Proces-verbaal / Rapport van bevindingen. 18 november 1944. Rapport.

Op 18 November 1944 te 7.45 uur
bevond ik mij op de C.M. en kontroleerde
aldaar loods X A,
In deze loods trof ik aan Gerrit v. Klaveren
geb. 16 Oct 1927 Rijnsburg wonende Noordwijker-
weg No 11 van beroep groentenkoopman, Johannes
van der Spijk, geb. 1 October 1907 Rijnsburg wonende
Westgeestweg No 44. Rijnsburg van beroep land-
arbeider en Adrianus den Heijer geb 6 Sept.
1928 te Leiden, won. Valkenburgerweg No 8 Rijnsburg
welke personen onderstaande groenten aldaar
in de loods hadden opgeslagen.

G v Klaveren: 50 kisten andijvie 10 kg.
A den Heijer Sl. 76 " " 10. "
44 " " 8 "
32 " waspeen 20 "
16 " preij 20 "

J. v. d. Spijk 24 " waspeen.
15 " andijvie
8 " radijs
10 " selderij

terwijl er nog 200 bosjes selderij en 10 peterselie
aanwezig waren van P. Nieuwboer die spoor-
loos verdwenen was.
Allen verklaarden mij dat zij deze groenten
zelf teelden en op de markt ten verkoop
hadden aangevoerd met de schuit Voorne & Putten
schipper v Noort.
De marktkaarten van v. d. Spijk en v. Klaveren
heb ik hierbij gevoegd. van den Heijer heb ik
niet, hierbij daar deze de kaart niet bij
zich had.
Ik heb bovengestaande personen
proces verbaal aangezegd.
18/11 44 [Signatuur] Het document beschrijft een vroege ochtendcontrole (07:45 uur) in een loods in Rijnsburg tijdens de bezettingsjaren. De inspecteur treft drie mannen aan met aanzienlijke voorraden groenten (andijvie, wortelen, prei, radijs en selderij).

Opvallende elementen:
* Leeftijd: De betrokkenen zijn deels erg jong (16 en 17 jaar oud), wat typerend was voor de periode waarin jonge mannen probeerden bij te dragen aan de voedselvoorziening of handel.
* Handel: Hoewel de mannen beweren de groenten zelf geteeld te hebben, wordt er toch een proces-verbaal aangezegd. Dit wijst op strikte regelgeving rondom de distributie van voedsel; men mocht niet zomaar buiten de officiële kanalen om grote hoeveelheden opslaan of verhandelen.
* Transport: De groenten werden aangevoerd per schuit ("Voorne & Putten"), wat in die tijd een gebruikelijk vervoermiddel was voor de tuinbouw in de regio Zuid-Holland.
* Administratie: Het ontbreken van een marktkaart bij Den Heijer wordt specifiek genoteerd als een overtreding of onregelmatigheid. Dit rapport is geschreven in november 1944, de periode waarin de Hongerwinter in het bezette westen van Nederland begon. Voedsel was uiterst schaars en de Duitse bezetter hanteerde, samen met de Nederlandse controleorganen, een streng regime op de distributie van landbouwproducten.

Rijnsburg was een cruciaal centrum voor de groenteteelt. De controle in de loodsen van de "C.M." (waarschijnlijk de Centrale Markt of Veiling) was bedoeld om de zwarte handel tegen te gaan en te zorgen dat producten via de officiële veilingklok en distributiebonnen bij de bevolking terechtkwamen. Het feit dat één persoon (Nieuwboer) "spoorloos verdwenen was" bij aankomst van de controleur, suggereert dat men wist dat men in overtreding was of de confrontatie met de autoriteiten wilde vermijden. Gerrit van Klaveren Johannes van der Spijk Adrianus den Heijer P. Nieuwboer en schipper van Noort.