Ambtsverslag / Rapport van het Marktwezen. [Koptekst/Stempels]
Nº 2/91/18 [stempel]
M. 1944 [stempel] 27/11
Inschrijving [handgeschreven]
Dir. [handgeschreven]
99 [potlood]

[Hoofdtekst]
Op Vrijdag 24 Nov 1944 bevonden ondergeteekenden,
J.P.N. Boon en C. Veerman zich ter controle op de markt
de ten Katestraat. Wij zagen aldaar, dat op een
handwagen eenige kisten appelen stonden, die kennelijk
ten verkoop waren uitgestald. Een persoon, die
ons later opgaf te zijn genaamd:
J. Th. Meeuwisse, geb. 26/12 1921, wonende Hunzestr. 31hs.
verklaarde eigenaar van deze appelen te zijn.
Hij is geen plaatshouder op genoemde markt, noch
in het bezit van een toewijzing voor groente en fruit.
Hij verklaarde deze appelen te hebben gekocht van
een hem onbekend persoon voor F. 2.75 per K.g. en
dat het zijn bedoeling was deze appelen te ver-
koopen voor F. 3.50 per K.g.
Wij hebben deze appelen tegen den maximumprijs
aan het publiek laten uitverkoopen.

[Ondertekening en Adressering]
A’dam 25 Nov. 1944
De ambtenaren voornoemd
[Handtekening: J.P.N. Boon] [Handtekening: C. Veerman]

Den Heer Inspecteur
v/h Marktwezen

[Marginale notities en doorhalingen]
Linker marge (rood): P.D. Marktpersoneel moet minstens bericht hebben dat deze niet op de marktplaats [onleesbaar] 1-12-44 29-12-44.
Midden (diagonaal): Serie 27-11-44 de Haan [?]

--- * Kern van de zaak: Het betreft een proces-verbaal van twee marktbeambten die op de Ten Katemarkt in Amsterdam een illegale handelaar in appelen hebben betrapt.
* Overtreding: J. Th. Meeuwisse verkocht goederen zonder de benodigde vergunningen (geen 'plaatshouder') en zonder 'toewijzing' (distributiemachtiging). Bovendien was er sprake van prijsopdrijving: hij kocht in voor 2,75 gulden en wilde verkopen voor 3,50 gulden per kilo.
* Maatregel: De ambtenaren hebben ter plekke gesanctioneerd door de handelswaar in beslag te nemen en direct aan het publiek te laten verkopen tegen de officieel vastgestelde maximumprijs. Dit was een gebruikelijke methode om zwarte handel te bestrijden en de voedselvoorziening voor de burgerbevolking enigszins te reguleren.
* Persoonsgegevens: De verdachte, J. Th. Meeuwisse, was op dat moment 22 jaar oud en woonachtig in de Rivierenbuurt (Hunzestraat).

--- Dit document is opgesteld in november 1944, midden in de Hongerwinter tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er een nijpend tekort aan voedsel en brandstof, vooral in de grote steden in het westen.

De "Zwarte Handel" tierde welig door de schaarste, waarbij woekerprijzen werden gevraagd voor basisbehoeften. De Dienst van het Marktwezen had de zware taak om toezicht te houden op de naleving van de distributieregels en de prijsbeheersing. Het feit dat de appelen direct 'aan het publiek' werden uitverkocht tegen de maximumprijs, illustreert de wanhoop van de voedselvoorziening; men wilde voorkomen dat de producten uit het zicht verdwenen of naar de zwarte markt gingen, en zorgde dat ze direct bij de consument terechtkwamen. De genoemde prijzen (2,75 tot 3,50 gulden per kilo) waren voor die tijd extreem hoog, wat de inflatie en schaarste tijdens de laatste oorlogsmaanden onderstreept. C. Veerman J. Th J.P.N. Boon P.D. Marktpersoneel Marktwezen