Archief 745
Inventaris 745-416
Pagina 564
Dossier 39
Jaar 1943
Stadsarchief

Ambtelijke brief/memorandum.

28 mei 1943. Van: Vermoedelijk de directeur van de Centrale Markt (gezien de inhoud en de aanhef aan de Wethouder).

Origineel

Ambtelijke brief/memorandum. 28 mei 1943. Vermoedelijk de directeur van de Centrale Markt (gezien de inhoud en de aanhef aan de Wethouder). [Handgeschreven in blauw krijt:] Ingekomen 28/5
[Handgeschreven in potlood:] Bedr Chef

77/18/3 M. HB.
28 Mei 1943.
Straf W.Gill;
Centrale Markt.

                          den Heer Wethouder
                          voor de Levensmiddelen,
                          A l h i e r .
                          ===========

      In bijlage dezes heb ik de eer U afschriften te doen

toekomen van een tweetal rapporten, opgemaakt door de
ambtenaren C.Blom en Fleysman van mijn dienst, waaruit
blijkt, dat W.Gill, geboren 18 Juli 1925 en wonende Woest-
duinstraat 122 II, alhier, wiens als personeel van het
Provinciaal Bureau der V.B.N.A. toegang tot de Centrale
Markt is verleend, zich aldaar tegenover genoemden Fleys-
man op zeer onbehoorlijke wijze heeft gedragen en daardoor
op ernstige wijze de goede orde op de Centrale Markt heeft
verstoord.

      In verband met deze overtreding heb ik Gill voornoemd

gestraft met ontneming van het recht van toegang tot de
Centrale Markt voor den tijd van veertien dagen, namelijk
van Donderdag 27 Mei tot en met Woensdag 9 Juni 1943, zulks
op grond van het bepaalde in artikel 35 van het Reglement
op die Markt.

      Ik ben van meening, dat Gill voor langeren tijd van

de Centrale Markt moet worden geweerd en ik geef U mits-
dien beleefd in overweging wel te willen bevorderen, dat
Gill, in aansluiting op mijn straf, overeenkomstig het
bepaalde in bovenaangehaald artikel, door den Burgemeester
wordt gestraft met ontneming van het recht van toegang tot
de Centrale Markt voor onbepaalden tijd, zulks met ingang
van 10 Juni a.s.

      Ik heb den leider van het Provinciaal Bureau der

V.B.N.A. ernstig over zijn houding in deze zaak onderhou-
den. Hoewel hij ten slotte het optreden van Gill afkeurt,
meent hij thans nog terecht te zijn opgetreden bij zijn
poging om Gill toch toegang tot de markt te doen verkrij-
gen.

      Men acht zich gegriefd zich als kantoorpersoneel te

moeten legitimeeren, vooral door den toon, waarop dit ge-
vraagd wordt. Hieromtrent zijn echter nimmer klachten ont-
vangen, behalve van de zijde der Provinciale V.B.N.A.
Evenwel zal de heer De Haas zich in het vervolg met
klachten tot mij wenden. Dit document betreft een escalatie van een disciplinaire maatregel tegen de 17-jarige W. Gill. Gill, werkzaam voor het Provinciaal Bureau van de V.B.N.A., is de toegang tot de Centrale Markt ontzegd na een incident waarbij hij zich "onbehoorlijk" gedroeg tegenover een marktambtenaar (Fleysman).

De brief onthult een onderliggend conflict over autoriteit en etiquette. De werkgever van Gill (de V.B.N.A.) lijkt partij te hebben gekozen voor hun werknemer, niet zozeer vanwege zijn gedrag, maar uit onvrede over de strenge controleprocedure (de legitimatieplicht). Er is sprake van een wrijving tussen de marktmeesters, die de orde moeten handhaven, en het kantoorpersoneel van de aangesloten instanties, die het als een belediging ervaren om hun papieren te moeten tonen.

De toon van de brief is streng en bureaucratisch. De schrijver is niet tevreden met de tijdelijke schorsing van twee weken die hij zelf heeft opgelegd, maar verzoekt de Wethouder om bij de Burgemeester aan te dringen op een verbanning voor onbepaalde tijd. De datum, 28 mei 1943, plaatst dit document midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Centrale Markt in Amsterdam (de huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was in die tijd van vitaal belang voor de voedseldistributie, die onder strikt toezicht van de bezetter en de Nederlandse crisisorganisaties stond.

De V.B.N.A. staat voor de Vereniging van Bemiddelaars in Nederlandse Akkerbouwproducten. In oorlogstijd waren dergelijke organisaties nauw betrokken bij de gereguleerde distributie en de handel in schaarse goederen.

