4 januari 1943. De Bedrijfschef van de Centrale Markt, Amsterdam. No. 77/4/1 M. 1943 ^14

R A P P O R T.

Op Zaterdag 2 Januari 1943, werd mij, controleur Boon, door H. van Bladeren, huurder van pakhuis Hal 16-18 medegedeeld, dat ~~tuss~~ tusschen 31 December 1942 en 2 Januari 1943 van uit zijn pakhuis is verdwenen een partijtje hazelnoten, jam en ongeveer 10 busjes gecondenseerde melk. Toen het personeel 31 December 1942 des namiddags het pakhuis heeft verlaten, waren deze artikelen alle nog aanwezig. Het vermoeden bestaat dat door opensluiting deze artikelen ontvreemd zijn. Tevens kan ik U mededeelen dat hazelnoten en jam artikelen zijn die onder de Distributie vallen. Volgens verklaring van van Bladeren is het al meerdere malen voorgekomen dat er kistjes met jam tekort waren, doch dit is niet eerder aan het Marktwezen opgegeven, daar van Bladeren de meening was toegedaan dat er een abuis door zijn personeel gemaakt was. Nu echter weer artikelen zijn verdwenen staat het voor van Bladeren vast, dat onbevoegden ~~door~~ opensluiting van zijn pakhuis de boven omschreven artikelen ontvreemd hebben. Bij een door mij ingesteld onderzoek heb ik van braak niets kunnen ontdekken, zoodat het wel zeker is, dat door opensluiting de ontvreemding van deze artikelen plaats heeft gehad. Op maandag 4 Januari 1943, Ddeelde van Bladeren mij mede, dat na gehouden inventarisatie is gebleken, dat er 31½ KG hazelnoten en een doos van 24 potten jam extra kwaliteit in de periode van 31 December tot en met 2 Januari 1943 ontvreemd zijn.
De schade van deze ontvreemde artikelen is:
31½ KG hazelnoten a F. 6.50 per Kg F 204.75
24 potten jam a F. 0.56 per pot F 13.44
---
Totaal F 218.19

Van Bladeren is verzekerd tegen inbraak en ~~zal~~ zal het aan zijn verzekering opgeven.

Amsterdam 4 Januari 1943.
controleur,
[Handtekening: J.P.N. Boon]
J.P.N. Boon.

Den Heer Bedrijfschef
van de Centrale Markt.

[Handtekeningen en aantekeningen in marge:]
[In blauw:] bespr 20-1-43 [geparafeerd]
[In rood:] Spoed!
[In potlood:] opb [geparafeerd]

--- Dit ambtelijke rapport beschrijft een diefstal uit een pakhuis op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn:

• De aard van de goederen: Het betreft hazelnoten, jam en gecondenseerde melk. Dit waren in 1943 schaarse goederen die "onder de Distributie" vielen (op de bon waren).
• De modus operandi: Er zijn geen sporen van braak gevonden. De controleur concludeert dat de diefstal is gepleegd door "opensluiting", wat impliceert dat de dader(s) over een sleutel beschikten of dat het pakhuis niet goed was afgesloten.
• De omvang: De totale schade wordt getaxeerd op 218,19 gulden, een aanzienlijk bedrag voor die tijd. De prijs van hazelnoten (f 6,50 per kilo) duidt op de hoge waarde van voedingsmiddelen tijdens de bezetting.
• De afhandeling: Er is een aantekening dat de zaak op 20 januari 1943 is besproken. De rode tekst "Spoed!" onderstreept de ernst van diefstal van distributiegoederen.

--- In januari 1943 was de Duitse bezetting van Nederland ruim tweeënhalf jaar gaande. De voedselsituatie verslechterde gestaag en het distributiesysteem was streng gereguleerd om tekorten te beheersen. De Centrale Markt (nu het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was een vitaal knooppunt voor de voedselvoorziening van de stad.

Diefstal van schaarse goederen, zeker goederen die via het bonnensysteem verdeeld moesten worden, werd door de autoriteiten hoog opgenomen. Dergelijke goederen vonden vaak hun weg naar de zwarte markt, waar prijzen vele malen hoger lagen dan de officieel vastgestelde prijzen. Het feit dat de diefstal plaatsvond rond de jaarwisseling (31 december op 1 of 2 januari) suggereert dat de daders profiteerden van de relatieve rust of verminderde bewaking tijdens de feestdagen. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse criminaliteit en de ambtelijke handhaving in oorlogstijd.