Getypt inspectierapport (doorslag of origineel op briefpapier zonder hoofding). 18 november 1944. [Bovenaan rechts, handgeschreven in blauwe inkt:]
m. bed / t.i. / [onleesbaar, mogelijk initialen]

R A P P O R T.

Op Zaterdag 18 November 1944 bevond ik ondergeteekende, C.G. de Vries, ambtenaar bij het Marktwezen, mij om ± 8 uur in opdracht van den heer Directeur van het Marktwezen op de Centrale Markt met assistentie van de controleurs van Burg, Dijkema, de Grebber en Veerman en onder uiteindelijk toezicht van den heer Van Duinhoven. Voor opdracht zie opdracht no. 1 d.d. 15 November 1944.

Schip Rijnsburg - schipper van Noordt - was reeds gelost.
Gecontroleerd werden de navolgende pakhuizen van z.g. buitengrossiers:

[In de marge een rood kruisje en een vinkje:]
* Pier A 12 huurder van Belle, Rijnsburg, alwaar werd aangetroffen een partij groente betrokken buiten de "Groco" om. Controleur Dijkema opgedragen om deze partij in beslag te nemen, herkomst na te gaan en de groente te doen transporteeren naar de Gemeente-grossier Jac. Broerse. Verder opdracht gegeven ~~om~~ om van eigenaar de toegangskaart Centrale Markt in te houden. Zie rapport van controleur Dijkema.

[In de marge een rood kruisje en een vinkje:]
* Pier A 10 huurders de gebroeders Valk, Rijnsburg; aangetroffen een partij groente, betrokken buiten "Groco" om. Controleur van Burg belast met verder onderzoek en afhandeling als bij Belle.

[In de marge een rood kruisje en een vinkje:]
* Pier B 8 huurder Den Heyer, Rijnsburg, alwaar werd aangetroffen 1000 kg gewasschen peen, betrokken buiten "Groco" om. Inbeslagnname en verdere afhandeling opgedragen aan controleur De Grebber; zie verder diens rapport.

• Pier D 3 huurder Heemskerk, Rijnsburg. Geen groente of fruit aangetroffen.
• Pier D loods 19 huurder C. de Mooy. Geen groente of fruit aangetroffen.

[In de marge twee rode horizontale strepen (=):]
* Pier B loods 12 huurder C.v.d. Mey, Huurder niet aanwezig. Door controleur Veerman reservesleutel laten halen op de sleutelkamer C.M. en pakhuis later doorzoeken. Zie verder rapport van Veerman.

[In de marge een rood kruisje en een vinkje:]
* Hal loods 14 huurder van Vliet. Aangetroffen 20 zakken + 1 kist knolselderie, samen ± 500 kg. Inbeslagname en verdere afwikkeling opgedragen aan controleur Veerman. Zie verder diens rapport.

[De volgende paragraaf is met een blauwe lijn omlijst:]
* Hal loods 2 huurder v.d. Eikel. Huurder niet aangetroffen. Loods is afgesloteb met hangslot. De ringen voor bevestiging van het hangslot zijn bevestigd aan de ijzeren deurposten. Deze bevestiging is kennelijk geschied door lasschen.

[In de linkermarge bij de volgende alinea staat verticaal in rood geschreven:]
Exploit verhaald

Behalve genoemde z.g. buitengrossiers werd nog gecontroleerd loods 15 pier D, huurder C. Bras, alwaar aanwezig 171 kisten uien, die daar volgens verklaring van Bras reeds ± 3 maanden lagen opgeslagen en niet mochten worden afgeleverd. Volgens de heer Frans Draaisma is verklaring van C. Bras als juist aan te nemen.

Aan het eerste gedeelte van opdracht nr. 1 (innen bewijzen van schipper Mantel Roukema) is, nadat de heer Van Duinhoven mij mededeelde, dat de heer Steenbeek hiermede reeds was belast, geen verdere uitvoering gegeven.

Schippers van Veen & Steenstra niet aangetroffen.

Den Heer Directeur
van het Marktwezen.

Amsterdam, 18 November 44

[Handtekening]

(C.G. de Vries). Dit rapport documenteert een razzia-achtige inspectie op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de bezettingstijd. De focus ligt op het opsporen van partijen groenten die "buiten de Groco om" zijn verhandeld. De Groco (Groenten- en Fruitcentrale) was de door de bezetter gecontroleerde organisatie die de distributie van groente en fruit reguleerde.

Kernpunten uit het verslag:
* Systematische controle: De inspectie richt zich op specifieke locaties (Pier A, B, D en de Hal) en specifieke handelaren uit Rijnsburg (een belangrijk tuinbouwcentrum).
* Sancties: Bij overtreding volgt directe inbeslagname, transport naar een aangewezen gemeentegrossier en het intrekken van de toegangskaart tot de markt.
* Fysieke barrières: De opmerking over de gelaste ringen bij loods 2 wijst op pogingen van handelaren om inspecties te bemoeilijken of voorraden te beveiligen tegen vorderingen.
* Administratieve nauwkeurigheid: De ambtenaar verantwoordt zich nauwgezet over welke onderdelen van de opdracht wel en niet zijn uitgevoerd (bijv. de kwestie Steenbeek). Het document dateert van 18 november 1944, het begin van de Hongerwinter. In deze periode was de voedselvoorziening in de grote steden in West-Nederland nagenoeg ingestort door de spoorwegstaking en de Duitse blokkades.

De "buitengrossiers" waarover gesproken wordt, waren handelaren die probeerden buiten de officiële (en vaak voor de Duitse Wehrmacht bestemde) kanalen om producten aan de man te brengen. Hoewel dit juridisch als "zwarte handel" werd bestempeld en door het Marktwezen werd bestreden, was deze illegale stroom voor de Amsterdamse bevolking vaak een van de weinige manieren om nog aan vers voedsel te komen.

De inbeslaggenomen goederen (peen, knolselderie) waren typische wintervoorraden. Dat deze naar een "Gemeente-grossier" werden gebracht, suggereert dat ze via de officiële rantsoenering (de centrale distributie) alsnog in de stad terechtkwamen, zij het onder strikt toezicht. C. Bras C. de Mooy C.G. de Vries Dijkema opgedragen (Controleur) Marktwezen Wehrmacht