De nadruk op legitimatie in 1943 is veelzeggend. Sinds 1941 was de persoonsbewijsplicht ingevoerd. In een klimaat van schaarste, zwarte handel en bezettingsregels was de controle op wie zich op het marktterrein bevond uiterst streng. Het feit dat Gill (een tiener) en zijn superieuren moeite hadden met deze strenge controle-etiquette, wijst op de dagelijkse spanningen tussen burgers, semi-overheidsinstanties en de controlerende ambtenaren onder het juk van de bezettingsbureaucratie.

Samenvatting

Dit document betreft een escalatie van een disciplinaire maatregel tegen de 17-jarige W. Gill. Gill, werkzaam voor het Provinciaal Bureau van de V.B.N.A., is de toegang tot de Centrale Markt ontzegd na een incident waarbij hij zich "onbehoorlijk" gedroeg tegenover een marktambtenaar (Fleysman).

De brief onthult een onderliggend conflict over autoriteit en etiquette. De werkgever van Gill (de V.B.N.A.) lijkt partij te hebben gekozen voor hun werknemer, niet zozeer vanwege zijn gedrag, maar uit onvrede over de strenge controleprocedure (de legitimatieplicht). Er is sprake van een wrijving tussen de marktmeesters, die de orde moeten handhaven, en het kantoorpersoneel van de aangesloten instanties, die het als een belediging ervaren om hun papieren te moeten tonen.

De toon van de brief is streng en bureaucratisch. De schrijver is niet tevreden met de tijdelijke schorsing van twee weken die hij zelf heeft opgelegd, maar verzoekt de Wethouder om bij de Burgemeester aan te dringen op een verbanning voor onbepaalde tijd.

Historische Context

De datum, 28 mei 1943, plaatst dit document midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Centrale Markt in Amsterdam (de huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was in die tijd van vitaal belang voor de voedseldistributie, die onder strikt toezicht van de bezetter en de Nederlandse crisisorganisaties stond.

De V.B.N.A. staat voor de Vereniging van Bemiddelaars in Nederlandse Akkerbouwproducten. In oorlogstijd waren dergelijke organisaties nauw betrokken bij de gereguleerde distributie en de handel in schaarse goederen.

De nadruk op legitimatie in 1943 is veelzeggend. Sinds 1941 was de persoonsbewijsplicht ingevoerd. In een klimaat van schaarste, zwarte handel en bezettingsregels was de controle op wie zich op het marktterrein bevond uiterst streng. Het feit dat Gill (een tiener) en zijn superieuren moeite hadden met deze strenge controle-etiquette, wijst op de dagelijkse spanningen tussen burgers, semi-overheidsinstanties en de controlerende ambtenaren onder het juk van de bezettingsbureaucratie.

Kooplieden in dit dossier 34

A. Cuypstraat Waterlooplein f 13.303,30
A. Cuypstraat Waterlooplein *f*13.303,30
A. Cuypstraat f 13.303,30
A. Cuypstraat Waterlooplein $f 13.303,30$
A. Bloemmist Waterlooplein f 1.282,47
A. Bloemmist Waterlooplein *f* 1.282,47
A. Bloemmist Waterlooplein f 1.282,47
A. Bloemmist Waterlooplein $f 1.282,47$
M. Reijnvaan Waterlooplein f 10.952,81
Brandstoff.m. Waterlooplein f 10.952,81
Brandstoff.m. Waterlooplein $f 10.952,81$
Brandstoff.m. Waterlooplein *f*10.952,81
A. Ontvangsten Waterlooplein f 224,36
A. Ontvangsten Waterlooplein *f* 224,36
A. Ontvangsten Waterlooplein f 224,36
A. Ontvangsten Waterlooplein $f 224,36$
J. Evertsenstr Waterlooplein " 916,90
J. Evertsenstr Waterlooplein " 916,90
J. Evertsenstr Waterlooplein " 916,90
J. Evertsenstr Waterlooplein " 916,90
T. Girorekening Waterlooplein 120.349 48
T. Girorekening Waterlooplein 65.941 88
P.A.S. Maandag Waterlooplein
C.J.J. Vergouw Waterlooplein f 5.037,44
Staanpl.verg. Waterlooplein $f 5.037,44$
Staanpl.verg. Waterlooplein f 5.037,44
Staanpl.verg. Waterlooplein *f* 5.037,44
T. Katestraat Waterlooplein " 6.383,50
T. Katestraat Waterlooplein " 6.383,50
Alle 34 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6