Dienstbrief van de Gemeente Amsterdam. 4 april 1940. F. van Meurs, Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen. De Wethouder voor de Publieke Werken. [Stempel linksboven:] Nº 90/4/3 M. 1940
[Handgeschreven rechtsboven:] Markthal

GEMEENTE AMSTERDAM

AMSTERDAM, 4 April 1940.

AFD. L.M.
No. 322 -1940-
BIJLAGEN

[Handgeschreven in potlood en rode inkt:]
in dank
H. Schone (?) [onleesbaar]
W. Visser (?)

[Gedrukte tekst rechtsboven:]
MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD
NAUWKEURIG HET NUMMER EN DE AFDEELING
VAN DIT SCHRIJVEN TE VERMELDEN.

Naar aanleiding van het verzoek van den Stadsingenieur van 19 Maart j.l. gericht aan den Directeur van het Marktwezen, om gedurende de mobilisatie kisten met kostbare boekwerken en archiefstukken, afkomstig van het Gemeentearchief, de Gemeentelijke Universiteit en het Kunst Historisch Instituut te mogen doen opbergen in kantoorruimten op de 2e étage van de Markthal, deel ik U mede, dat ik er geen bezwaar tegen heb, dat deze bescheiden in een vijftal kantoorlokaliteiten van de zijgebouwen van de Markthal worden opgeborgen, mits de kosten van verwarming, water etc. in rekening kunnen worden gebracht én de gebruikers de kosten voor verlichting der kantoren zelf aan de Gemeente-electriciteitswerken betalen.

Bovendien meen ik aan mijn toestemming de voorwaarde te moeten verbinden, dat, indien zich eventueel de mogelijkheid van verhuren dier lokaliteiten voordoet, deze daarvoor zullen moeten worden ontruimd.
VM

De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch- en schoonmaak-, bad- en zwem-
inrichtingen,

(get.) F. VAN MEURS

Aan den heer Wethouder voor
de Publieke Werken.

[Linksonder drukkerijmerk:] Model G.A. 6 50.000-10-'37
[Rechtsonder handgeschreven paginanummer:] 98 Dit document is een officiële correspondentie tussen twee wethouders van de gemeente Amsterdam kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De kern van de brief is de goedkeuring voor het gebruik van kantoorruimtes in de Centrale Markthal (aan de Jan van Galenstraat) als tijdelijke opslagplaats voor cultureel erfgoed.

Opvallend is de zakelijke, bijna bureaucratische toon. Hoewel het gaat om de beveiliging van "kostbare boekwerken en archiefstukken" van cruciale instellingen (Gemeentearchief, Universiteit, Kunsthistorisch Instituut) in tijden van oorlogsdreiging, ligt de nadruk in de brief sterk op de randvoorwaarden:
1. Financiën: De kosten voor verwarming, water en elektriciteit mogen niet ten laste van de afdeling Marktwezen komen.
2. Flexibiliteit: De opslag is ondergeschikt aan commerciële belangen; zodra er een huurder voor de ruimtes wordt gevonden, moet de kunst/het archief worden ontruimd. De datum, 4 april 1940, is zeer significant. Nederland was op dat moment al maanden in staat van paraatheid (de mobilisatie begon in augustus 1939). Men hield serieus rekening met luchtaanvallen en invasies. Overal in het land werden "schuilplaatsen" voor kunst en archieven ingericht (zoals de bekende kunstbunkers in de duinen).

Slechts vijf weken na het verzenden van deze brief, op 10 mei 1940, viel nazi-Duitsland Nederland binnen. De "mobilisatie" waarover de brief spreekt, sloeg toen om in een actuele oorlogssituatie. De Centrale Markthal, gebouwd in 1934, werd vanwege zijn robuuste betonconstructie en omvang vaker gebruikt voor dergelijke secundaire doeleinden tijdens de oorlogsjaren.