Getypte brief (doorslag of kopie), bladzijde 2. 23 september 1941. De Directeur van het Marktwezen (Amsterdam). De Heer Wethouder voor de Levensmiddelen. Bladzijde 2 van brief No. 66/21/2 M. d.d. 23 September 1941 aan den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Marktwezen.

Zooals uit het bovenstaande reeds blijkt, kan er mijns inziens geen sprake van zijn, dat de onderhavige kantoorlokalen blijvend ter beschikking van het Gemeente-Archief e.a. kan worden gesteld; dit is nimmer de bedoeling geweest. Er dient dan ook mee rekening te worden gehouden, dat te gelegener tijd ook over de andere kantoren moet worden beschikt, zonder dat daartegenover – zooals thans nog het geval is geweest – andere ruimten ter beschikking kunnen worden gesteld.

Waar het hier, blijkens den brief van den Gemeentearchivaris, onvervangbare handschriften betreft, die een uniek en kostbaar bezit der stad Amsterdam vormen en die blijkbaar permanent elders dan in het Gemeente-Archief moeten worden opgeslagen, rijst bij mij de vraag, of het niet gewenscht is voor deze archivalia elders een betere opslaggelegenheid te zoeken. Hoewel de betreffende lokaliteiten blijkbaar voldoende waarborg bieden met het oog op eventueele gevaren uit de lucht is dit, gezien de wijze van afsluiting ten aanzien van gevaar voor inbraak en diefstal mijns inziens niet in die mate het geval.

De Directeur, In dit schrijven uit de directeur van het Marktwezen zijn zorgen over het (oneigenlijke) gebruik van zijn kantoorruimtes door het Gemeentearchief van Amsterdam. De kernpunten zijn:

1. Huisvestingsconflict: Er is een ruimtetekort. De directeur benadrukt dat het gebruik van de kantoren door het archief tijdelijk was en dat hij de ruimtes binnenkort zelf weer nodig heeft voor zijn eigen dienst. Hij stelt expliciet dat hij geen vervangende ruimte kan aanbieden.
2. Beveiliging van erfgoed: De directeur maakt zich zorgen over de aard van de opgeslagen materialen: "onvervangbare handschriften" die een "uniek en kostbaar bezit" van de stad zijn.
3. Risico-inschatting: Hoewel de huidige locaties wellicht veilig zijn voor luchtaanvallen (een reële dreiging in 1941), zijn de kantoren volgens de directeur niet goed genoeg beveiligd tegen klassieke criminaliteit zoals inbraak en diefstal. Hij adviseert dan ook om een geschiktere, permanente locatie te zoeken. De brief dateert van september 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden vitale archieven en kunstschatten uit de grote steden vaak verplaatst naar kelders, bunkers of tijdelijke locaties om ze te beschermen tegen geallieerde bombardementen ("gevaren uit de lucht").

Het Gemeente-Archief van Amsterdam had blijkbaar een deel van de collectie ondergebracht in de kantoren van de dienst Marktwezen. De directeur van Marktwezen gebruikt hier een zakelijk argument (het terugvorderen van zijn kantoorruimte) gecombineerd met een argument van algemeen belang (de diefstalgevoeligheid van de topstukken) om de wethouder te bewegen tot een andere oplossing.

De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in oorlogstijd een cruciale figuur vanwege de distributie en schaarste; dat de directeur van het Marktwezen aan hem rapporteert, onderstreept de bestuurlijke hiërarchie en het belang van logistieke ruimte binnen de gemeente Amsterdam in die periode.