Ambtelijk schrijven / Adviesbrief (kopie voor inspecteur).
Origineel
Ambtelijk schrijven / Adviesbrief (kopie voor inspecteur). 24 maart 1943. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Levensmiddelen of een gerelateerde gemeentelijke instantie). [Handgeschreven bovenin:] copy voor Inspecteur de H
[Getypt rechtsboven:] vD/SV
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
76/5/1 M. [rechts:] 24 Maart 1943.
Vischregeling.
Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d.
17 dezer om advies ontvangen stuk No. 221 L.M. 1943 heb
ik de eer U te berichten, dat de overlast voor de
winkeliers in de Jan Evertsenstraat door de vischregeling
wordt veroorzaakt, doordat het publiek zich soms
(speciaal bij regenachtig weer) onder de in deze straat
boven de winkels bevindende luifel opstelt. Het trottoir
ter plaatse is evenwel voldoende breed, dat kan worden
voorgeschreven, dat de file zich langs den trottoir-
band opstelt, waardoor overlast voor de winkeliers ge-
heel wordt vermeden.
Waar de Politie de regeling voor het opstellen van
het publiek in een rij in handen heeft, geef ik U in
overweging hieromtrent het oordeel van den Hoofdcommis-
saris van Politie in te winnen. Ten einde de overlast
voor een bepaalden winkelier tot een minimum te beperken
zal dezerzijds worden zorggedragen, dat de vischverkoop
niet steeds voor hetzelfde perceel plaatsvindt. De koop-
lieden zullen daarom regelmatig (b.v. wekelijks) worden
opgeschoven.
[Getypt rechtsonder:] De Directeur,
[Handgeschreven linkermarge:]
ter uitvoering
Gezien 27/3/43 [met paraaf] Dit document betreft een ambtelijk advies over de logistieke afhandeling van de visverkoop in de Jan Evertsenstraat tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het probleem is de "overlast" die winkeliers ervaren door wachtende menigten.
De voorgestelde oplossingen zijn tweeledig:
1. Ruimtelijke ordening van de wachtrij: In plaats van te schuilen onder de luifels van de winkels (vooral bij regen), moet het publiek gedwongen worden om langs de stoeprand ("trottoir-band") in de rij te staan. Hierdoor blijft de toegang tot de winkels vrij.
2. Rotatiesysteem: Om de last voor individuele winkeliers te spreiden, wordt voorgesteld om de standplaatsen van de visverkopers wekelijks op te schuiven ("opgeschoven").
De brief illustreert de bureaucratische omgang met de schaarste en de daaruit voortvloeiende sociale spanningen op straat. De directeur adviseert de wethouder om de politie (de Hoofdcommissaris) in te schakelen voor de handhaving van de rijvorming. Het document dateert van maart 1943, een periode in de bezettingstijd waarin voedseldistributie en rantsoenering strikt gereguleerd waren. Vis was een van de weinige voedingsmiddelen die soms nog buiten het strikte bonnensysteem (of met specifieke toewijzingen) verkrijgbaar was, wat leidde tot enorme rijen ("files") bij verkooppunten.
De Jan Evertsenstraat in Amsterdam-West was (en is) een belangrijke winkelstraat. De brief toont aan dat zelfs in tijden van oorlog en bezetting, de belangen van lokale ondernemers en de handhaving van de openbare orde door middel van strikte regelgeving prioriteit hadden voor de gemeentelijke overheid. Het handschrift "ter uitvoering" en de datum 27/3/43 geven aan dat het advies vrijwel direct is overgenomen en in gang gezet. Politie