Het onderliggende proces-verbaal is van 14 december 1942; de mondelinge verantwoording vond plaats op 15 februari 1943. Gerechtelijk schrijven No. 15164.

A f s c h r i f t

Dossier 32978/80.
Hk/C

TUCHTBESCHIKKING

in de zaak van: ANTONIE JANSEN

geboren te Amsterdam, 2 Januari 1889,

van beroep winkelier in aardappelen,

wonende / gevestigd te Amsterdam-Z., Maasstraat 34.

De Inspecteur voor de Prijsbeheersching te Amsterdam,

Gelet op het Prijsbeheerschingsbesluit en de Prijzenbeschikking 1941 Groenten, Fruit en Vroege Aardappelen;

Gezien het proces-verbaal van den 14den December 1942, No. 2896, van de politie te Amsterdam, Hoofdbureau, Economische Zaken,

bevattende de door den verdachte tegenover den opsporingsambtenaar afgelegde verantwoording;

~~Gezien de schriftelijke verantwoording van den verdachte;~~

Gehoord de mondelinge verantwoording van den verdachte, ~~die daarbij werd vertegenwoordigd / bijgestaan door~~ d.d. 15 Februari 1943;

Overwegende:

dat in of omstreeks het tijdvak van 28 November tot en met 5 December 1942 door verdachte's zoon Willem in opdracht, althans naam, althans dienst, van verdachte vanuit een door hem, verdachte, als kleinhandelaar in groenten en fruit gedreven zaak aan de Rijnstraat 84 te Amsterdam aan consumenten is verkocht andijvie voor f. 0.25 per kg, goudreinet-appelen (groep II) en Brabantsche bellefleuren (groep III) voor f. 1.50 per kg, niettegenstaande destijds voor die waren ten hoogste f. 0.11, f. 0.54 en f. 0.47 per kg aan consumenten in rekening had mogen worden gebracht;

dat geen omstandigheden zijn gebleken, welke verdachte het recht zouden hebben gegeven eerstgenoemde prijzen te berekenen;

[Onderaan links:] K 1307 3138-12-41 Dit document is een officiële tuchtbeschikking gericht tegen Antonie Jansen, een Amsterdamse winkelier. De essentie van de zaak is prijsopdrijving. Jansen wordt verantwoordelijk gehouden voor het feit dat zijn zoon, werkend in zijn winkel aan de Rijnstraat 84, groenten en fruit verkocht boven de wettelijk vastgestelde maximumprijzen.

• Andijvie: Verkocht voor f 0,25 (maximaal toegestaan: f 0,11).
• Appels: Verkocht voor f 1,50 (maximaal toegestaan: f 0,54 en f 0,47).

De prijzen die in rekening werden gebracht waren meer dan het dubbele van de toegestane prijs. Het document stelt vast dat er geen verzachtende omstandigheden waren die deze hogere prijzen rechtvaardigden. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) was er een nijpend tekort aan goederen en voedsel. Om inflatie en woekerwinsten op de zwarte markt tegen te gaan, voerde de bezetter via de Rijksinspectie voor de Prijsbeheersching een streng prijsbeleid. Voor bijna alle primaire levensbehoeften werden maximumprijzen vastgesteld.

Winkeliers die zich hier niet aan hielden, konden rekenen op tuchtrechtelijke maatregelen. Dit document illustreert de bureaucratische controle op de dagelijkse handel. De afdeling 'Economische Zaken' van de Amsterdamse politie speelde een actieve rol in de opsporing van dergelijke economische vergrijpen. De locatie van de winkel (Rijnstraat) en het woonadres (Maasstraat) liggen in de Rivierenbuurt in Amsterdam-Zuid, een wijk die tijdens de oorlogsjaren zwaar getekend werd door de bezettingsmaatregelen.