Handgeschreven ambtelijk concept of brief (met stempel 'Bijblad van').
Origineel
Handgeschreven ambtelijk concept of brief (met stempel 'Bijblad van'). 10 september 1935 (verzonden/doorgezonden op 9 september 1935 volgens stempel). (Hoofdtekst)
A’dam 10 Sept 1935.
Concept
M. Mr.
w. g. M.
Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 6 dezer om advies ontvangen stuk heb ik de eer U te berichten, dat dezerzijds wel degelijk streng de hand wordt gehouden aan het door Burgemeester en Wethouders uitgevaardigde verbod van schoenreparatie op de markten. Door dit verbod worden een tiental ~~aantal~~ marktkooplieden ernstig in hun bestaan getroffen en het is begrijpelijk, dat zij trachten zooveel mogelijk tegenmaatregelen te nemen. Voor zoo ver deze maatregelen strijden met ~~het~~ de verbodsbepaling treed ik daartegen op.
(Verticale tekst in de linkermarge)
Nog de vorige week heb ik aan twee ~~van dergelijke~~ kooplieden resp. voor één en voor twee weken het recht ontnomen, om op de Amsterdamsche markten een plaats te bezetten. Aangezien de organisatie dezer kooplieden zich terzake tot U willen wenden, heb ik, op hun verzoek, de uitvoering der straffen voorloopig opgeschort.
(z.o.z.) Dit document is een ambtelijk schrijven, waarschijnlijk van een politiecommissaris of een marktdirecteur aan het college van Burgemeester en Wethouders (B&W) van Amsterdam. De tekst is een reactie op een "kantbrief" (een verzoek om advies of commentaar op een binnengekomen stuk).
De kern van de zaak is de handhaving van een verbod op het uitvoeren van schoenreparaties op openbare markten. De schrijver benadrukt dat er streng wordt opgetreden, maar erkent ook de sociale gevolgen: ongeveer tien kooplieden worden hierdoor direct in hun broodwinning getroffen.
Interessant is de marginale opmerking over de "tegenmaatregelen" van de kooplieden. Er is sprake van een tuchtmaatregel (het ontzeggen van de marktplaats voor een of twee weken), maar de uitvoering hiervan is tijdelijk opgeschort ("geparkeerd") omdat de belangenorganisatie van de kooplieden in beroep gaat bij het stadsbestuur. De correcties in de tekst (van "aantal" naar "tiental" en grammaticale verbeteringen) wijzen erop dat dit een zorgvuldig geformuleerd concept is. In 1935 bevond Nederland zich midden in de Grote Depressie. De economische nood was hoog en de concurrentie tussen gevestigde winkeliers en marktkooplieden was scherp. De gemeente Amsterdam probeerde de markten te reguleren, vaak onder druk van de vaste middenstand die schoenmakers in panden moest onderhouden (met bijbehorende belastingen en huur), terwijl "markt-schoenmakers" veel lagere lasten hadden.
Het verbod op schoenreparatie op de markt was een van de vele maatregelen om de wildgroei aan ambulante handel in te dammen en de hygiëne en orde op de markt te bewaren. De genoemde "organisatie dezer kooplieden" duidt op de vroege vakbondsvorming of belangenverenigingen voor marktkooplieden, die in die jaren zeer actief waren om het recht op arbeid op de straat te verdedigen tegenover een steeds striktere overheid.