Archiefdocument
Origineel
In de onderstaande tabel zijn de kolommen aangehouden zoals in het origineel: Aantal wgs (wagons), Goederen-soort, Gewicht in tonnen, en de betrokken partijen (Geadresseerde of Afzender).
| Maand | Aankomst: Aantal wgs | Aankomst: Goederen-soort | Aankomst: Gewicht in tonnen | Aankomst: Geadresseerde | Vertrek: Aantal wgs | Vertrek: Goederen-soort | Vertrek: Gewicht in tonnen | Vertrek: Afzender |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Februari 1943 | [rood: 62] | [rood: 71] | ||||||
| 3 | Herfsthooisel | 45.- | Baas | |||||
| 124 | aardappelen | 1858.- | V.B.N.A. | |||||
| 3 | kolen | 36.- | Numans | |||||
| 2 | gresbuizen | 30.- | Baas | |||||
| 1 | puin | 10.5 | v. Dijk | |||||
| [rood: 195] | ||||||||
| Maart 1943 | 473 | aardappelen | 6699.9 | V.B.N.A. | 39 | emballage | 314.2 | Timmermans, Draaisma, v. Harten, Ned. Fruit Centrale, de Geus, Heuremans, v.d. Berg, Breugel, Bisooyen |
| 10 | kool | 86.8 | Draaisma, v. Dijk, Groenten Coöp., v. Harten, Smerdijk | |||||
| 18 | fruit | 229.4 | Breugel, Heuremans, de Geus, de Jong | |||||
| 1 | baken | 3.4 | Ruhe | 79 | mest | 1530.- | Baas | |
| 14 | groenten | 110.1 | de Geus, v. Hammen, Becker, Oyes, v. Harten, Gross Combinatie | 34 | groenten | 137.8 | Klontenboer, Kamers, Warmond, Urweg op, Gottman, Rent(?), v. Wylich, Fruit Centr. | |
| 13 | wortelen | 120.3 | v. Dijk, Gross Comb., v. Harten, Ruhe, Groco | 10 | aardappelen | 157.4 | V.B.N.A. | |
| 1 | conserven | 12.5 | v. Schaderen | [rood: 162] | ||||
| 2 | uien | 25.3 | v. Harten | |||||
| 4 | kolen | 75.- | C.R. Ootjes, Valkhuis | |||||
| 5 | Herfsthooisel | 60.- | Baas | |||||
| 1 | rapen | 10.- | Draaisma | |||||
| 3 | sinaasappelen | 36.5 | de Geus | |||||
| 2 | hout | 40.2 | Heuremans, Altena | |||||
| 10 | stroo | 40.4 | V.B.N.A. | |||||
| 5 | gresbuizen | 74.5 | Braat, Baas | |||||
| 4 | emballage | 6.4 | Wed. Vierling | |||||
| 1 | citroenen | 15.- | de Geus | |||||
| [rood: 567] | ||||||||
| [rood: 729] |
- Dominantie van Aardappelen: In maart 1943 arriveerden er maar liefst 473 wagons met aardappelen (bijna 6700 ton) voor de V.B.N.A. (Verkoopbureau voor Noord-Nederlandsche Aardappelmeelfabrieken). Dit wijst op een grootschalige centrale distributie of industriële verwerking.
- Wagonbeheer: De rode getallen geven gecumuleerde aantallen wagons aan. Voor maart is het totaal aan aankomstwagons 567, wat samen met de eerdere 195 wagons uit februari (en mogelijk januari) leidt tot een eindtotaal onderaan de pagina.
- Diverse Producten: Naast voedsel (aardappelen, kool, sinaasappelen, uien) zien we brandstoffen (kolen), bouwmaterialen (gresbuizen, puin) en agrarische hulpmiddelen (mest, stro, emballage).
- Sinaasappelen en Citroenen: Ondanks de oorlogstijd en schaarste is er in maart 1943 nog sprake van import of distributie van zuidvruchten (sinaasappelen en citroenen), geadresseerd aan 'de Geus'. Het document dateert uit de Duitse bezetting van Nederland. De logistiek was in deze periode strak gereguleerd door de bezetter en Nederlandse distributie-organisaties om de voedselvoorziening (en export naar Duitsland) te controleren.
De spoorwegen speelden een cruciale rol in dit systeem. Veel van de genoemde namen (zoals Gross Combinatie en Groco) duiden op samenwerkingsverbanden van handelaren die door de omstandigheden gedwongen werden tot centralisatie. De enorme hoeveelheid aardappelen is kenmerkend voor de Nederlandse economie in oorlogstijd, waarbij de aardappel het belangrijkste volksvoedsel was en tevens diende als grondstof voor de industrie (aardappelmeel). De aanwezigheid van mest-transporten (79 wagons in maart) onderstreept de voorbereidingen op het nieuwe groeiseizoen in de landbouw. C.R. Ootjes