Doorslag van een getypte ambtelijke brief. 15 mei 1943. De Directeur (van de Centrale Markt Amsterdam). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam (Alhier). 77/13/3 M.
1

                                                 15 Mei 1943.


                                den Heer Wethouder
                                voor de Levensmiddelen,

                                A l h i e r.
                                ===========


        In bijlage dezes heb ik de eer U een afschrift

te doen toekomen van een op 1 Mei 1943 door den
contrôleur J.P.N.Boon van mijn dienst opgemaakt rapport,
waaruit blijkt, dat J.B.F.Slatman wonende Populieren-
laan 140 te Beverwijk zich op de Centrale Markt heeft
schuldig gemaakt aan het onbevoegd uitoefenen van den
groothandel, aangezien hij 2 kisten rabarber heeft ver-
kocht, waarbij tevens overtreding der maximum prijs-
voorschriften heeft plaats gevonden.
Ingevolge het bepaalde in artikel 35 lid 1 van
het Reglement op de Centrale Markt heb ik Slatman voor-
noemd gestraft met ontneming van het recht van toegang
tot die markt voor den tijd van veertien dagen, namelijk
van Donderdag 13 tot en met Woensdag 26 Mei 1943.
Ik ben van meening, dat Slatman voor langeren
tijd van de Centrale Markt moet worden geweerd en ik
geef U mitsdien beleefd in overweging wel te willen
bevorderen, dat Slatman in aansluiting op mijn straf,
overeenkomstig het bepaalde in het tweede lid van boven-
aangehaald artikel, door den Burgemeester van Amsterdam
wordt gestraft met ontneming van het recht van toegang
voor den tijd van 4 maanden, zulks met ingang van 27
Mei aanstaande.

                                         De Directeur, *   **Onderwerp:** Een disciplinaire maatregel tegen een handelaar op de Centrale Markt in Amsterdam wegens illegale handel en prijsopdrijving.

• De overtreding: J.B.F. Slatman uit Beverwijk heeft op 1 mei 1943 twee kisten rabarber verkocht op de Centrale Markt. Hiermee maakte hij zich schuldig aan twee feiten: het onbevoegd uitoefenen van groothandel en het overtreden van de vastgestelde maximumprijzen.
• Genomen maatregel: De directeur van de markt heeft Slatman reeds een toegangsverbod opgelegd van 14 dagen (13 t/m 26 mei 1943) op basis van het marktreglement.
• Verzoek: De directeur verzoekt de Wethouder voor de Levensmiddelen om bij de Burgemeester van Amsterdam aan te dringen op een zwaardere straf: een verlenging van het toegangsverbod met vier maanden, ingaande op 27 mei 1943.
• Toon: De brief is geschreven in de formele, ambtelijke stijl die gebruikelijk was in die tijd ("heb ik de eer U", "mitsdien beleefd in overweging"). Dit document stamt uit mei 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van toenemende voedselschaarste en een streng distributiesysteem.

De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) was een vitaal knooppunt voor de voedselvoorziening van de stad. Om de schaarste te beheersen en woekerprijzen (zwarte handel) tegen te gaan, hanteerde de bezetter samen met het Nederlandse bestuur strikte maximumprijzen en handelsvergunningen.

De brief illustreert de strenge handhaving van deze economische regels. De verkoop van slechts twee kisten rabarber buiten de regels om werd direct gerapporteerd door een controleur en bestraft met een langdurig toegangsverbod. Dergelijke maatregelen waren bedoeld om de controle op de voedselketen te behouden, al vonden veel producten alsnog hun weg naar de zwarte markt tegen veel hogere prijzen dan hier vermeld. De betrokkenheid van zowel de marktstaf, de wethouder als de burgemeester bij een relatief klein vergrijp toont aan hoe hoog de prioriteit van marktcontrole was tijdens de oorlogsjaren.