Archief 745
Inventaris 745-416
Pagina 563
Dossier 106
Jaar 1943
Stadsarchief

Officieel dienstrapport (getypt met handgeschreven correcties).

Van: H. Fleijsman (controleur, dienstdoende als portier bij de Centrale Markt). Aan: Bedrijfschef van de Centrale Markt te Amsterdam.

Origineel

Officieel dienstrapport (getypt met handgeschreven correcties). H. Fleijsman (controleur, dienstdoende als portier bij de Centrale Markt). Bedrijfschef van de Centrale Markt te Amsterdam. Rapport.

Ik,ondergeteekende,controleur H.Fleijsman,rapporteer U het volgende:
Op Vrijdag 14 Mei 1943,des v.m.te ongeveer 8.45 uur,dienstdoende
als portier,zag ik,dat e n mij onbekend persoon,die mij later bij
onderzoek bleek te zijn genaamd:
W.Gill,geboren 18 Juli 1925,wonende Woest-
duinstraat 122 " te Amsterdam.W.,werkzaam bij het Provinciaal Bureau
der V.B.N.A.,zich per rijwiel op de Centrale Markt begaf.Ik,rappor-
teur,riep bedoelde persoon aan,doch deze reed,alsof hij nietd hoor-
de,door.Eerst nadat ik en de bij den ingang der Markt opgestelde
hondenbewaker hem enkele keeren had nageschreeuwd,keerde bedoeld
jongmansch terug.Ik verzocht hem zich te legitimeeren,doch bedoelde
persoon toonde zich ten zeerste verontwaardigd,omdat ik hem,volgens
zijn meening,op zeer onbeschofte wijze had nageschreeuwd. "Gill" zei
onder meer tot mij,dat hij aan de onbeschofte manieren van de por-
tiers een einde zou maken.Door de groote mond van Gill,voornoemd,
verzocht ik hem zijn legitimatiekaart af te geven,met het doel van
een en ander rapport te maken,hetgeen hij onder de noodige praatjes
weigerde.Ik,rapporteur,ontzegde hem daarna de toegang tot de Centra
le Markt.Bedoelde persoon wilde zich echter/toch op de Markt begeven
hetgeen ik hem belette,door hem vast te grijpen met het doel hem
van de markt te zetten.Gill,voornoemd,draaide zich echter photselin g
en gaf mij,rapporteur,een stomp in mijn gezicht.Ik heb hem van re-
pliek gediend en vervolgens van de Markt gezet.
Eenige minuten,nadat het bovenomschrevene gepasseerd was,
kwam de chef van meergenoemde Gill,genaamd:de Haas.
Deze wilde Gill eigendunkelijk toch mee op de markt nemen.Toen zulks
door mij verhinderd werd,zei bedoelde de Haas o.m.:"Hij gaat met
mij mee.Weet je wel tegen wien je spreekt,enz."Daar er opnieuw een

Aan den Heer Bedrijfschef
der Centrale Markt.
[Handtekening: H.F.] * Inhoud: Het rapport doet verslag van een escalerend conflict tussen een marktportier en een 17-jarige fietser (W. Gill). Het begint bij een vermeend negeren van een aanroep en escaleert via een ruzie over bejegening ("onbeschofte wijze") naar fysiek geweld (een stomp in het gezicht van de portier). Opvallend is de bemoeienis van de chef van de jongeman, de heer De Haas, die een autoritaire houding aanneemt tegenover de portier.
* Taal en Vorm: Het document is opgesteld in een ambtelijke stijl, waarbij de schrijver zichzelf consequent als "ik, rapporteur" aanduidt om een zekere objectiviteit te veinzen, hoewel zijn subjectieve ergernis doorklinkt in termen als "groote mond" en "noodige praatjes". Er zijn diverse typefouten ("nietd", "photselin") die met de hand zijn gecorrigeerd. De tekst breekt abrupt af aan het einde van de pagina midden in een zin ("Daar er opnieuw een"), wat duidt op een ontbrekend vervolgblad.
* Afkortingen: De V.B.N.A. verwijst vermoedelijk naar de Voedselvoorziening in Oorlogstijd (gelieerd aan de Provinciale Bureaus voor de Nederlandse Akkerbouw), een cruciale instantie tijdens de bezetting. * Historische Context: Het incident vindt plaats in mei 1943, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de controle op voedseldistributie en toegang tot centrale marktplaatsen extreem streng. Legitimatiebewijzen waren essentieel voor toelating.
* De Centrale Markt: De Centrale Markt in Amsterdam (het huidige Food Center aan de Jan van Galenstraat) was een vitaal knooppunt. Spanningen tussen de controlerende instanties (zoals portiers) en de werknemers van distributiebureaus waren aan de orde van de dag door de hoge druk en de algemene sfeer van repressie.
* Sociale Spanning: De reactie van de heer De Haas ("Weet je wel tegen wien je spreekt") illustreert de hiërarchische verhoudingen en de onderlinge strijd tussen verschillende functionarissen in de oorlogsbureaucratie. Het incident toont aan hoe kleine dagelijkse wrijvingen onder bezettingsomstandigheden snel konden ontaarden in agressie.

