Strafbeschikking (juridisch document/boete-oplegging). Gerechtelijk schrijven No. 19972
Dossier 42662

STRAF ~~TUCHT~~BESCHIKKING K/JS

in de zaak van: CONRAD JOHANNES EVERS
geboren te Speldorf, 24 Juni 1899
van beroep groentenhandelaar
~~wonende~~/gevestigd te Amsterdam, Rijnstraat 229 huis.

De Inspecteur voor de Prijsbeheersing te Amsterdam,

Gelet op het Prijsbeheerschingsbesluit en art.1 Prijzenbeschikking 1941 Groenten, Fruit en Vroege Aardappelen;

Gezien het proces-verbaal van den 29en Mei 1943 nr.1666 der politie te Amsterdam en het proces-verbaal d.d. 29 Juli 1943 van J.B. Oranje, opsporingsambtenaar als bedoeld in art.24 Prijsbeheerschingsbesluit,
bevattende de door den verdachte tegenover den opsporingsambtenaar afgelegde verantwoording;

~~Gezien de schriftelijke verantwoording van den verdachte,~~

Gehoord de mondelinge verantwoording van den verdachte, ~~die daarbij werd vertegenwoordigd~~ bijgestaan ~~door~~

Overwegende:
dat verdachte als detaillist op of omstreeks 28 Mei 1943 aan consumenten bloemkool heeft verkocht voor f.0,75 per stuk, niettegenstaande daarvoor ten hoogste f.0,40 per stuk had mogen worden berekend;

dat hij op of omstreeks 10 Juli 1943 aan een consument heeft verkocht 10 kg aalbessen voor f.15,-, 30 stuks kropsla voor f.2,10 en 20 bossen bospeen voor f.8,-, terwijl de hoogst toelaatbare prijzen bedragen voor de aalbessen f.0,44 per kg, voor de kropsla f.0,05 per stuk en voor de bospeen f.0,18 per bos;

K 1307 3138-12-41 Dit document is het eerste blad van een strafbeschikking tegen een Amsterdamse groentenhandelaar tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is prijsopdrijving, wat in die tijd streng werd gecontroleerd door de "Prijsbeheersing".

Er worden twee specifieke incidenten beschreven:
1. Mei 1943: Verkoop van bloemkool voor bijna het dubbele van de vastgestelde maximumprijs (75 cent in plaats van de toegestane 40 cent).
2. Juli 1943: Extreme prijsopdrijving bij aalbessen, kropsla en bospeen. Bij de aalbessen rekende hij bijvoorbeeld 1,50 gulden per kilo, terwijl de maximumprijs slechts 44 cent was (een overschrijding van meer dan 200%).

De term "Tucht" in de titel is doorgestreept, wat aangeeft dat dit direct als een strafrechtelijke beschikking (boete/straf) werd behandeld en niet louter als een tuchtrechtelijke zaak binnen de beroepsgroep. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) was er sprake van toenemende schaarste aan voedsel en goederen. Om inflatie en woekerprijzen op de zwarte markt tegen te gaan, stelde de bezetter (via de Nederlandse departementen) strikte maximumprijzen vast voor vrijwel alle levensmiddelen.

De "Inspecteur voor de Prijsbeheersing" hield hier toezicht op. Winkeliers die zich niet aan de prijzen hielden, riskeerden hoge boetes, sluiting van hun zaak of zelfs gevangenisstraf. De Rijnstraat in Amsterdam, waar de verdachte zijn zaak had, bevond zich in de Rivierenbuurt, een wijk die tot 1943 een zeer grote Joodse bevolking kende, wat de sociale context van dergelijke economische vergrijpen in die specifieke buurt nog complexer maakt. J.B. Oranje Politie