Handgeschreven verklaring of rapportage, waarschijnlijk onderdeel van een intern onderzoek of getuigenverklaring. (In de linkermarge, bovenaan:)
+ met toestemming van de afd. imp. [?] 10-11

(In de linkermarge, midden:)
+ Stam ging hierop uit en dacht daar, vermoedelijk, gelet op de regeling van het aalsederen [?], niet verder bij door.

(Hoofdtekst:)
hebben wij hiervoor gootjes aangewezen. De visch in gootjes werd dan verkocht in den winkel in de kramen. Het personeel van de V.M. en mijzelf gebruikten eenmaal per week een deel van deze toewijzing voor ons zelf. Dit was volkomen in orde, daar ook de andere winkeliers voor hun klanten visch achterhielden. Toen nu de mosselen kwamen, moesten wij onze toewijzing opgeven hetgeen tevens inhield, dat wij, niet dan met veel moeite, visch konden eten. Dit was, waar wij jarenlang gewend waren om dagelijks visch te eten, een hard gelag. Daar kwam nog bij, dat wij van de mosselen zeer veel gebruik moesten maken van een afvelling die N.S. van het spoorweg rangeeren der wagons, telefoneeren met Den Helder, Zeeland e.d.. Deze menschen verwachtten van ons iets terug. Alles bij elkaar gaf ons aanleiding, ons met Chef Stam te verstaan om wekelijks een partijtje visch te reserveeren. Wij betaalden deze visch aan den afslag en het personeel rekende met ons af.
Wij hebben hierover nimmer met de leiding van het Marktwezen en de Chefs de Haan en Van Duinhoven gesproken. Die wisten dit ook niet, omdat wij wisten, dat De Haan, namens den directeur had verboden, om visch te koopen. Wij verklaren nadrukkelijk, dat noch de Directie, noch de Heeren de Haan en Van Duinhoven van deze visch hebben meegegeten.
Daarna hoorde ik den Chef Stam die de lezing der Com. in hoofdzaak overnam. Stam was echter van mening, dat De Haan van de gehele zaak af moest weten, daar hij ook met de regeling gedurende de mosselmaand bekend was. Hoewel Stam hierover nimmer met De Haan sprak, dacht hij...

--- * Kern van het document: Het document beschrijft een onregelmatige praktijk bij de visafslag/vismijn (V.M.). Personeelsleden hielden vis achter voor eigen gebruik en om 'diensten' van derden te vergelden.
* De "Grijze" Ruilhandel: Er is sprake van een wederkerigheid tussen het personeel en medewerkers van de Nederlandse Spoorwegen (N.S.). De spoorwegmedewerkers hielpen met het rangeren van wagons en communicatie (Den Helder, Zeeland), en in ruil daarvoor verwachtten zij vis.
* Rechtvaardiging: De schrijver rechtvaardigt de actie door te wijzen op traditie (ze waren gewend dagelijks vis te eten) en het feit dat andere winkeliers hetzelfde deden voor hun klanten.
* Hiërarchie en Verantwoordelijkheid: Er wordt expliciet vermeld dat de hogere directie (De Haan, Van Duinhoven) niet op de hoogte was van deze specifieke gang van zaken, vooral omdat er een officieel verbod was op het kopen van vis door eigen personeel. Men probeert hiermee de leidinggevenden vrij te pleiten van medeplichtigheid.

--- Dit document lijkt te stammen uit een periode van schaarste of strikte regulering, zoals de jaren van de Tweede Wereldoorlog of de wederopbouwperiode in Nederland (de tijd van de 'distributie'). In die tijd was vis een essentieel voedselmiddel, maar de toewijzing ervan was strak aan banden gelegd.

De V.M. staat zeer waarschijnlijk voor de Vismijn. De genoemde locaties (Den Helder, Zeeland) zijn cruciale knooppunten voor de Nederlandse visserij en visexport. De rol van de N.S. was cruciaal voor het transport van verse vis naar het binnenland. Dergelijke informele regelingen ("iets terugdoen") waren in tijden van schaarste gebruikelijk om logistieke processen soepeler te laten verlopen, hoewel ze officieel vaak verboden waren. De tekst lijkt een verweerschrift of een verklaring tijdens een officieel onderzoek naar misstanden of 'zwarte handel' binnen de vismijn. Marktwezen