Jaarverslag van een gemeentelijke dienst. Betreft het jaar 1942. VERSLAG VAN DEN DIENST VAN HET MARKTWEZEN OVER HET JAAR 1942.

1. ALGEEMEENE OPMERKINGEN.

Verordeningen en Reglementen.
Met ingang van 6 Februari werd artikel 35 van het Reglement op de Centrale Markt aangevuld met de bepaling, dat degene, die door de bevoegde instanties wegens prijsopdrijving is gestraft met sluiting van zijn zaak in aardappelen en/of groenten en/of fruit, gedurende die sluiting geen toegang tot de Centrale Markt wordt verleend. (Gemeenteblad 1942 Afd. 3 volgno. 19).
In verband met de invoering van een regeling door het Rijksbureau voor oude materialen en afvalstoffen voor het ophalen te dezer stede van oud papier e.d. waartoe na overleg met genoemd Rijksbureau aan eenige venters een ventvergunning werd uitgereikt, moesten de artikelen 1 tot en met 10 van de Ventverordening worden gewijzigd (Gemeenteblad 1942, afd. 3 volgno. 59).

Personeel.
De hoofdopzichter van het koelhuis T. Jonkman werd met ingang van 1 Januari benoemd tot chef van den Technischen dienst; de hoofdklerk H.A. van Duinhoven werd bevorderd tot bureauchef. Met ingang van bovengenoemden datum werden nog eenige lagere ambtenaren van het technische en administratieve personeel bevorderd.
Als gevolg van de in de maand Mei ingevoerde regeling der vischvoorziening van de stad Amsterdam, waardoor de werkzaamheden op de Vischmarkt zich belangrijk uitbreidden, werden eenige controleurs, werkzaam bij de Ventverordening en op de dagmarkten, aldaar te werk gesteld terwijl 2 ambtenaren van het Gemeentelijk Bureau voor Sociale Zaken als kassier aan de Vischmarkt werden gedetacheerd.
Het controleerende personeel van den dienst werd in den loop van de maand Augustus met 5 controleurs in tijdelijken dienst uitgebreid; 4 van hen werden op de Centrale Markt te werk gesteld en 1 op de Vischmarkt.
In overleg met de Prijsbeheersching en de betreffende Rijksbureaux te 's Gravenhage werd overgegaan tot het instellen van een Gemeentelijk grossiersbedrijf in groenten en fruit op de Centrale Markt. Dit bedrijf neemt de zaken van door de Prijsbeheersching met sluiting gestrafte grossiers over. De bedrijfschef der Centrale Markt J. Broerse werd met ingang van 1 October door den Burgemeester benoemd tot leider van dit bedrijf met den titel van Gemeentelijk Gevolmachtigde voor Grossierszaken in groenten en fruit. Zijn functie als bedrijfschef wordt waargenomen door den adjunct-bedrijfschef H. Steenbeek.
In de sedert eenige jaren bestaande vacature van chef-marktopzichter op de Centrale Markt werd, mede als gevolg van bovenvermelden maatregel, voorzien, doordat een der controleurs van de Centrale Markt in October werd aangewezen om bij wijze van proef als Chef-marktopzichter dienst te doen.
Het personeel bestond op 1 Januari uit 68 ambtenaren in vasten dienst, 1 ambtenaar op arbeidscontract 2 reservisten als amtenaar dienstdoende en 7 werklieden in vasten dienst.
Op 31 December waren in dienst 66 vaste ambtenaren (in den loop van het verslagjaar is 1 ambtenaar overleden en heeft 1 ambtenaar ontslag genomen uit Gemeente [tekst breekt af] Dit verslag geeft een gedetailleerd overzicht van de administratieve en operationele veranderingen bij de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen in 1942. De belangrijkste punten zijn:
1. Handhaving op woekerwinsten: Er werd een strikte bepaling toegevoegd om handelaren die zich schuldig maakten aan prijsopdrijving (zwarte handel) te weren van de markt.
2. Grondstoffenschaarste: De wijziging in de Ventverordening voor het ophalen van oud papier duidt op de groeiende behoefte aan hergebruik van materialen tijdens de oorlogsjaren, gestuurd door landelijke 'Rijksbureaux'.
3. Schaalvergroting vismarkt: Door een nieuwe regeling in de visvoorziening nam de druk op de Vischmarkt toe, wat leidde tot personele verschuivingen binnen de gemeente.
4. Ingrijpen in de handel: De oprichting van een 'Gemeentelijk grossiersbedrijf' is een opvallende maatregel. De gemeente nam hierbij de handel over van grossiers die door de bezettingsautoriteiten (Prijsbeheersching) waren gesloten, om de voedselvoorziening te waarborgen. Het document stamt uit de kern van de Tweede Wereldoorlog (1942). In deze periode was Nederland bezet door nazi-Duitsland en was er sprake van een geleide economie met sterke distributie- en prijscontroles. Instellingen zoals de "Prijsbeheersching" en de "Rijksbureaux" waren instrumenten van de bezetter (en de collaborerende overheid) om de schaarse goederenstromen te beheersen. De Centrale Markt in Amsterdam (de huidige Food Center lokatie in West) was cruciaal voor de voedselvoorziening van de stad. Het verslag toont hoe de gemeentelijke bureaucratie zich aanpaste aan deze stringente regels en de toenemende schaarste. H. Steenbeek H.A. van Duinhoven J. Broerse T. Jonkman Marktwezen Rijksbureau