Archiefdocument
Origineel
19 september 1941 (met een latere stempel/notitie van 23/9/41). Kantoren hal
Centrale Markt
A'dam, 19/9 1941 23/9/41/88
W.h.M. 66/21/217
Onder terugzending van het met Uw kantbrief dd. 12 dezer om advies ontvangen stuk No 66/8574/21/1 M. 1941 heb ik de eer U te berichten, dat m.i.v. 1 September j.l. is verhuurd aan den grossier H. van Blaveren kantoor hal 84; Van Blaveren had speciaal den wensch te kennen gegeven om speciaal kantoor no. 84 te huren, omdat hij daaronder in een pakhuisafdeeling zijn grossiersbedrijf uitoefent. Kantoor hal 84 is met een aantal andere kantoren in de maand April 1940 gratis ter beschikking gesteld van het Gem. Archief en de U.B. voor het opbergen (gedurende de mobilisatie) van boekwerken en archiefstukken; van een en ander is echter door den toenmaligen W.h.M. de voorwaarde verbonden, dat indien zich eventueel de mogelijkheid van verhuren der betreffende lokaliteiten voordoet, deze daarvoor zullen moeten worden ontruimd (vide den brief van de W.h.M. dd. 4/4 1940 No 322 LM 1940 aan zijn ambtsgenoot voor de P.W.). Waar de onderhavige kantoren in de allereerste plaats zijn bestemd voor den marktdienst, meende ik, gelet op vorenstaande voorwaarde, dat zonder bezwaar tot verhuuring aan Van Blaveren kon worden overgegaan. Dezerzijds is op 21 Aug. j.l. (en niet op 29 Aug. zooals de Gem-archivaris schrijft) van een en ander aan Mr. Oldewelt van het Gem. Archief mededeeling gedaan, met het verzoek de betreffende lokaliteit te doen ontruimen en de inhoud over te doen brengen naar een ander ter beschikking te stellen kantoor. Waar op 29 Aug. d.o.v. hieraan nog geen uitvoering was gegeven, heb ik mij toen opnieuw met genoemde functionaris in verbinding gesteld, die mij verwees naar den dienst der P.W., welke dienst destijds... * Kern van het document: Het document betreft een administratieve kwestie over het gebruik van kantoorruimte op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de bezettingsjaren.
* Conflict: Er is een spanningsveld tussen het economisch gebruik van de hallen (verhuur aan een grossier) en het culturele gebruik (opslag van archieven en boeken).
* Belanghebbenden:
* H. van Blaveren: Een grossier die kantoor 84 wil huren omdat dit direct boven zijn pakhuis ligt.
* Gemeentearchief & U.B. (Universiteitsbibliotheek): Zij gebruikten de ruimte tijdelijk voor "veiligheidsopslag" van kwetsbare stukken.
* Mr. Oldewelt: Een verwijzing naar de bekende archivaris W.F.H. Oldewelt van het Amsterdams Gemeentearchief.
* P.W.: De Dienst Publieke Werken, die verantwoordelijk was voor het beheer van de gebouwen.
* Argumentatie: De schrijver stelt dat de commerciële verhuur voorrang heeft op de gratis opslag, conform eerdere afspraken uit 1940. Dit document is geschreven in september 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De referentie naar "April 1940" en de "mobilisatie" herinnert aan de periode vlak voor de inval, waarin veel instanties (zoals de Universiteitsbibliotheek en het Archief) hun kostbaarste bezittingen probeerden onder te brengen op locaties die minder kwetsbaar werden geacht voor bombardementen. De markthallen werden hiervoor blijkbaar geschikt geacht.
De brief illustreert hoe de dagelijkse bureaucratie en de commerciële belangen van de stad doorliepen tijdens de oorlog, waarbij strikte procedures werden gevolgd over de verhuur van gemeentelijke panden. De genoemde Mr. Oldewelt speelde een cruciale rol in het behoud van het Amsterdams archiefmateriaal tijdens de oorlogsjaren.