Nieuwe Kerkstraat was bovendien een hartader van de Joodse buurt.

De markt in de Gaaspstraat was vanaf najaar 1941 door de bezetter aangewezen als een 'Jodenmarkt'. Joodse marktkooplieden mochten niet langer op reguliere markten staan en Joodse Amsterdammers mochten alleen nog op deze specifieke locaties hun inkopen doen. Het feit dat de schrijfster expliciet om hulp moet vragen voor haar schoonzoon, past in de bureaucratische wurggreep waarmee de bezetter de Joodse bevolking probeerde te controleren en te isoleren. Dergelijke verzoeken waren vaak bittere noodzaak om te kunnen overleven onder steeds verslechterende omstandigheden, vlak voordat de grootschalige deportaties in de zomer van 1942 zouden beginnen. M. Zwalf S. Jas Marktwezen