Samenvatting

  • Inhoud: Het rapport doet verslag van een escalerend conflict tussen een marktportier en een 17-jarige fietser (W. Gill). Het begint bij een vermeend negeren van een aanroep en escaleert via een ruzie over bejegening ("onbeschofte wijze") naar fysiek geweld (een stomp in het gezicht van de portier). Opvallend is de bemoeienis van de chef van de jongeman, de heer De Haas, die een autoritaire houding aanneemt tegenover de portier.
  • Taal en Vorm: Het document is opgesteld in een ambtelijke stijl, waarbij de schrijver zichzelf consequent als "ik, rapporteur" aanduidt om een zekere objectiviteit te veinzen, hoewel zijn subjectieve ergernis doorklinkt in termen als "groote mond" en "noodige praatjes". Er zijn diverse typefouten ("nietd", "photselin") die met de hand zijn gecorrigeerd. De tekst breekt abrupt af aan het einde van de pagina midden in een zin ("Daar er opnieuw een"), wat duidt op een ontbrekend vervolgblad.
  • Afkortingen: De V.B.N.A. verwijst vermoedelijk naar de Voedselvoorziening in Oorlogstijd (gelieerd aan de Provinciale Bureaus voor de Nederlandse Akkerbouw), een cruciale instantie tijdens de bezetting.

Historische Context

  • Historische Context: Het incident vindt plaats in mei 1943, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de controle op voedseldistributie en toegang tot centrale marktplaatsen extreem streng. Legitimatiebewijzen waren essentieel voor toelating.
  • De Centrale Markt: De Centrale Markt in Amsterdam (het huidige Food Center aan de Jan van Galenstraat) was een vitaal knooppunt. Spanningen tussen de controlerende instanties (zoals portiers) en de werknemers van distributiebureaus waren aan de orde van de dag door de hoge druk en de algemene sfeer van repressie.
  • Sociale Spanning: De reactie van de heer De Haas ("Weet je wel tegen wien je spreekt") illustreert de hiërarchische verhoudingen en de onderlinge strijd tussen verschillende functionarissen in de oorlogsbureaucratie. Het incident toont aan hoe kleine dagelijkse wrijvingen onder bezettingsomstandigheden snel konden ontaarden in agressie.

Ambtenaren

Bedrijfschef

Kooplieden in dit dossier 34

A. Cuypstraat Waterlooplein f 13.303,30
A. Cuypstraat Waterlooplein *f*13.303,30
A. Cuypstraat f 13.303,30
A. Cuypstraat Waterlooplein $f 13.303,30$
A. Bloemmist Waterlooplein f 1.282,47
A. Bloemmist Waterlooplein *f* 1.282,47
A. Bloemmist Waterlooplein f 1.282,47
A. Bloemmist Waterlooplein $f 1.282,47$
M. Reijnvaan Waterlooplein f 10.952,81
Brandstoff.m. Waterlooplein f 10.952,81
Brandstoff.m. Waterlooplein $f 10.952,81$
Brandstoff.m. Waterlooplein *f*10.952,81
A. Ontvangsten Waterlooplein f 224,36
A. Ontvangsten Waterlooplein *f* 224,36
A. Ontvangsten Waterlooplein f 224,36
A. Ontvangsten Waterlooplein $f 224,36$
J. Evertsenstr Waterlooplein " 916,90
J. Evertsenstr Waterlooplein " 916,90
J. Evertsenstr Waterlooplein " 916,90
J. Evertsenstr Waterlooplein " 916,90
T. Girorekening Waterlooplein 120.349 48
T. Girorekening Waterlooplein 65.941 88
P.A.S. Maandag Waterlooplein
C.J.J. Vergouw Waterlooplein f 5.037,44
Staanpl.verg. Waterlooplein $f 5.037,44$
Staanpl.verg. Waterlooplein f 5.037,44
Staanpl.verg. Waterlooplein *f* 5.037,44
T. Katestraat Waterlooplein " 6.383,50
T. Katestraat Waterlooplein " 6.383,50
Alle 34 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6